|

مال‌باختگان تحصیل‌کرده در فضای مجازی

فرزاد شاه‌حیدری.کارشناس فناوری اطلاعات

باور عمومی، کلاهبرداران اینترنتی را افرادی با هوش ماورائی و مال‌باختگان را افرادی معمولی می‌شناسد، اما واقعیت این است که با بررسی بسیاری از اخبار مرتبط با این موضوع، شاهد مال‌باختگانی با تحصیلات عالی و سطوح تکمیلی هستیم؛ پس گره کار در میزان تحصیلات نیست... . با بررسی آمارهای جهانی متوجه می‌شویم بیشترین نوع کلاهبرداری‌های انجام‌شده در فضای مجازی که گونه‌های متعددی را شامل می‌شود، نیاز به مهارت و هوش بالای فرد کلاهبردار ندارد. یکی از معمول‌ترین انواع کلاهبرداری‌های انجام‌شده در سطح اینترنت «فیشینگ» است؛ روشی که در آن، فرد کلاهبردار، با طراحی صفحات پرداخت مالی مشابه با درگاه‌های پرداخت بانکی اطلاعات پرداخت حساب بانکی قربانیان خود را به دام می‌اندازد. این نوع کلاهبرداری به هوش مافوق بشری نیاز ندارد و تنها از دانش پایین قربانیان در فضای مجازی استفاده می‌کند. چندی‌پیش، سردار «کمال هادیانفر» رئیس پلیس فتای ناجا، از برداشت غیرمجاز به عنوان بیشترین جرائم در فضای مجازی نام برد و گفت در این رابطه، هماهنگی‌هایی با دادستانی و بانک مرکزی صورت گرفته تا بانک‌ها، رمزهای یک‌بارمصرف را در اختیار کاربران قرار دهند. مهارت استفاده از فضای مجازی نه‌تنها با تحصیلات و هوش افراد بلکه با مدت زمان حضور فرد در این فضا نیز رابطه مستقیم ندارد؛ زیرا این مهارت اکتسابی و پیش‌نیاز ورود به دنیای فضای مجازی به‌خصوص شبکه‌های اجتماعی است، در سال‌های اخیر مال‌باختگان با تحصیلات عالی و جایگاه اجتماعی بالا مورد سوءاستفاده کلاهبرداران فضای مجازی قرار گرفته‌اند، حتی در برخی موارد افرادی که مدت‌ها در این فضا به فعالیت پرداخته بودند نیز طعمه کلاهبرداران شدند. معمولا افراد با این تفکر که دارای تحصیلات عالی هستند، با اتکا به سابقه حضور خود در فضای مجازی از آموختن مهارت‌های لازم جهت انجام مراودات مالی و تبادل اطلاعات در فضای مجازی غافل می‌شوند. با وجود آموزش‌های فراوان در مطبوعات و رسانه‌ها باز هم شاهد افزایش سالانه کلاهبرداری در فضای مجازی هستیم؛ در این امر می‌توان متهم ردیف‌اول را نبود آموزش‌های جذاب بصری و اتکاي افراد به تحصیلات و سوابق خود در این فضا دانست. درصورتی‌که می‌توان با رعایت نکات ساده‌ای از سودجویی کلاهبرداران جلوگیری کرد. برای پیشگیری از سرقت اطلاعات بانکی خود اولین اصلی که باید رعایت کرد، این است که نباید به سایت‌های فاقد «نماد اعتماد» (E namad) یا آدرس درگاه‌های ارسالی افراد ناشناس در شبکه‌های اجتماعی اعتماد کرد؛ (نماد اعتماد، از طرف مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، بعد از احراز هویت مالک سایت صادر می‌شود) برای اطمینان از صحت درگاه مورد نظر باید به آدرس اینترنتی درگاه توجه ویژه‌ای کرد که به عبارت «shaparak.ir» ختم شود و از پروتکل امن «https» استفاده کند که این پروتکل با رنگ سبز در مرورگرهای اینترنتی مشخص می‌شود. همچنین هنگام پرداخت‌های اینترنتی توجه داشته باشید از شبکه‌های محلی و وای‌فای (WIFI) شناخته‌شده استفاده کنید و به فیلترشکن متصل نباشید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.