به مبارکی یلدا
غلامرضا امامی
ای سایه سحرخیزان دلواپس خورشیدند
زندان شب یلدا بگشایم و بگریزم «سایه» شیهه میکشید و میآمد اسب سفید وحشی. سم ضربههایش بر برگهای سرد و زرد خزان نوای خوش و خرم زندگی را مینواخت. از سد ستبر زمان گذشته بود، از درازناي تاريخ، در شط پر شوکت و شکوه شب به پیش میآمد، به دلها، به خانهها، اسب سفید وحشی. چه راه درازی پیموده بود، میآمد، هر سال میآمد در درازترین شب سال میآمد... میشکافت شب را و تاریکی را اسب سفید وحشی، شعله زیبای امید را فروزان میدارد و خستگان و شبزدگان را به بیداری و نوید روز و نور بشارت میدهد اسب سفید وحشی. یلدا اسب سفید وحشی در خورجینش مائده بهشتی یاقوتی انار را در پوستهای سرخ و پوششی سپید، پیشکش میکند و هندوانه گلگون را در لباسی سبز هدیه میدهد. با رسیدنش گرد هم میآییم، شب سیاه را زیبا میسازیم و به صبح و خورشید میرسانیم و میخواهیم فلک را سقف بشکافیم و طرحی نو دراندازیم. نیاکان ما در دامنه البرز در شب یلدا بیدار میماندند... آتشی برمیافروختند و شادان و پایکوبان شب را به رشته مهر به نور و روز و خورشید میرساندند؛ یلدا نوید نور است و زادروز میترا. میلاد الهه مهر و نور و خورشید. در اوج سیاهی با دمیدن سپیدهسحری به مهر و ناز، خورشید از پشت کوهها و میان دریاها بالا میآید. به ناز سرک میکشد، به زمین سلام میکند و به مهر نور میافشاند... سیاهی پایان مییابد و روز آغاز میشود. پس از آن از طول شب شکسته ميشود و بر عمر روز افزوده، تا نوروز كه زمان روز و شب برابر ميشود. تعادل بهاری و هنگام عدل و داد فرامیرسد، در زیباترین لحظه هستی زمین و زمان به هم گره میخورند... . زمین میگردد و میچرخد... سالی نو و روزی نو آغاز میشود... نوروز. یلدا زمان را و زمین را به عمونوروز میسپرد و میرود. فرزندان ایرانزمین... به شادی از دیرزمان هر کجا که باشند، این دو رویداد و نیز سده و مهرگان را گرامی میدارند و گرد هم میآیند... . پدران ما که با طبیعت پیوندی يگانه داشتند، تقويم طبيعي را براي زمان و زندگي برگزيدند و همگام و همراه با گردش روزگار، بذر شادی را پراکندند.
در درازترین و سیاهترین شب سال به نور دل بستند و کفزنان و پایکوبان سرود هستی را سر دادند: چند این شب و خاموشی؟ وقت است که برخیزم/ وین آتش خندان را با صبح برانگیزم یلدا شب شوق عشق است... شب نور و شور و شمع و شادی... دور است کاروان سحر زین جا/ شمعی بباید این شب یلدا را تاریکی بماند... نماند... برود... نرود... بیاید... نیاید... چه غم که از دل تاریکی خورشید زاده میشود؛ یلدا شب پیروزی پاکی و روشنایی و زیبایی است بر پلشتی و تاریکی و زشتی، مهراسیم ز شب... در دل تاریکی سیاه شب به سپیدی نور دل بندیم... ایمان بیاوریم... باور کنیم و بدانیم که شب دراز است و سحر نزدیک است. در این خاک پاک... زیر این زمین سبز و زیر آسمان آبی... هرکجا که ایرانی باشد... یلدا گرامی داشته میشود، سر میرسد و میآید اسب سفید وحشی. سالها پیش در شبی پرسوز و سرد در «رم» شب یلدا را گرامی داشتیم... جمعی بودیم؛ دوستانی ایران و ایتالیایی... بزرگ و کوچک و کلان... شب شاد خوشی بود... دوستان و پسرانم (امید و نوید) از سر مهر خواستند که قصه یلدا را بازگویم... سخنانی گفتم؛ به سنت مرسوم خواستند که از شاعر عاشق حضرت حافظ فالی بگیرم و شعری بخوانم و ترجمان آن را برای یاران ایتالیایی بازگو کنم. پذیرفتم. دیدگان را بستم، دیوان حافظ را گشودم... شمعها در میان نور قرمز انار خورشیدسان و هندوانه سایهروشنی جادویی آفریده بودند؛ حضرت حافظ از میان پرده شب به درآمد، رخ نمودف درخشید و خواند: بر سر آنم که گر ز دست برآید دست به کاری زنم که غصه سر آید همواره نوید زیبایی و شعله شادی جهان بر جانتان روان، دلتان پرمهر و پرنور و دریایی، شبتان گرم و پرامید و پرشور و یلدایی... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.