«کا» یا ویزیت
بابک زمانی-رئیس انجمن سکته مغزی
هفته گذشته دو خبر به شکل متوالی در خبرگزاریهای سلامت درج شده بود.
اول: رئیس شورای بیمه سلامت صراحتا اعلام کرد تعرفههای سال آینده خدمات سلامت به بودجه بیمهها بستگی دارد! دوم: خبر ترجمه کتاب تعرفههای کالیفرنیا که گفته میشود با زحمات و هزینه فراوان و با رعایت عدالت در بین رشتههای مختلف توسط سازمان نظام پزشکی انجام شده است. مهمترین نکته درباره این دو خبر ارتباط عمیق بین این دو موضوع است که مغفول مانده است. اگر تعیین نرخ این خدمات به جیب مهمترین خریدارانش بستگی دارد، پس سازمان نظام پزشکی یا سازمان فروشندگان مشغول چه کاری است؟ این سازمان فروشندگان، دانسته یا نادانسته به دنبال تدوین شیوهای نظاممند برای محاسبه نرخ خدمات پزشکی نبوده است. برای کنارآمدن با اوضاعی که خریدار تعیینکننده آن است، چشم بر واقعیات آشکار فروبسته و فقط به دنبال آن است که امکانات و مبالغ موجود را به نحوی تقسیم کند که رشتههای متنفذتر یا رشتههایی که در فرهنگ عمومی مهمتر محسوب میشوند، احساس عدالت کنند! یک بار دیگر زیر فشار مشکلات و در خوف از سنگینی وظیفهای که جوامع پزشکی برعهده دارند، سازمان از مهمترین وظیفه خود شانه خالی میکند. واقعیت آن است که این ترجمه کتاب کالیفرنیا همه خدمات پزشکی را شامل میشود غیر از ویزیت! موضوع فقط این نیست که تنها خدمت بخش مهمی از جامعه پزشکی - بیش از نیمی از ایشان شامل پزشکان عمومی، داخلی، اطفال، عفونی و... - بهطور کل در این ترجمه استثنا شده، بلکه موضوع مهمتر آن است که فقط با تعریف و تعیین تعرفه ویزیت است که میتوان تعرفه سایر خدمات پزشکی را هم تعیین کرد و اگر واقعیکردن و نظارت بر انجام بهینه ویزیت کار دشواری باشد، نظارت بر سایر اعمال پیچیدهتر دشوارتر است. حرف اصلی آن است که «کا»یی که آجر کتاب کالیفرنیا را تشکیل میدهد، نمیتواند بهجز «ویزیت ساده» یک پزشک عمومی چیز دیگری باشد. بدون تعیین تعرفه یک ویزیت ساده، تعیین تعرفه همان ویزیت در اورژانس و در نیمهشب یا تعرفه زمانی که همان پزشک عمومی اعمال سادهای مثل بخیهزدن انجام میدهد، هم غیرممکن است. به همین ترتیب، تعیین تعرفه برای کارهای پیچیدهتر مثل انجام و تفسیر اکوکاردیوگرافی، انجام عمل آپاندیسیت یا تعویض دریچه قلب هم غیرممکن است. تعیین تعرفه پزشکی فقط و فقط به معنای تعرفه خدمات انسانی موجود در هر کار پزشکی است که باید با درنظرگرفتن میزان زمان لازم برای کسب مهارت، تجربه، میزان تکرار، زمان لازم برای انجام آن و خطرات و عوارض احتمالی به شکل ضریبی از نرخ پایه «یک ویزیت پزشک عمومی» محاسبه شود. متغیر دیگر در این محاسبه، هزینه مکان و امکانات و دستگاههای پزشکی است که طبیعتا ارتباطی به خدمات انسانی نداشته و باید مستقلا نظیر سایر خدمات براساس قوانین اقتصادی محاسبه شوند. تعیین تعرفههای پزشکی بدون تعیین نرخ پایه خدمات انسانی بهویژه در شرایطی که قیمت دستگاهها و امکانات پزشکی هم در هالهای تیرهوتار از نرخهای متفاوت دلار و امکانات غیرشفاف دولتی قرار گرفتهاند، فقط باعث تطابق با وضع موجود، تداوم چرخش امور و بهتأخیرافتادن اصلاح میشود. پرداختی که درحالحاضر صرفا برای ویزیت با همین تعرفههای موجود صورت میگیرد، رقمی نجومی است که بخش عظیمی از هزینههای سلامت را تشکیل میدهد. واقعیکردن به معنای افزایش این مبلغ آنچنان رقم سنگینی است که تصور آن هم همه پرداختکنندگان شامل بیمهها و دولت را به هراس میاندازد و صعوبت این کار هم صورتمسئله را از دستور جلسات مجامع پزشکی بهطورکلی پاک میکند. بنابراین همواره پابهپای همه تحلیلهای بالا و درخواست برای واقعیکردن تعرفهها، باید تأکید کرد که این پروسهای کوتاهمدت نیست و جز با تعمیق و گسترش همزمان سیستمهای نظارت کیفی امکانپذیر نیست، چراکه مقصود، اساسا میزان دریافت پزشکان نیست، بلکه رفع اشکالات اساسی ساختارهای سلامت مورد نظر است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.