|

آینه

آفتاب آغازی بر سقوط بن‌سلمان فریدون مجلسی: گروهی که چندی پیش در بازداشت بودند و جزء متنفذترین گروه‌های سیاسی و اقتصادی عربستان به حساب می‌آیند در مقابل تندروی‌های ولیعهد در عرصه سیاست داخلی و خارجی مقاومت می‌کنند و توانسته‌اند سنگر مهم وزارت خارجه را از دست حامیان ولیعهد خارج کنند و ضربه بزرگی را به محمد بن‌سلمان بزنند. این نشانه عقب‌نشینی از تندروی‌هایی است که با مقاومت برخی از خاندان سلطنتی و قشرهای محافظه‌کار روبه‌رو شده است. البته دولت و قشر بافرهنگ عربستان مایل هستند از محافظه‌کاری‌های تند که بنیان اولیه داعش و دیگر گروه‌های افراطی بوده است آسوده شوند اما روش محمد بن‌سلمان را نمی‌پسندند. همچنین رسیدن به پادشاهی برای محمد بن‌سلمان هم بسیار آرام نخواهد بود و مقاومت در مقابل او بسیار جدی است. مسئله قاشقجی نوک کوه یخ است و کسانی که ناپدید شده‌اند که برخی از آنها جزء خاندان سلطنتی بوده‌اند نشان از وجود یک مقاومت جدی دارد و بزرگ‌ترهای خاندان سعودی که مورد حمایت شیوخ وهابی هستند می‌توانند برای بن‌سلمان مشکل‌ساز شوند و موجبات سقوط او را فراهم کنند. تغییر در وزارت خارجه احتمالا در سیاست خارجی عربستان هم تغییراتی را به دنبال خواهد داشت و ما شاهد کاهش تندروی‌ها در سیاست خارجه عربستان خواهیم بود. شروع یک‌سری عقب‌نشینی‌ها در مواضع مربوط به جنگ یمن و بازگشت سفیر امارات متحده عربی که جزء حامیان و متحدان مهم دولت سعودی است به سوریه و احتمال پایان‌دادن به محاصره قطر نشانه‌هایی از تغییر در سیاست خارجی عربستان است.

آرمان برجام و امنیت ملی رضا نصری: جالب اینجاست که دولت ترامپ و حلقه جنگ‌طلبان اطراف او با وجود تمام تلاشی که به‌ کار بردند، نتوانستند حتی یک واژه از ۱۵۵ صفحه توافق‌نامه برجام برای توجیه اقدامات خصومت‌آمیز خود علیه ایران یا تشدید فضای روانی علیه کشور استخراج کنند! کارگزاران و کارشناسان و اندیشکده‌های وابسته به جریان جنگ‌طلب با وجود همه نیرو و ابتکاراتی که تاکنون به خرج داده‌اند هنوز هم موفق نشده‌اند کوچک‌ترین توجیه حقوقی و قابل‌تأملی برای احیای قطع‌نامه ۱۹۲۹ و امنیتی‌سازی مجدد فضا از حاصل سه سال مذاکره با ایران استخراج کنند. وقتی دکتر ظریف می‌گوید در مذاکرات برجام ملاحظات راهبردی و امنیتی بیش از اهداف اقتصاد در اولویت تیم مذاکره‌کننده بود، شاهدش همین است.

ایران سه درس برای سه گروه از اعتراضات دی‌ماه 96 غلامعلی جعفرزاده: شاید مهم‌ترین درسی که حوادث دی‌ماه سال 96 برای افراد حقیقی و حقوقی حاضر در حاکمیت داشت، این بود که باید بخش‌های نادیده و ناشنیده جامعه ایرانی توسط حاکمیت به صورت رسمی شنیده و دیده شوند. این بخش‌ها به‌طورقطع دارای ابعاد اجتماعی اکثریت در کشور ما نیستند اما اینکه به بهانه اقلیت‌بودن، مواضع، سخنان و اعتراض‌شان نادیده و ناشنیده باقی بماند، یک اشتباه فاحش خواهد بود که می‌تواند به مرکزیت‌یافتن آنها در حوادثی چون دی‌ماه گذشته منجر شود. ضمن اینکه قرارگرفتن آنها در مقام گروهی سرخورده و مظلوم امکان همذات‌پنداری بخش‌های دیگری از جامعه با آنها و گسترش‌شان را نیز فراهم می‌کند. تغییر سیاست‌های رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی، اصلاح نگاه به طیف‌های مختلف جامعه و تغییر سیاست‌ها در برابر اعتراضات و انتقادات قشرهای مختلف مردم درسی است که حوزه سیاست و مدیریت کشور باید از اتفاقات دی‌ماه گذشته می‌گرفت که البته به نظر می‌رسد هنوز در سطوح مختلفی مغفول مانده است. اما در سطح نخبگان هم این اتفاقات یک تلنگر مهم بود.

اعمتاد رفاقت حین رقابت در سوریه نعمت‌الله ایزدی: عملکرد مسکو و واشنگتن در سوریه، نه‌تنها به شکل رویارویی و مقابله نبود، بلکه به نوعی همکاری یا دست‌کم کنش مکمل بود. در نتیجه من باور ندارم حتی اگر بپذیریم که واشنگتن تمامی اختیارات و مسئولیت‌های خود را در سوریه به آنکارا واگذار کرده ‌باشد، باز هم این واگذاری باعث رویارویی میان ترکیه و روسیه شود، همان‌گونه که پیش از این هم شاهد رویارویی و تنش مستقیم میان نظامیان آمریکایی و روس در خاک سوریه نبودیم، با خارج‌شدن آمریکا هم بعید به نظر می‌رسد که چنین اتفاقی روی دهد، چراکه دو طرف حضور و نفوذ دیگری در منطقه را پذیرفته‌اند. بحث رقابت میان روسیه و آمریکا، به معنای تقابل و رویارویی مستقیم نیست. به‌ویژه در مورد روسیه هیچ‌کس نمی‌تواند جایگاه و نفوذ روسیه را نادیده بگیرد. مسکو ضمن حضور نظامی وسیع در سوریه، پایگاه‌های دایمی نظامی و تسلط نظامی بر آسمان این کشور، از حضور دولتی کاملا همسو در دمشق بهره می‌برد، دولتی که حتی اگر لازم باشد، برخلاف هر بازیگر دیگری، کاملا آماده حرف‌شنوی از مسکو است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.