حضور لوازم آرایشی تقلبی نتیجه بستن مرزها
حمیدرضا امیری. تحلیلگر اقتصادی
در پاسخ به پژوهش «شرق» مبنی بر اینکه سهم گردش مالی صنعت زیبایی و آرایشی در ایران در مقایسه با جهان چگونه است؟ باید گفت سهم سالانه تجارت لوازم آرایشی در خاورمیانه 7/5 میلیارد دلار است. سهم ایران از این بازار 2/1 میلیارد دلار است. این ارقام مربوط به گردش مالی خریدوفروش لوازم آرایشی سالم و ناسالم (اصل و تقلبی) است. اگر همه محققان و تحلیلگران از منظرهای کارآفرینی و گردش مالی به این صنف جذاب نگاه میکنند، روی سخن من بیشتر از جنبههای سلامتی و روانشناختی مسئله است. دو نکته غالبا کمتر مورد توجه قرار گرفته است: 1- ما در ایران گرفتار لوازم آرایشی جعلی و تقلبی بسیار زیادی هستیم. به دلیل اینکه سطح سرانه درآمدی قشر متوسط و پاییندست جامعه کم است و توان خرید لوازم آرایشی باکیفیت برند را ندارند؛ افراد سعی میکنند به اقتضای جیب یا درآمد اقتصادی خود، اقدام به خرید لوازم آرایشی کنند. در بسیاری از محصولات تقلبی، وجود مواد پایهای سربی، فلزات سنگین و مواد صنعتی خطرناک به اثبات رسیده است. همه این عوامل، باعث شده است که بازار لوازم آرایشی در ایران پرخطر باشد و درعینحال که سهم زیادی از اقتصاد ما را به خود اختصاص داده اما ریسک استفاده را هم به موازات سهم اقتصادی، بالا برده است. 2- جنبه دوم این موضوع، جنبه روانی آن است. به دلیل شغلم تردد زیادی در کشورهای گوناگون دارم و با مردمان همه قارهها حشر و نشر داشتهام. از جنبههای زیبایی و زیباییشناسی، بانوان ایرانی کاملا متمایزند و فیزیک چهره و کیفیت ژنتیکی که از نظر پوست و مو دارند، نیازمند آرایش آنچنانی با هدف جلوهگری نیست؛ ولی متأسفانه از نظر روانی و فضای سایکوپاتیکی که بر زنان ایرانی حاکم است و من تقصیر این فضا را متوجه تصمیمگیران مرد و رفتار مردسالارانه جامعهمان میدانم، همیشه بانوان کشور ما نگران زیبا دیدهشدن هستند. روانشناسی استفاده از لوازم آرایشی از اقتصاد آن مهمتر است. روانشناسی استفاده از لوازم آرایشی میگوید که این مسئله ریشه در ضعف خودباوری دارد و غالبا این جنبه زمانی نمود بیشتری پیدا میکند که در جامعهای، توجه کامل به جنس زن، منوط به ماهیت زنانگی او نباشد، بلکه به شکل ظاهری او متمرکز باشد و بر نمایههای ظاهری زن بپردازد. اینها سبب میشود نقش پررنگ زن در اقتصاد خانواده و جامعه و توانمندیهای متنوع دیگر او به فراموشی سپرده شود و فقط جنبههای زیبایی در نهاد زن برجسته شود؛ در نتیجه رقابت بدی در استفاده از لوازم آرایشی برای دستیابی به زیبایی ظاهری اتفاق میافتد. بهطور متوسط میزان مصرف بانوان آلمانی از درآمد خانواده، 1/5درصد است درحالیکه این رقم در میان بانوان ایرانی 4/5درصد از درآمد خانوار است. ایرانیها، سه برابر متوسط مصرف اروپا (آلمان، فرانسه و انگلیس) لوازم آرایشی استفاده میکنند. درست است که ما میزان خرید از درآمد خانواده را مبنای محاسبات ریاضی خود قرار میدهیم، اما حتی فرهنگ مصرف در این درصدها هم در نگاه مقایسهای یک زن ایرانی با یک زن اروپایی، بهگونهای دیگر است؛ به این معنی که زن آلمانی 4/5 درصد درآمد خانواده را به خرید لوازم آرایشی اختصاص میدهد و 40 درصد محصولات خریداریشده را مصرف میکند، درحالیکه زن ایرانی، بالای 80 تا 90 درصد محصولات خریداریشده را مصرف میکند؛ یعنی نزد زنان ایرانی دور ریختن لوازم آرایشی مصرفنشده، مسئله بیمعنیای است. با این حجم مصرف، خطر این صنعت زمانی سلامت زنان را تهدید میکند که به بهانه مبارزه با قاچاق، مبادی رسمی ورودی لوازم درجه یک به کشور مسدود شود و در نتیجه عوامل سودجو در کارگاههای زیرزمینی اقدام به تولید لوازم آرایشی تقلبی کنند که عوارض آنها بسیار خطرناکتر و آسیبزنندهتر از مسئله قاچاق و واردات خواهد بود. کافی است سری به کارگاههای زیرپلهای و زیرزمینی تولید لوازم آرایشی بزنید و دیگچهها و پاتیلهایی را که برای ساخت لوازم آرایشی اختصاص دادهاند، ببینید. نوسانات شدید ارز، سودمالی بالای این صنعت و بستن مرزها به بهانع مبارزه با قاچاق، سبب شده سیل عظیمی از محصولات آرایشی قلابی و غیربهداشتی در بستهبندیهای گمراهکننده به بازار مصرف ایران تزریق شود که نهتنها در بلندمدت با آسیبزدن به سلامت پوست، بر سلامت روح و روان زنان این سرزمین تأثیر بسیار مخربی خواهد گذاشت، بلکه از منظر اقتصادی، نتایج حاصل از آسیبهای اجتماعی و جبران این آسیبها از پیکره روح و روان مادران و زنان کشورمان بسیار گرانتر و پرهزینهتر از هزینه بستن مرزها و جلوگیری از واردات قانونی و تجارت صحیح با برندهای اصل و باکیفیت خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.