|

بنی‌آدم اعضای یکدیگرند

وحید معتمدنژاد- فعال فرهنگی

تا ما نباشیم، جامعه‌ای شکل نمی‌گیرد. تا ما نباشیم، قوانین از دل مجموعه‌ای بیرون نمی‌آید و بر لوح افکار نمی‌نشیند. تا ما نباشیم، هیچ قانونی وجاهت به خود نمی‌گیرد. تا ما نباشیم، رشد و توسعه در هیچ حوزه‌ای به پرواز درنمی‌آید. تا ما نباشیم، علم و دانش‌اندوزی کمکی به روشنایی کورسوی عقب‌ماندگان قافله «تشنه آگاهی» نمی‌کند. تا ما نباشیم، از درون هیچ «ذخیره‌گاه»ی بیرق فردایی بهتر برای جامعه خمود به اهتزاز درنمی‌آید و تا ما نباشیم، هیچ دولت و نظامی از «اردوگاه سیاسی»‌اش به اهداف خویش نمی‌رسد. حال که ما هستیم و خواهیم بود، مایی که همیشه در تمام صحنه‌ها یا حاضریم یا ناظریم، هزینه می‌کنیم و هزینه می‌دهیم، درد را چه در بُعد اجتماعی و چه اقتصادی به امید روزگاری خوش‌تر به جان می‌خریم و دم را به نقل «نمی‌زنیم». پس روا نیست که در دل گوییم: «یا رب تو چنان کن که پریشان نشوم». این روزها از هر جای این سرزمین پهناور شاهد دردیم؛ دردی که ناخواسته و ناآگاهانه گوشه‌ای از ذهن درگیر و خسته و جامانده از تلاش‌های وافر و بی‌ثمرمان در بستر اجتماعی و اقتصادی را به خود مشغول کرده است. خوب می‌دانیم درد را از هر طرف بنگاریم، درد است؛ اما تحمل، قصه‌ای دیگر دارد که هر قلمی آن را هر جوری بر کاغذ بلغزاند، پایانش معلومی روشن دارد. مصیبت و رنج‌هایی که در روزها و سال‌های گذشته بر پیکره «بنی‌آدم» قصه ما روا شده، حاصل یک اشتباه و خطای آنی‌ نیست که بتوان از کنار آن به سهولت گذشت و آن را نوعی بی‌توجهی خواند که برعکس ریشه در بی‌تدبیری و نبود مدیریتی آگاه به کار دارد و شوربختانه هر روز تنها با جنجال‌های خبری از کنار آن عبور کرده، بی‌آنکه به عواقب آن با بینشی «جامعه‌پسند» بنگریم. هر تجربه و تکراری سود نیست و در بطن آن آسیب‌های اجتماعی روح جامعه‌ای را می‌آزارد. «تکرار» بجاست، اگر جامعه‌ای را به خوشبختی و سرافرازی برساند. «تکرار» بجاست، اگر سره را از ناسره تشخیص دهد تا زاویه دید مخاطب را جابه‌جا کند و از دریچه دیگری به وقایع اجتماعی و سیاسی بنگرد. «تکرار» بجاست، اگر از درون هر انتخابی، شایسته‌سالاری به جامعه هبه شود. «تکرار» ‌بجاست، اگر شالوده و ساختار یک اجتماع از سردرگمی رهانیده شود؛ اما «تکرار» در نبود راهکاری مناسب در پیشگیری، عین بی‌تدبیری است که جامعه‌ای را چه به لحاظ روحی و چه به لحاظ تصمیم‌گیری‌های پنهان به سمتی سوق می‌دهد که شاید پیامد‌های ناگواری در پی داشته باشد. جامعه امروز ما دراین‌باره جامعه‌ای است «حاضر به یراق» تا از درون این تعاریف و تکرار‌های آسیب‌زا، به سمتی پیش رود تا مبادا فردایی مانند امروز خورشیدش از زاویه دیگری بدرخشد. اگر امروز در کنار فاجعه جان‌باختگان سراشیبی طبیعی مرکز علم و دانش یا شعله‌ورشدن مکانی علمی؛ اما مهجور و دورافتاده با تعقل ننگریم، باید در انتظار شعله و سراشیبی عمیق‌تری باشیم که مبادا پشیمانی به بار آورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.