نوبخت با اشاره به كمبود منابع دولت گفت
افزايش يارانه نقدي در گرو افزايش نرخ بنزين
شرق: محمدباقر نوبخت، رئیس سازمان برنامه و بودجه، با حضور در مقابل رسانهها، با ارائه جزئياتي بيشتر از لايحه بودجه 98، با بيان اينكه نرخ حاملهاي انرژي افزايش نيافته و بههميندليل يارانه نقدي نيز افزوده نميشود، اين نگراني را پديد آورد كه با افزايش گستره فقر در جامعه و تعيين سه ميليون تومان بهعنوان خط فقر مطلق، دولت چگونه ميتواند نيازهاي جامعه را پوشش دهد. نوبخت در حاشيه مراسم امضاي تفاهمنامه ايجاد اشتغال در بخش صنعت و معدن درباره افزايش يارانه نقدي ميگويد: اين موضوع دست مجلس است و از هفته ديگر دست آنها در لايحه بودجه سال ۹۸ باز است، اما اکنون پولي نداريم که بپردازيم.
پيشبيني ۱۴۲ هزار ميليارد تومان منابع هدفمندي يارانهها
او درباره علت واگذاري حذف يارانه نقدي خانوارهاي غيرنيازمند به استانها در لايحه بودجه سال آينده گفت: منابع يارانهها در تبصره ۱۴ لايحه بودجه ۹۸ بالغ بر ۱۴۲ هزار ميلياردتومان پيشبيني شد و مشابه سنوات گذشته يارانه نقدي خانوارهايي که استحقاق آن را دارند همان ۴۵هزارو ۵۰۰ تومان در ماه خواهد بود، اما قانونگذار تعيين کرده کساني که زير سه ميليون تومان درآمد دارند، از اين يارانه استفاده کنند و بالاي اين رقم استحقاق دريافت يارانه را ندارند. رئيس سازمان برنامه و بودجه با اشاره به اينکه قطعا با توجه به امکاناتي که استانها در اختيار دارند دقيقتر ميتوانند راجع به يارانه خانوارها تصميم بگيرند، تصريح کرد: حذف يارانه خانوارها سليقهاي نخواهد بود و ضابطه دارد؛ اول آنکه پرداختها در چارچوب آييننامه اجرائي صورت ميگيرد که هر سال سازمان برنامه و بودجه بايد آن را تهيه کند و هيئت وزيران تصويب کند. بههميندلیل دقيقا شاخصها براي پردرآمد يا کمدرآمدي شناسايي صورت خواهد گرفت.
منابع جديدي ايجاد نشده است که يارانه نقدي را افزايش دهيم
نوبخت درباره اينکه چرا مبلغ يارانه نقدي ۴۵هزارو ۵۰۰ توماني افزايش نمييابد و پيشنهادي در اين رابطه وجود ندارد، عنوان کرد: اين يارانهها مابهالتفاوت قيمتهاي جديدي است که روي قيمت حاملهاي انرژي و آب و برق اعمال ميشود، اما تاکنون اين قيمتها تغيير نکرده که منابع جديدي حاصل شود.
افزايش قيمت بنزين ضروري بود
جعفر خيرخواهان، اقتصاددان و مشاور مركز پژوهشهاي مجلس، در گفتوگو با «شرق» دراينباره ميگويد: اقتصاد صحنه تصميمات سخت است، زيرا دولتها بايد در جايي اقدامي سخت و دردناك انجام دهند تا در جايي ديگر گشايشي ايجاد كنند. البته بايد در نظر داشت كه چنين اقداماتي بايد با فضاي عمومي جامعه براي تحمل اين تصميمها همخواني داشته باشد و بتواند به دولت اعتماد كند. خيرخواهان با بيان اينكه دولتمردان بايد در كنار دانش، جرئت اعمال برخي سياستهاي اقتصادي را داشته باشند، ميگويد: در اين پنج سال جز برجام، هيچ اقدام مناسبي از دولت نديديم.به گفته او، در هيچجاي جهان از نظر اتلاف انرژي، 15درصد توليد ناخالص داخلي بهصورت انرژي ارزان، يارانه نقدي، قاچاق سوخت و هدررفت انرژي بدون آنكه مابازايي داشته باشد، از بين نميرود. اگر دولت ميتوانست روي اين حوزه كار كند، درآمد خوبي نيز به بودجه افزوده ميشد و ميتوانست به اقشار ضعيف جامعه كه اكنون نيازمند همياري بيشتر دولت هستند، رسيدگي كند.خيرخواهان در ادامه ميافزايد: افزايش قيمت سوخت بهترين راه براي جبران اين كسري بود كه دولت به سبب نگرانيها از انجام آن سر باز زد، اما اگر دولت نتواند
هزينههاي مازادي را كه بر جامعه تحميل شده، جبران كند، قطعا از ثبات قيمت بنزين هم سودي نميبرد.از او درباره كاهش بودجه برخي نهادها و بنيادها در بودجه براي جبران كسري بودجه بهمنظور پرداخت كمكهزينه به اقشار ضعيف ميپرسم، اما او معتقد است اين اقدام ميتواند به ضرر دولت باشد و موجب سنگاندازيهاي گسترده شود و اصولا به نتيجهاي هم ختم نشود، اما راهحل نخست، دستيافتنيتر و معقولتر است.
دولت تور ايمني اجتماعي بگستراند
علياصغر سعيدي، اقتصاددان، در گفتوگو با «شرق» ميگويد: دولت در شرايط كنوني با كمبود منابع روبهروست، اما درعينحال فشار مضاعفي بر جامعه تحميل شده است. بههميندليل بهترين گزينه اقدام دولت، بهرهگيري از تور ايمني اجتماعي است. اين تور ايمني اجتماعي بايد بهصورت هدفمند براي اقشار آسيبپذير بهويژه دهكهاي اول و دوم در نظر گرفته شود.سعيدي در ادامه با اشاره به نقش سازمانهايي مانند بهزيستي و بنيادها در اين زمينه ميگويد: دولت بايد از اين ظرفيتها براي شناسايي اقشار آسيبپذير استفاده كند.او در ادامه ميافزايد: اكنون با اوضاع پيچيدهاي روبهرو هستيم؛ از يك طرف شرايط وخيم اقتصادي بر طيف گستردهاي از جامعه تحميل شده و از سوي ديگر، دولت نيز منابعي براي پرداخت يارانه بيشتر به مردم ندارد، زيرا منابع كافي ندارد.اين اقتصاددان با بيان اينكه امكانات دولت براي حمايت عمومي از جامعه كاهش يافته است، ميگويد: وقتي فشار بر تمام گروههاي جمعيتي وارد ميشود، قطعا فشار بر دهكهاي اول و دوم، بيشتر خواهد بود.او با بيان اينكه ميتوان شيوههاي مختلفي را براي حذف سوبسيد بنزين در نظر گرفت، تصريح ميكند: دولت ميتواند قيمت بنزين را
به قيمت فوب خليج فارس بفروشد (پرداخت يارانه بنزين با كد ملي) و در مقابل، سوبسيد آن را بين مردم، توزيع عمومي كند و هركسي كه بيشتر بنزين مصرف ميكند، بيشتر بر درآمد دولت ميافزايد. در راهحل ديگر ميتوان يارانه سوخت را در مناطق مختلف با يك قيمت متفاوت در نظر گرفت تا در مناطقي كه متمولتر هستند، قيمت بنزين گرانتر و در مناطق ديگر شهر، ارزانتر به مردم فروخته شود.به گفته او، دولت از آزمايش اين ايدهها و پيامدهاي آن ميترسد و به همين سبب هم مدام بهدنبال بهرهگيري از آزمونهاي تكراري و منسوخ شده است.اين اقتصاددان با ارائه راهحل ديگري به دولت، ميگويد: دولت اگر نميتواند كسري بودجه خود را از طريق كاهش بودجه برخي نهادها و ارگانها كسر كند، ميتواند بخشي از پرداخت يارانه نقدي را به همين بنيادها محول كند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.