|

استقبال روسيه و نگراني كردها از دستور ترامپ

تغيير معادلات در سوريه

تصميم غيرمنتظره دونالد ترامپ مبني بر خروج نيروهاي آمريكا از سوريه، با تغيير ژئوپليتيک خاورميانه، راه را براي گسترش نفوذ ديگر بازيگران مهم در منطقه از جمله ايران باز خواهد کرد و از سوي ديگر اسرائيل را در موقعيت ضعيف‌تري قرار خواهد داد. همچنين طبيعي بود که اين تصميم بيرون از خاورميانه و در مسکو با استقبال روبه‌رو شود. ايالات متحده درحال‌حاضر فقط حدود دو هزار نيرو در سوريه دارد اما خروج اين تعداد نسبتا محدود هم مي‌تواند خاورميانه بحران‌زده را با چالش‌هاي تازه‌اي روبه‌رو کند. متحدان ايالات متحده در منطقه با تبعات منفي اين اقدام ترامپ دست‌وپنجه نرم خواهند کرد و از آن‌سو دشمنان و رقباي آمريكا ازجمله بازمانده‌هاي داعش و نيز روسيه و ايران فضاي بيشتري براي قدرت‌نمايي خواهند داشت. نماينده آمريكا در امور سوريه يک روز قبل از تصميم ترامپ آشکارا از لزوم باقي‌ماندن آمريكا در اين کشور صحبت کرد و پنتاگون نيز با خروج نظاميان آمريكايي از سوريه مخالف بود اما ترامپ با اين ادعا که «با شکست داعش مأموريت نظاميان آمريكايي در سوريه به پايان رسيده» دستور خروج را صادر کرد.ولاديمير پوتين، رئيس‌جمهور روسيه در اولين واکنش به اين فرمان جنجالي ترامپ که به اعلام کناره‌گيري جيمز متيس، وزير دفاع آمريكا انجاميد، گفت:‌ «حق با دونالد است و من با او کاملا موافقم». با خروج آمريكا، نفوذ روسيه در سوريه از آنچه هست نيز بيشتر خواهد شد و اقدام ترامپ، هديه‌اي بزرگ براي مسکو به شمار مي‌آيد. ترکيه، ايران و حکومت بشار اسد نيز هرکدام به نحوي از خروج نيروهاي آمريكايي از سوريه سود خواهند برد.در سوي ديگر اما متحداني مانند نيروهاي کرد مستقر در سوريه که از حمايت ايالات متحده برخوردار بودند، پشت خود را خالي مي‌بينند و با تهديد آزادي هزاران شبه‌نظامي داعش مواجه خواهند شد که تاکنون آمريكا مانع از هجوم آنها به نيروهاي کرد مي‌شد. مقام‌هاي ارتش دموکراتيک سوريه به رهبري کردها و نيز تعدادي از مقام‌هاي غربي مواضع متناقضي درباره آزادي احتمالي بيش از سه‌هزار شبه‌نظامي داعش از زندان اتخاذ کردند که در صورت عملي‌شدن، خطري بزرگ براي کردها به شمار مي‌آيد.مصطفي علي، سخنگوي نيروهاي دموکراتيک سوريه احتمال آزادي شبه‌نظاميان داعش را تکذيب کرده و مي‌گويد: چنين بحثي تاکنون مطرح نشده و اخبار منتشرشده در اين زمینه غيرقابل‌اعتماد هستند. اما يک مقام غربي که فعاليت ائتلاف آمريكا در سوريه را زيرنظر دارد، مي‌گويد چنين بحثي مطرح شده است. با اينکه ما مخالف آزادي اين افراد هستيم اما تأييد مي‌کنم که چنين بحثي مطرح شده و مذاکره درباره آن ادامه دارد. بهترين اقدام براي شرايط بحراني فعلي سوريه اين است که حکومت اين کشور اين شبه‌نظاميان را در زندان نگه دارد؛ چراکه آزادي آنها نه‌تنها سوريه را با بحران تازه‌اي روبه‌رو خواهد کرد بلکه اروپا نيز مورد تهديد جدي قرار مي‌گيرد. با‌اين‌حال برخي تحليلگران هم اعتقاد دارند که درباره خطر آزادي اين زندانيان عضو داعش نبايد بزرگنمايي کرد.از سوي ديگر اسرائيل هم از خروج آمريكايي‌ها متأثر خواهد شد. اسرائيل اميدوار بود تا حضور نظاميان آمريكايي مانع از ايجاد کريدوري از سوي ايران تا درياي مديترانه شود اما اکنون با واقعيت تلخي روبه‌رو شده است. مايکل هرزوگ، يکي از مقام‌هاي نظامي سابق اسرائيل که اکنون در مؤسسه واشنگتن فعاليت مي‌کند، مي‌گويد: «اين اقدام ترامپ، اسرائيل را با روس‌ها در سوريه تنها خواهد گذاشت. به‌اين‌ترتيب ما در جنگ با سوريه و ايران تنها خواهيم بود».خروج نظاميان آمريكايي از سوريه، تعادل قدرت را در منطقه تغيير خواهد داد و کشورهاي مختلف در پي اقدامات و سياست‌هايي خواهند بود تا در شرايط جديد، منافع خود را تأمين و از به خطر افتادن آن جلوگيري کنند. اسرائيل تلاش خواهد کرد روسيه را در برابر ايران قرار دهد. ترکيه هم به بازي خود با روسيه و ايالات متحده ادامه خواهد داد و حکومت سوريه هم از کردها در برابر ترکيه حمايت خواهد کرد.دانيل کورتزر، سفير سابق ايالات متحده در مصر و اسرائيل که اکنون در دانشگاه پرينستون تدريس مي‌کند، اقدام ترامپ را باعث بي‌اعتمادي به واشنگتن مي‌داند؛ «با اين اقدام، هیچ‌کدام از متحدان ما در منطقه به واشنگتن اعتماد نخواهند کرد. آنها علاقه‌اي ندارند تا نگاه خود را به‌سوي روسيه بچرخانند اما با خروج آمريكا از سوريه، ديگر گزينه‌اي غير از روسيه باقي نمي‌ماند».حضور ايالات متحده در سوريه، باعث دردسر ايران بود و مانع از آن مي‌شد که گروه‌هاي موردحمایت ايران به‌راحتي در مرز عراق و سوريه تردد کنند. حال با خروج آمريكا از سوريه، انتقال تسليحات نظامي و شبه‌نظاميان به‌راحتي در مرز سوريه و عراق انجام مي‌شود و در آينده شاهد عبور موشک‌هاي پيشرفته و ديگر سلاح‌هاي نظامي از سوريه به مقرهاي حزب‌الله در لبنان خواهيم بود. لينا خطيب، تحليلگر خاورميانه در مؤسسه چتم‌هاوس از زاويه ديگر به خروج نظاميان آمريكايي از سوريه مي‌نگرد. «خروج آمريكا از سوريه مي‌تواند تأثير تحريم‌ها عليه ايران را کاهش دهد. خاورميانه منطقه‌اي سرشار از منابع نفتي است و با خالي‌شدن سوريه از نظاميان آمريكايي شانس دسترسي ايران به منابع نفتي در شمال شرق سوريه افزايش خواهد يافت».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.