از شینآباد تا زاهدان؛ چه کسی مسئول آتشسوزی مدارس است؟
جزئیاتی جدید از آتشسوزی مدرسه در زاهدان
شهرزاد همتی : از مونا خسروپرست، صبا عربی، مریم نوکندی و یکتا میرشکار، چهار دانشآموز کوچک زاهدانی که دو روز پیش در آتش مدرسه غیراستاندارد اسوه حسنه در زاهدان دچار سوختگی شده بودند، سه نفرشان بر اثر شدت جراحات وارده جان باختهاند و تا لحظه نگارش این گزارش اخباری مبنیبر درگذشت چهارمین دانشآموز نیز منتشر شده که قابل تأیید نیست. مدرسههای غیراستاندارد در هر گوشه از مناطق محروم ایران با چراغهای بیرحم نفتی ساخته میشوند تا هم گرهای از کلاف سردرگم کمبود مدارس آموزشوپرورش باز کنند، هم آمار کودکان در حال تحصیل را بالا ببرند، اما هرچند هزینه ساخت این مدارس که از قضا تعدادشان در استان محروم سیستانوبلوچستان کم نیست، چندان بالا نیست، اما قیمتی که دانشآموزان و خانوادههایشان برای تحصیل در این مدارس پرداخت میکنند گزاف است؛ آنها قیمت جان آدمیزاد را پرداخت میکنند تا بچههایشان درس بخوانند و باسواد شوند؛ قیمتی به اندازه صورتهای مچاله و غمگین دختران شینآبادی، قیمتی به اندازه مادران داغدیده زاهدانی که دیروز جنازههای کوچک فرزندانشان را در خاک گذاشتند، گران به اندازه پدران شینآباد که دخترانشان را هر روز خدا از شینآباد پشت در مجلس و پاستور ميآورند تا بهای زندگی دخترانشان را بگیرند؛ بهایی به اندازه صورتها و دستهای تا آرنج سوخته و کرمهای التیامبخش سوختگی که دیگر وارد نمیشود... . مدرسه مجوز نوسازی نداشت پس از وقوع این حادثه وزیر آموزش و پرورش، محمد خرم را بهعنوان نماینده ویژه برای بررسی ابعاد این حادثه، به همراه مجتبی زینیوند، رئیس سازمان مدارس غیردولتی وزارت آموزشوپرورش، به سیستانوبلوچستان فرستاد. مجتبی زینیوند در گفتوگو با «شرق»، با بیان اینکه مدرسه غیرانتفاعی اسوه حسنه زاهدان تأییدیه نوسازی نداشته است، گفت: این مدرسه یک مؤسسه آموزشی قرآنی بوده که قبلا از وزارت ارشاد مجوز گرفته بود و بعد از آن برای آموزش پیشدبستانی و نوآموزان مجوز گرفته است و امسال هم مجوز آموزش ابتدایی را گرفته و یک کلاس هفتنفره در مقطع اول دبستان داشته. حدود یک ماه قبل مدیر این مدرسه اقدام به جابهجایی مدرسه میکند و نامهای به سازمان نوسازی مدارس مینویسد، اما نوسازی به آن مجوز نمیدهد و مسئول مدرسه قبل از ارائه مجوز سازمان نوسازی اقدام به جابهجایی مدرسه میکند. پارتیشنبندی این مرکز استاندارد نبوده و همانطور که میدانید، کف تمام پیشدبستانیهای کشور فرش است و کف این مرکز نیز فرش بوده است. از آنجایی که مدرسه فاقد گازکشی بوده، برای گرمایش کلاسها از چراغ والور استفاده میکردند. گویا کاپشن یکی از دانشآموزان به چراغ گیر میکند و چراغ برمیگردد و فرش آتش میگیرد و به کل کلاس سرایت میکند. مسیر این دانشآموزان بسته میشود و با وجودی که مدرسه مجهز به کپسول آتشنشانی بوده، اما معلمها دستپاچه میشوند و نمیتوانند از آن استفاده کنند و این چهار بچه در آتش گرفتار شده و مابقی دانشآموزان به حیاط هدایت میشوند. به گفته زینیوند، از این چهار دانشآموز یک نفر در مقطع پیشدبستانی و سه دانشآموز دیگر مشغول گذراندن کلاس اول خود بودهاند. وی افزود: تمام دانشآموزان این مدرسه جز یک کلاس هفتنفره اول ابتدایی، پیشدبستانی بودهاند. زینیوند با تأکید بر اینکه جز این چهار نفر هیچ دانشآموز دیگری آسیب ندیده بود، گفت: ما برنامهریزی کردیم که این دانشآموزان به دلیلی که مدرسه اسوه حسنه پلمب شده، در هر مدرسه و هر منطقهای که در زاهدان دلخواهشان است ثبتنام شوند، ضمن اینکه یک گروه مشاوره نیز آماده ارائه خدمات رواندرمانی به این دانشآموزان است تا هم با خانواده و هم کودکان صحبت کنند که آسیب روانی ناشی از این اتفاق تلخ را پشتسر بگذارند. رئیس سازمان مدارس غیردولتی وزارت آموزشوپرورش در پاسخ به این سؤال که چندبار دیگر باید این اتفاقات را تجربه کنیم، گفت: همین الان هفت هزارو 300 مدرسه در استان سیستانوبلوچستان چون گاز ندارند، از همین وسایل گرمایشی استفاده میکنند. هم مدارس دولتی و هم غیردولتی از چراغهای والور استفاده میکنند، متأسفانه محرومیت منطقه هم باعث میشود که از این چراغها استفاده شود، اینها دست به دست هم میدهد، ضمن اینکه اگر مرکزی بخواهد مجوز مدرسه غیردولتی بگیرد، تا زمانی که پکیج نداشته باشد ما مجوز ارائه نمیکنیم. در مدارس غیردولتی در بیشتر مناطق حتی اجازه نصب بخاری گازی را هم نمیدهیم و آنها را مکلف به نصب پکیج کردهایم، اما چون این مدرسه مجوز نگرفته است، متأسفانه این اتفاق برای همان یک مدرسهای میافتد که اقدام به اخذ مجوز نکرده است. ما کارگروه ویژهای را مأمور کردهایم و وزیر آموزشوپرورش نیز دستوراتی را برای مدارس دولتی صادر کردهاند تا مدارسی که فضای ناایمن دارند، هرچه زودتر مناسبسازی کنند وگرنه باز هم هزینههای بسیار زیادی را به کشور تحمیل خواهد کرد، اما اعتبار بودجه باید تأمین شود. وی تأکید کرد: ما با اولویت مدارس غیردولتی کارگروهی ترتیب دادهایم تا مدارسی که وسایل گرمایشی ناایمن دارند و استاندارد نیستند به شورای نظارت معرفی شوند. مطابق برنامهریزی در مرحله اول به این مدارس تذکر داده میشود و در مرحله دوم شوراي نظارت نسبت به توقف فعالیت مدرسه اقدام خواهد کرد. البته لازم به ذکر است كه ما پیش از این هم درباره این موضوع در مدارس سخت گیری داشتهایم، اما متأسفانه شورای نظارت مناطق مجوز این مدارس را داده است. پیش از این به مناطق تفویض اختیار شده و مناطق پس از بررسی مجوز میدهند و من فکر میکنم این تفویض اختیار را باید دوباره به آموزشوپرورش برگردانیم و خودمان به صورت متمرکز نظارت کنیم تا به استانداردهای لازم رسیدگی کنیم. زینیوند در پایان گفتوگو با «شرق» خاطرنشان کرد: ما سهشنبهشب با خانوادههای داغدار دیدار داشتیم و ابراز همدردی شد، این خانوادههای محروم و مظلوم شرایط خوبی ندارند. امروز هم در مراسم تشییع جنازه شرکت کردیم. افرادی که قصور و کوتاهی در این مسئله داشتهاند به دستور وزیر آموزشوپرورش تصمیمات مقتضی دربارهشان گرفته خواهد شد. با جان کودکانمان تجربهاندوزی میکنیم سیدمحمد بطحایی، وزیر آموزشوپرورش نیز روز گذشته در واکنش به این اتفاق در جمع خبرنگاران عنوان کرد: مقصران حادثه آتشسوزی مدرسه در زاهدان با شدیدترین برخوردهای اداری مواجه میشوند. ما شاهد حادثه بسیار غمناکی بودیم و از همینجا من باید خدمت اولیای محترم این دانشآموزان تسلیت عرض کنم. اتفاقی که در آن مدرسه رخ داد، از سوی دو تیم در حال بررسی است و درعینحال تیمی از مقامات قضائی هم این موضوع را مورد بررسی قرار دادهاند. وی افزود: ابتدا ما باید سهم قصور یا تقصیری را که موجب این حادثه شده، مشخص کنیم، البته بخاریاي که در آنجا استفاده میشده و ساختمانی که به آن مدرسه اختصاص یافته بوده از جهت فنی ابهاماتی دارند که تا فردا نتیجه نهایی بررسیها به ما اعلام میشود که آیا این ساختمان تأیید شده بوده یا عوامل مدرسه خودشان به آن نقل مکان کردهاند؟ داستان تلخ کودکان زاهدانی شاید همینجا پایان یافته باشد، اما سؤالهای بیجواب خانوادههای داغدیده آنها را کسی باید پاسخگو باشد. حالا که نمایندگان ویژه و نمایندگان مجلس و وزیر آموزشوپرورش درباره مدارس ناایمن صحبت میکنند، به نظر نمیرسد که کمی دیر در سیستانوبلوچستان حضور پیدا کردهاند؟ سیستانوبلوچستان محرومترین استان کشور است و مطابق آمار مراکز خیریه مدرسهسازی كمبود شش هزار کلاس برای تحصیل دانشآموزان در این منطقه احساس میشود. مدارس کپری بخش زیادی از مدارس روستایی این استان را تشکیل میدهند. چرا این بازدیدها و کارگروهها پیش از این اتفاق نمیافتاد و چرا ما به علاج واقعه قبل از وقوع اعتقادی نداریم؟ فاطمه سعیدی، عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس نیز در گفتوگو با «شرق» تأکید کرد: با مدیرکل آموزشوپرورش سیستانوبلوچستان صحبت کردیم و داستان را مطابق درخواست رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس پیگیری کردیم. به گفته مدیرکل در یک فضای کوچک غیراستاندارد در مدرسهای غیرانتفاعی متأسفانه از بخاری نفتی در وسط کلاس استفاده میشده، چهار دانشآموزی که در کلاس بودند نمیتوانستند خودشان را از آتش نجات دهند. وی تأکید کرد: قلب همه ملت براي فوت این کودکان جریحهدار است که به دلیل سوءمدیریت و تخلف مدیریت مدرسه و عدم نظارت اداره مربوطه این اتفاق افتاده است. از آنجایی که کمیسیون آموزشوپرورش مسئول پیگیری این قضیه است، گروهی از کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شنبه صبح راهی زاهدان خواهند شد. سعیدی تأکید کرد: متأسفانه این اتفاقات تلخ و عجیب هرچند وقت یک بار به وقوع میپیوندند. سؤال ما این است که چند بار دیگر بچههای ما باید هزینه دهند تا مدیران ما متوجه شوند و آموزش ببینند، ما با جان کودکانمان تجربهسازی میکنیم. باید نظارتی جدی در این زمینه صورت بگیرد و جلوی هرگونه اهمال گرفته شود. حتی اگر مدارس لولهکشی گاز ندارند، مکلف هستند از وسایل گرمایشی استاندارد استفاده کنند. این نماینده مجلس با تأکید بر اینکه غیرانتفاعیبودن مدرسه اسوه حسنه چیزی از مسئولیت آموزشوپرورش کم نمیکند، گفت: مدارس غیرانتفاعی زیر نظر مستقیم آموزشوپرورش هستند و باید پاسخگوی این اتفاق باشد. این آتش در خانه امن مدرسه جان کودکان ما را گرفت و آموزشوپرورش باید پاسخگو باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.