ماجرای بازداشت مدیر هوآوی ادامه دارد؛
دردسر ایرانی برای چین و آمریکا
روحالهنخعی: بازداشت ناگهانی مدیر ارشد مالی هوآوی، درست درحالیکه رابطه چین و آمریکا در معرض تنشهای حاصل از تقابل تجاری دو کشور است، با پوشش گسترده خبری و تحلیل رسانههای جهان همراه بود. منگ وانژو، علاوهبر اینکه مدیر یکی از شرکتهای بزرگ چینی است، فرزند رن ژنگفی، بنیانگذار این شرکت و یکی از اعضای حلقههای اصلی مشاوران شی جینپینگ، رئیسجمهور چین است. بازداشت او درست همزمان شده با آغاز توافق دو کشور بر آتشبس در جنگ تجاری چندماه اخیرشان و همین نگرانیهای بسیاری را درباره سرنوشت روابط سیاسی و تجاری دو کشور و واکنشهای احتمالی چین برانگیخته است. این نگرانیها با ابهاماتی که برخی رسانهها درباره روند تصمیمگیری برای این بازداشت داشتند، تشدید هم شد. گزارشها حاکی است، جاستین ترودو بدون نقشآفرینی فعال در روند بازداشت، از آن باخبر بوده، اما ترامپ احتمالا شخصا خبر نداشته چه اتفاقی قرار است بیفتد، درحالیکه جان بولتون، مشاور ارشد ترامپ، از این اتفاق مطلع بوده است. رویترز هم از منابع آگاه، بیخبری ترامپ را گزارش داد. آخرین خبر این است که چین صراحتا به کانادا اعلام کرده یا فورا منگ را آزاد کند یا منتظر عواقب شدید بعدی باشد. رویترز این موضوع را گزارش میدهد و سیانان هم خبر میدهد که سفیر کانادا در چین هم احضار شده است تا به این تصمیم «غیرقانونی» و «خشن»، «شدیدا» اعتراض شود. رویترز گزارش میدهد که کانادا فعلا به چین اطمینان داده که منگ به وکیل دسترسی خواهد داشت و بر اهمیت روابط دو کشور تأکید کرده است. پولیتیکو مینویسد که کانادا در میانه ترامپ و چین گیر افتاده است. این رسانه مینویسد کانادا باید تصمیم بگیرد حاضر است کدام طرف را خشمگین کند. بلومبرگ: جاسوسی هوآوی از نقض تحریمهای ایران مهمتر است در میان واکنشهای اولیه، برخی رسانهها هم هوآوی را بهلحاظ امنیتی غیرقابلاعتماد توصیف کردند و برخی از این احتمال گفتند که محصولات این شرکت، برای جاسوسی و ارسال اطلاعات به چین استفاده خواهد شد. ایلای لیک در زمان بازداشت منگ در بلومبرگ نوشت که جاسوسی هوآوی، از نقض تحریمهای ایران بسیار مهمتر است: «[آل] کاپون بابت اداره دنیای زیرزمینی شیکاگو هدف [تحقیقات] بود، اما نهایتا بهخاطر فرار مالیاتی گیر افتاد. مقامات کانادا منگ را بابت آنچه به نظر نقض تحریمهای ایالات متحده علیه ایران میرسد بازداشت کرد. اینها اتهامات مهمی هستند، اما سازمانهای اطلاعاتی ایالات متحده دغدغهای مهمتر دارند؛ اینکه بزرگترین شرکت فناوری ارتباطی چین، به دولت چین اجازه خواهد داد روی ارتباطات الکترونیک هر کسی که از فناوری هوآوی استفاده میکند، نظارت کند». گاردین از بررسی حضور هوآوی در ساختار ارتباطی بریتانیا توسط امآیسیکس نوشت. دویچهوله هم گزارش داد که مسئول امور فناوری اتحادیه اروپا هم از ارتباطات احتمالی هوآوی با سرویسهای امنیتی چین ابراز نگرانی کرده است. بسیاری از رسانهها؛ از رویترز گرفته تا رسانههای حوزه رایانه مثل CNet و Gizmodo، به خبر توقف خرید محصولات دو شرکت چینی هوآوی و زدتیای توسط ژاپن پرداختند. برخی رسانهها هم به مشکلات احتمالی این صفآرایی علیه هوآوی، در آینده تجاری این شرکت پرداختند. گاردین نوشت اگر اتهام نقض تحریم ایران ثابت شود، «ممکن است هوآوی را از بسیاری از بازارهای ارزشمند دنیا محروم کند». یو ونگ در مقاله فوربس از این گفت که این بازداشت«تهدیدی برای جاهطلبیهای جهانی» این شرکت است، بهخصوص در نتیجه افزایش دغدغههای امنیتی نسبت به این شرکت در میان متحدان آمریکا. نیویورکتایمز: این بازداشت نشان داد ترامپ هیچ نقشهای ندارد اما ابعاد سیاسی و تبعات اقتصادی بازداشت این مدیر چینی، شاید بیش از دلایل اصلی اتفاق و سوابق هوآوی، به دغدغه رسانهها تبدیل شده است. دیوید ا اندلمن در سیانان در تحلیل ماجرا، به همزمانی شام آتشبس دو رئیسجمهور در بوئنوسآیرس با بازداشت منگ پرداخت و چنین تحلیل کرد که در بهترین حالت این اتفاق، بسیار «نابهنگام» و «بدموقع» بوده است و در بدترین حالت «شاید ممکن است موضوع به همین سادگی باشد که در این دولت پرآشوب، یک دست، هیچ خبر ندارد یا فقط حدسهایی میزند، درباره اینکه آن دست دیگر دارد چهکار میکند. شاید این مضطربکنندهترین پاسخ باشد». در میان رسانههای دیگر نیز این تحلیل به چشم میخورد که این تصمیم، حاصل هیچ راهبرد بزرگتری در کاخ سفید نسبت به چین نیست و برخی حتی اصل وقوع این اتفاق را نشانه بیبرنامگی دولت میدانند. لیندزی فورد، از مقامات سابق وزارت دفاع آمریکا و وندی اس کاتلر، از مقامات سابق بازرگانی این کشور، در نیویورکتایمز صراحتا مینویسند که این بازداشت نشان میدهد ترامپ هیچ نقشهای ندارد و با تشدید تنشها، ممکن است «ایالات متحده به موقعیت خودش در گفتوگوهای تجاری ضربه بزند. دولت درحالیکه رقابت با چین را تشدید میکند، با لحظات سخت بسیاری مثل این مواجه خواهد شد، اما اقداماتش تابهحال، نشان میدهد نقشه کاملی برای مدیریت کار ندارد. درحالیکه به نظر میرسد زمانبندی بازداشت خانم منگ تصادفی بوده است، اما در پکن چنین تصوری وجود ندارد. در آنجا این اقدام یک بازی سیاسی برای ایجاد اهرم فشار در تجارت یا فلجکردن شرکتهای فناوری چین دیده میشود و اگر اینطور نباشد، دولت باید پیامی بسیار واضحتر درباره بازداشت خانم منگ و جایگاه آن در اهداف گستردهتر آمریکا درباره چین داشته باشد». در این مقاله نیویورکتایمز به این سؤال هم پرداخته میشود که چطور مسئلهای که تا درخواستکردن از کانادا برای بازداشت یک مقام پیش رفته، در جلسه مستقیم بین دو کشور مطرح نشده است: «این حقیقت که مقامات آمریکایی اجازه دادند جلسه پیش برود، بدون اینکه این مسئله را مطرح کنند یا ظاهرا حتی به آقای ترامپ خبر دهند، پیام مبهم دیگری برای پکن میفرستد که آیا قرار است دولت، صرفنظر از اینکه چین با چه پیشنهادی پای میز مذاکره بیاید، به مانعتراشی ادامه دهد؟ یا آیا [این اتفاق] صرفا وضعیت تیمی را آشکار میکند که به شکل ناامیدکنندهای بین دو گروه با اهداف متناقض تقسیم شده است؟». این مقاله میگوید اگر چین به این نتیجه برسد که صرفنظر از اقداماتش با مجازاتهایی از سوی آمریکا مواجه خواهد شد، انگیزهای برای مصالحه و پذیرش نخواهد داشت. واشنگتنپست: آمریکا اشتباه سیاسی کرد واشنگتنپست مینویسد حتی اگر این شرکت تهدیدی برای امنیت ملی ایجاد کرده باشد و لازم باشد چین کنترل شود، این راه «احمقانهای» برای این کار است. این رسانه هم معتقد است این تصمیم بدموقع بوده و آشکارکننده آشوب تیم ترامپ است. واشنگتنپست میگوید ادعاها علیه هوآوی و مقاماتش شاید درست باشد «اما بههرحال این اشتباه سیاسی زشتی است». این مقاله از مخفیکاریهای لازم در برخی پروندههای قضائی میگوید و مینویسد هر اتهامی را لزوما به دادگاه نمیبرند، بهویژه وقتی موضوع بینالمللی باشد: «اگر آمریکا میخواهد به اوجگیری چین واکنش نشان دهد و نقش در حال تغییر ایالات متحده در نظام بینالمللی را مدیریت کند، بعید است بتواند تاکتیک ابلهانهتری انتخاب کند». به نوشته واشنگتنپست، اقدام علیه هوآوی «براساس این فرض است که ایالات متحده میتواند به رقبای خارجی نحوه اداره کسبوکارشان را دیکته کند». واشنگتنپست به شرکتهای دیگری مثل سامسونگ و اریکسون هم اشاره میکند که مدتهاست در ایران به فروش محصولات خود مشغول هستند. بعد سیاسی نگرانی از واکنشهای احتمالی چین، با احضار سفیر کانادا و تهدید این کشور به عواقب آن، تجسم آشکارتری یافته است، اما برخی رسانهها از یک واکنش احتمالی دیگر چین ابراز نگرانی میکنند: مقابلهبهمثل. والاستریتژورنال و رویترز از رسانههایی هستند که گزارش میدهند شرکتهای آمریکایی نگران سفرهای بینالمللی آیندهشان هستند. والاستریتژورنال مینویسد بعضی دیپلماتها و کارشناسان سیاسی معتقدند این بازداشت ماجرا را برای چین تقابلیتر و شخصیتر میکند و رویترز مینویسد شرکتهای آمریکایی سنگاپور حتی بحثی دراینباره در یک جلسه پشت درهای بسته داشتهاند. در این جلسه از کاهش سفرهای غیرضروری به چین و انتقال جلسات لازم به خارج از کشور بحث شده است. رسانه چینی «ساوثچاینامورنینگپست» هم خبر میدهد که سیسکو، غول حوزه ارتباطات هشداری هم درباره برای کارکنانش ارسال کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.