پزشکی که رواندرمانگر هم بود
رضا سعیدی فیروزآبادی. جراح پیوند
هفته گذشته در مراسمی که با حضور خانواده سلطنتی سوئد و سیاستمداران برگزار شد، کارل گوستاف شانزدهم، پادشاه سوئد، جوایز نوبل سال 2018 را به صاحبانشان که در ماه سپتامبر اعلام شده بود، تقدیم کرد. براساساین آرتور اشکین، ژرار مورو و دانا استریکلند برندگان جایزه فیزیک، فرانسس آرنولد، جورج اسمیث و گریگوری وینتر در شیمی، جیمز آلیسون و تاسوکو هونجو در پزشکی، ویلیام نورد هاوس و پاول رومر در اقتصاد جایزه دریافت کردند. امسال برای نخستینبار برنده جایزه نوبل ادبیات تعیین نشد. آکادمی سوئد برنده نوبل ادبیات امسال را همراه با برنده سال آینده معرفی خواهد کرد. دنیس موکوگی و نادیا مراد، برندگان نوبل صلح امسال نیز جوایز خود را در مراسمی که در شهر اسلو، پایتخت نروژ، برگزار شد، دریافت کردند. آنچه در ادامه میآید، مروری است کوتاه بر زندگی و فعالیتهای بشردوستانه دنیس موکوگی. دکتر دنیس موکوگی 67ساله، مؤسس بیمارستان پانزی در بوکاوو جمهوری کنگو است. او زندگی خود را وقف درمان زنانی کرده است که بر اثر تجاوز جنسی دچار آسیبهای جنسی و روانی شدهاند. او ابتدا متخصص اطفال بود؛ ولی بعد از دیدن زنان زیادی که دچار آسیبهای جسمی بر اثر تجاوزهای جنسی شده بودند، تصمیم گرفت متخصص زنان و زایمان شود. او به آریرز فرانسه رفت که در این رشته تحصیل کند؛ سپس به کنگو بازگشت تا هم از این زنان مراقبت کند و هم به تربیت پزشکان و پرستارانی در این زمینه بپردازد. موکوگی در کودکی تصمیم گرفت که پزشک شود. پدر او مبلغی مذهبی بود. وقتی دنیس تنها هشت سال داشت، به مالاریا مبتلا شد؛ ولی به خاطر دارد که پدرش برای درمان بیماریاش، علاوه بر دادن دارو به او برایش دعا هم میکرد. روزی دنیس با پدرش بر بالین کودکی مبتلا به مالاریا میروند. پدرش برای طفل دعا میکند. دنیس از او میپرسد که چرا به کودک دارو ندادی؟ پدرش میگوید چون من پزشک نیستم. در آن لحظه دنیس به پدرش میگوید که من پزشک خواهم شد تا علاوهبر دعاکردن، به بیماران دارو هم بدهم تا زودتر درمان شوند. دنیس پس از اتمام تحصیلاتش در فرانسه، در سال 1999 به کنگو بازگشت. او میگوید که تنها در سه ماه آخر سال 1999، 45 بیمار با آسیبهای جسمی شدید بر اثر تجاوزات جنسی و شکنجههای مکرر را درمان کرده است. این آسیبها عمدتا در ناحیه دستگاه تناسلی و سینه زنان دیده میشود که توسط شورشیان مسلح انجام گرفته بود. بسیاری از این زنان در جلوی چشمان خانواده و فرزندانشان مورد تجاوز و آزارهای جنسی قرار گرفته بودند. دکتر موکوگی معتقد است که این جنایتها فقط فرد را نابود نمیکند؛ بلکه یک جامعه را به قهقرا میکشد. بعد از مدتی او متوجه میشود که تنها درمان آسیبهای جسمی بیماران کافی نیست و باید برای درمان آسیبهای روانی بیماران نیز فکری بکند. بسیاری از مصدومان از خانواده و جامعه طرد شده بودند. او تلاش کرد که برای این زنان کار پیدا کند و به جامعه آموزش دهد تا پذیرای آنان باشند. تیم دکتر موکوگی تلاش میکند که به مصدومان از لحاظ روانی، اقتصادی، اجتماعی و حتی قانونی کمک کند. او تلاش بسیاری کرد که در سطح کشوری و بینالمللی در این زمینه فعالیت کند. شورشیان نظامی قصد کشتن او و خانوادهاش را داشتند؛ بنابراین او به همراه خانوادهاش کنگو را ترک کردند. بعد از مدتی بیمارانش تلاش کردند که او را به کنگو بازگردانند. آنان به رئیسجمهور کنگو نامه نوشتند؛ اما او پاسخی نداد. بیماران حتی به دبیرکل سازمان ملل هم نامه نوشتند که نتیجهای نداشت. در ادامه، بیماران خود وارد عمل شدند و با فروش میوه و سبزیجات هزینه بلیت برگشت او به کنگو را تأمین کردند. این زنان درآمدی کمتر از یک دلار در روز داشتند؛ ولی با این کار برای او بلیت برگشت تهیه کردند. این کار آنان تأثیر عمیقی بر دنیس گذاشت و تصمیم گرفت با بهخطرانداختن جان خود، جان هزاران بیمار را نجات دهد. او میگوید که این حرکت زنان باعث شد که درک کنم من در مقابل قلب بزرگ این انسانها چقدر کوچک هستم. وقتی او به کنگو بازگشت، هزاران نفر به استقبالش رفتند. آنها برایش غذاهای مختلفی آورده بودند و همقسم شدند که از او محافظت کنند. دنیس میگوید: «وقتی شما قدرت و اراده این زنان را میبینید، احساس میکنید که در برابر این عظمت هیچ هستید. این زنان رنجهای بسیاری بردهاند؛ ولی همچنان به تلاش برای حفاظت از زندگی خود و خانوادهشان و حتی پزشک خود ادامه میدهند. این مردم عشق به زندگی دارند. مراقبت و درمان این زنان برای من افتخاری بزرگ است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.