مرجاني؛ رنگي که هر روز در طبيعت کمرنگتر ميشود!
سپهر سليمي
مؤسسه پنتون امسال نيز همانند سالهاي گذشته رنگ سال را معرفي کرد. رنگ سال ۲۰۱۹، رنگ مرجاني زنده است. رنگ مرجاني زنده، يکي از طيفهاي زنده رنگ نارنجي است که در صخرههاي مرجاني زير دريا زيبايي و شکوه خاصي دارد. هرچند صنعت مد يکي از صنايع بزرگ مخرب محيط زيست است اما اين انتخاب ميتواند بهانهاي باشد براي توجه به وضعيت مرجانها. مرجانها يکي از اجزاي مهم تنوع زيستي هستند، تا حدي که صخرههاي مرجاني جزء «نقاط داغ تنوع زيستي» به حساب ميآيند. اين اصطلاح در زيستشناسي، به نقاطي روي کره زمين اطلاق ميشود که داراي بيشترين تنوع زيستي هستند. از لحاظ تنوع زيستي، اين جانوران نقاطي شبيه جنگلهاي استوايي را در آبهاي شور ايجاد ميکنند که بستر مناسب حيات براي جانداران ديگر است. صخرههاي مرجاني از زيباترين و مهمترين زيستگاههاي جانداران در کره زمين هستند. اما متأسفانه موارد بسياري حيات اين جانداران را تهديد ميکند. گرمايش جهاني يکي از مهمترين عوامل تهديدکننده مرجانهاست. مرجانها در دماي بالاي آب نميتوانند زنده بمانند و خواهند مرد. حتي يک درجه گرمترشدن آب در فصل تابستان کافي است که بخشي از مرجانها از بين بروند. اسيديشدن آب اقيانوسها به واسطه جذب دياکسيدکربن افزايشيافته در جو يکي ديگر از تهديدهاي صخرههاي مرجاني است. در 200 سال گذشته ميزان اسيديته اقيانوسها 25 درصد افزايش يافته که اين مسئله بر زندگي و رشد مرجانها اثر داشته است. شيوههاي مخرب ماهيگيري از جمله استفاده از ديناميت از ديگر عوامل مرگ مرجانها بهويژه صخرههاي مرجاني در آبهاي سرد دنياست. همچنين ماهيگيري بيش از حد از آنجا که بر چرخه زيستي اثر ميگذارد، ميتواند سبب مرگ مرجانها شود. لنگر کشتيهاي ماهيگيري نيز از جمله موارد آسيبرسان است. گردشگري غيرمسئولانه از ديگر مواردي است که بقاي مرجانها را تهديد ميکند. آلودهکردن آب بهوسيله اقامتگاههاي گردشگري، برخورد فيزيکي غواصان با مرجانها يا جمعآوري آنها از جمله اثرات سوء گردشگري براي مرجانهاست. بهطور کلي جمعيتهاي انساني از عوامل مخرب مرجانهاست. زبالههاي شهري، ورود فاضلاب شهري، صنعتي، آلودگي نفتي و رواناب حاصل از کشاورزي بر بقاي مرجانها اثر ميگذارد. برداشت مرجانها براي استفاده در آکواريومها و به عنوان جواهر از ديگر تهديدهاي انساني است. زبالههاي پلاستيکي و ميکروپلاستيکي که متأسفانه ميزان آن در حال گسترش است، از جديدترين عوامل جدي خطرآفرين براي صخرههاي مرجاني است. خليج فارس يکي از زيستگاههاي منحصربهفرد مرجانها در دنياست و هشت درصد صخرههاي مرجاني جهان در اين منطقه وجود دارد. متأسفانه بنا بر دلايل ذکرشده و از جمله آلودگي نفتي شرايط بسيار بدي براي مرجانهاي اين منطقه بهوجود آمده بهطوريکه سال گذشته مديرکل دفتر زيستبومهاي دريايي سازمان حفاظت محيط زيست خبر از سفيدشدن 90 درصد از مرجانهاي خليجفارس داده بود. بهطور کلي اگر بشر در رفتار خود تغيير ايجاد نکند، آينده خوبي در انتظار اين بخش مهم از تنوع زيستي نخواهد بود و رنگ مرجاني هر روز در طبيعت کمرنگتر خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.