|

سخنراني رئيس‌جمهور چين در ۴۰سالگي سياست اصلاحات اقتصادي «دنگ»

ماجراجو در خارج سردرگم در داخل

مراسم چهلمين سالگرد اجراي سياست اصلاحات اقتصادي به صحنه تمجيد رئيس‌جمهور چين از رهبري خود و خط‌ونشان‌کشيدن براي رقباي خارجي تبديل شد. شي جينپينگ در سخنراني خود در اين مراسم، «رشد و پيشرفت چين براي گسترش صلح و توسعه جهاني» را چشمگير دانست و تأكيد کرد 40 سال گذشته تجربه‌اي موفقيت‌آميز را به همراه داشته و مي‌تواند چشم‌انداز روشني را پيش‌روي ديگر کشورهاي در‌حال‌توسعه قرار دهد. ‌رئيس‌جمهور چين وعده ادامه سياست «اصلاحات و گشايش» در چين را داد و هم‌زمان به قدرت‌هاي غربي هشدار داد «هيچ کشوري در جايگاهي نيست که بتواند به چين ديکته کند چه کاري انجام دهد يا انجام ندهد. ما بايد آنچه را که بايد و مي‌تواند تغيير يابد، اصلاح کنيم؛ نه آنچه را که نبايد و نمي‌تواند تغيير کند». هجدهم دسامبر 1978 در نشست عمومي کميته مرکزي حزب کمونيست چين به رهبري دنگ شيائوپینگ، سياست جديد اين کشور با محوريت سازندگي اقتصادي در امور ملي و زمان اجراي سياست اصلاحات اقتصادي و درهاي باز تعيين شد.‌ شي جينپينگ که بارها علاقه خود را براي حضور مادام‌العمر در قدرت نشان داده، با تمجيد از سياست اصلاحات اقتصادي که از سوي دنگ شيائوپینگ، رهبر سابق حکومت کمونيستي چين، اجرا شد، تأكيد کرد: «سياست اصلاحات و درهاي باز، بيداري دوباره حزب ماست و همين بيداري باعث شد مفهوم و انديشه‌هاي حزب ما به اجرا گذاشته شود. اجراي سياست اصلاحات و درهاي باز، انقلاب بزرگ ديگر ملت چين بوده و باعث پيشرفت جهشي کشور در مسير سوسياليسم با ويژگي چين شده است». ‌رئيس‌جمهور چين با وجود تأكيد بر سياست درهاي باز، هشدار مي‌دهد قرار نيست هيچ تغييري در ساختار بسته تک‌حزبي و حاکميت حزب کمونيست بر چين ايجاد شود: «نبايد از نظر دور داشت که هيچ تغييري در نظام تک‌حزبي چين ايجاد نخواهد شد و پرچم سوسياليسم همواره بر فراز سرزمين چين برافراشته خواهد بود».‌رسانه‌هاي دولتي چين هم‌زمان با چهلمين سالگرد اجراي سياست اصلاحات اقتصادي، با انتشار برخي آمار گزينشي اقتصادي، از وضعيت مثبت اين کشور حکايت مي‌کنند. در‌حال‌حاضر چين به دومين جامعه اقتصادي جهان تبديل شده، بزرگ‌ترين کشور صنعتي، بزرگ‌ترين کشور صادرکننده کالا و داراي بيشترين ذخيره ارزي است. سهم چين در توليد ناخالص جهان از 1.8 درصد در سال 1978، در‌حال‌حاضر به 5.2 درصد افزايش يافته و سهم آن کشور در رشد اقتصادي جهان نيز به 30 درصد رسيده است. در کنار اين آمار، چين در سال‌هاي اخير رابطه‌اي پرتنش با ايالات متحده داشته است؛ به‌ويژه آنکه در ماه‌هاي اخير، جنگ تجاري با آمريکا که باعث اعمال تعرفه‌هاي سنگين بر صادرات چين به ايالات متحده شده، بر روند رشد اقتصادي چين تأثير منفي گذاشته است.‌رهبر چين در سخنراني 90دقيقه‌اي خود تنها از پيشرفت‌ها و دستاوردهاي اقتصادي چين تحت حاکميت حزب کمونيست سخن راند؛ اما به فضاي بسته سياسي و نقض حقوق بشر به‌ويژه درباره اقليت مسلمان اويغور در غرب چين و تحت حاکميت حکومت کمونيستي اشاره‌اي نکرد.‌شي جينپينگ در حالي وعده اجراي اصلاحات اقتصادي را داده است که هيچ جزئياتي از اين اصلاحات اعلام نکرد. در‌حال‌حاضر و با تنش‌هاي نظامي و اقتصادي که در شرق آسيا ايجاد شده است، روند رشد اقتصادي در شانگهاي و هنگ‌کنگ، دو قطب بزرگ اقتصادي چين، کند شده و اين سخنراني نیز نمي‌تواند اعتماد سرمايه‌گذاران براي بهبود وضعيت و کاهش تنش‌ها را جلب کند. در‌حال‌حاضر بازارهاي مالي شانگهاي و هنگ‌کنگ يک درصد کمتر سود مي‌کنند و اين آمار براي شرکت‌هاي چيني در بازار مالي توکيو 1.8 درصد و در سيدني بيش از يك درصد است. تحليلگران اقتصادي کاهش روند رشد اقتصادي چين و افت ميزان سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي را نشانه‌اي از ورود چين به رکود اقتصادي در سال‌هاي آينده مي‌دانند. تام رافرتي، مدير بخش چين در مؤسسه مطالعات اقتصادي آسيا، در واکنش به سخنراني رئيس‌جمهور چين مي‌گويد: «اصلا عجيب نبود رئيس‌جمهور چين در اين سخنراني براي کشورهاي خارجي خط‌ونشان بکشد و درباره سياست‌هاي اقتصادي خود به کمترين جزئيات بسنده کند. اين سخنراني نکته تازه‌اي نداشت و اميدي در فعالان اقتصادي ايجاد نخواهد کرد. «شي» هيچ نشانه‌اي از روند اصلاحات اقتصادي مدنظر خود ارائه نکرد؛ در‌حالي‌که لازم بود حکومت چين تعهد خود را به سياست بازار آزاد مجددا ابراز کند؛ چراکه اين تعهد با ترديد روبه‌رو شده است. شي سريع‌تر از ديگر رؤساي‌جمهور چين قدرت را قبضه کرد و در راستاي سياست مبارزه با فساد، رقبا را از ساختار قدرت کنار گذاشت. سياست اصلي دوره اول رياست‌جمهوري شي، از ‌ميدان‌ به‌درکردن رقبا و پاک‌سازي قدرت از چهره‌هاي فاسد بود. حال به نظر مي‌رسد در اين دوره، اصلاحات جدي اقتصادي بيش از هر برنامه ديگر مدنظر شي باشد؛ اما تنش با آمريکا و بي‌برنامگي اقتصادي مي‌تواند چالشي بي‌سابقه براي شي ايجاد کند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.