|

هشدار نسبت به فعالیت‌های چین و عربستان‌سعودی در شبکه‌های اجتماعی

تهدید و فرصت‌های شبکه توییتر

ترافیک مشکوک در شبکه اجتماعی توییتر به خودی خود امر غریبی نیست اما وقتی پای عربستان‌سعودی و چین، دو کشور با کارنامه‌هایی هولناک در زمینه حقوق بشر، به میان می‌آید داستان متفاوت می‌شود و توجه‌ها برانگیخته. روز دوشنبه شرکت توییتر اعلام کرد که فعالیت‌های مشکوکی را در این شبکه اجتماعی مشاهده کرده است. توییتر اعلام کرده که به‌دنبال یک ایراد امنیتی که به افشای اطلاعات برخی کاربران منجر شده بود، به فعالیت‌های مشکوکی رسیده است. ابتدا گفته شد که هکرهایی با حمایت دولت‌های چین و روسیه در این شبکه اجتماعی فعال شده‌اند. اما کمی بعد توییتر با اصلاح خبر خود اعلام کرد که ترافیک مشکوک مشاهده‌شده در این شبکه از آدرس‌های اینترنتی در چین و عربستان‌سعودی بوده نه لزوما هکرهایی که با دولت‌های چین و روسیه کار می‌کنند: «گرچه نمی‌توانیم به‌طور قطع و یقین تأیید کنیم، ولی ممکن است برخی از این آدرس‌ها از سوی دولت‌شان مورد حمایت قرار گرفته باشند». شرکت توییتر هنوز دلیل این فعالیت‌ها را نمی‌داند اما دریافته است که تعداد کاربران روز دوشنبه افزایش چشمگیری داشته است. آن‌طور که توییتر گزارش داده، این ایراد امنیتی روز 16 نوامبر حل شده است. از سوی دیگر شرکت توییتر هم‌زمان از کشف یک مشکل امنیتی خبر داده که براساس آن ممکن است هکرها به شماره تلفن، کد کشور و حساب‌های کاربری مسدودشده برخی کاربران پی ببرند. توییتر اعلام کرده که نمی‌تواند مشخصا بگوید آیا هکرهای وابسته به دولت‌ها با استفاده از این مشکل امنیتی به اطلاعات کاربران دسترسی پیدا کرده‌اند یا خیر. به دنبال انتشار خبر کشف یک حفره امنیتی در سایت توییتر ارزش سهام این شرکت 6.8 درصد سقوط کرد. تحلیلگران می‌گویند این مشکل می‌تواند اعتماد کاربران به این شبکه اجتماعی را کم کند، به‌ویژه آنکه پای کشورهایی مثل عربستان‌سعودی و چین در میان است که بارها شهروندان خود را در این زمینه سرکوب کرده‌اند. برای مثال براساس گزارش‌ها، دولت چین، با وجود فیلتربودن توییتر، از ماه نوامبر در یک برنامه سرکوب ملی شبکه‌های اجتماعی، کاربران توییتری این کشور را هدف قرار داده ‌است. به گزارش دیده‌بان حقوق بشر، مقامات این کشور تعدادی از کاربران توییتر را احضار یا بازداشت کرده‌ و آنها را مجبور کرده‌اند که توییت‌های حساسیت‌برانگیز خود را پاک کنند یا به‌طور کلی حساب توییتری خود را ببندند. حتی در برخی موارد، مقامات ظاهرا خودشان حساب‌های توییتری حساس را هک کرده‌اند. به باور تحلیلگران، حساسیت و توجه اخیر دولت چین به توییتر گویای بُعد جدیدی از نقض آزادی بیان در این کشور است. برخی از کاربران چینی که در این زمینه بازداشت شده‌اند، حتی کاربران محبوب و پرطرفداری هم در توییتر نبوده‌اند و تعداد اندکی دنبال‌کننده داشته‌اند. به نظر می‌رسد مقامات نه‌تنها می‌خواهند مانع انتقاد مردم چین از دولت شوند بلکه به دنبال پاک‌کردن پیشینه اظهارات انتقادی درباره دولت هستند. آن‌طور که دیده‌بان حقوق بشر گزارش داده، مقامات چین برخی کاربران را مجبور کرده‌اند که توییت‌های چند سال پیش خود را پاک کنند. وضعیت در برخی دیگر از کشورهای استبدادی از جمله عربستان‌سعودی هم به همین منوال است. دیده‌بان حقوق بشر از موارد بازداشت و حبس فعالان شبکه‌های اجتماعی در عربستان هم گزارش داده و می‌گوید برخی از کاربران توییتر به دلیل انتقاد از مقامات و سازمان‌های دولتی این کشور به حبس‌های چندساله محکوم شده‌اند. برخی فعالان زن هم پیش‌تر و در زمان ممنوعیت رانندگی زنان در عربستان‌سعودی به خاطر توییت‌های انتقادی در این زمینه بازداشت شده بودند. این البته تنها اقدام عربستان‌سعودی برای مهار انتقادهای توییتری نبود. براساس گزارش نیویورک‌تایمز، ریاض همچنین تلاش کرده با همکاری با یکی از کارمندان توییتر، از حساب‌های توییتری برخی شهروندان جاسوسی کند. نیویورک‌تایمز می‌گوید، مقام‌های اطلاعاتی غربی به این شبکه اجتماعی در این زمینه هشدار داده بودند. کارمندی که عربستان برای جاسوسی انتخاب کرده، یکی از مهندسانی بوده که در سال 2013 کار خود را در شرکت توییتر آغاز کرده بود و به حساب‌های توییتری دسترسی داشته است. شرکت توییتر پس از هشدارها در این زمینه تحقیق کرد و به شواهدی مبنی بر این دست نیافت که این کارمند اطلاعات کاربران را به عربستان‌سعودی داده باشد. بااین‌حال این کارمند سال 2015 از شرکت توییتر اخراج شد. این کارمند که از شهروندان عربستان‌سعودی بود پس از اخراج به این کشور بازگشت. اخیرا یکی از فعالان زن عربستانی در مطلبی در واشنگتن‌پست دلایل خود برای خروج از شبکه اجتماعی توییتر را شرح داده بود. به‌گفته این فعال زن که حدود 295 دنبال‌کننده در توییتر داشته، این شبکه اجتماعی زمانی پلتفرم مناسبی برای فعالیت‌های اعتراضی بوده است اما حالا دولت عربستان به اهمیت این شبکه اجتماعی پي برده و به عنوان ابزار نظارت جمعی و منحرف‌کردن برخی بحث‌ها از آن استفاده می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.