آمريکا، عربستان و روسيه کنفرانس تغييرات اقليمي را به بنبست بردهاند
ساز مخالف در لهستان
مذاکرات کنفرانس آبوهوايي لهستان با مانعتراشي بزرگترين توليدکنندگان نفت و گاز به بنبست رسيده است. درحاليکه قرار است از امروز کنفرانس آبوهوايي لهستان در سطح وزرا ادامه يابد، ايالات متحده، روسيه، عربستان و کويت که عمدهترين توليدکنندگان نفت و گاز در جهان محسوب ميشوند، مانع از توافق بر سر يک معاهده يا بيانيه رسمي شدهاند. قرار بود در اين معاهده با توجه به تغييرات گسترده جوي و بر اساس تازهترين گزارشهاي علمي معتبر، کشورها تعهداتي را بپذيرند. مخالفت رياض و مسكو در لهستان در حالي صورت گرفت كه عربستان و روسيه پيشازاين نيز تلاش كرده بودند گردهمايي بينالمللي را به نفع خود مصادره كنند. آخرين حضور هماهنگ اين دو كشور به اجلاس نفتي اوپك بازميگردد. عربستان و روسيه كه از اعضاي کميته مشترک نظارت بر توافق اوپک و غيراوپک هستند و ايران آنها را متهم ميکند که با استفاده از تحريمهاي آمريکا، براي گرفتن سهم ايران در بازار توليد و صادرات نفتشان را افزايش دادهاند، در اين نشست بسيار هماهنگ ظاهر شدند. چند روز پيش از نشست اوپك و در جريان نشست گروه 20 (G20) در آرژانتين ولاديمير پوتين، رئيسجمهوري روسيه سعي كرد با خوشوبش با محمد بنسلمان، وليعهد سعودي كه بهشدت بهخاطر قتل جمال خاشقجي، در حاشيه و مظان اتهام قرار داشت، نشان دهد كه ميتواند با همراهي با رياض تحولات جهاني بهويژه اوضاع در خاورميانه را در دست بگیرد. مجمع بينالمللي تغييرات آبوهوايي(IPCC) که نهاد علمي بينالمللي محسوب ميشود، در تازهترين گزارش خود هشدار داده که روند گرمايش زمين بيش از آنچه تخمين زده ميشد، شتاب گرفته است و بايد هرچه زودتر و در سطح بيسابقهاي اقدام کرد تا پيامدهاي اقليمي آن را تقليل داد. توفانها و سيلهاي مرگبار اخير در آمريکاي شمالي و استراليا ازجمله شواهدي است که اين نهاد را به اين نتيجه رسانده است که وضعيت اقليمي جهان وخيمتر از آن چيزي است که تصور ميشد. گزارش مجمع بينالمللي تغييرات آبوهوايي هشدار داده که دماي کره زمين بهطور متوسط 1.5 درجه افزايش يافته است. اما آمريکا، روسيه و عربستان با يافتههاي اين نهاد علمي مخالفت کردهاند و اين مخالفت، شگفتي دانشمندان و نمايندگان ديگر کشورهاي حاضر در کنفرانس لهستان را برانگيخت. اين سه کشور خواستار آن شدهاند که در گزارش نهايي کنفرانس لهستان که قرار است نقشه راهي براي اجراي توافقنامه پاريس 2015 ترسيم کند، يافتههاي مجمع بينالمللي تغييرات آبوهوايي چندان مورد تأکيد قرار نگيرد. دو عبارت «درنظرگرفتن» و «حمايتکردن» از نتايج گزارش مجمع بينالمللي تغييرات آبوهوايي با مخالفت چهار کشور عربستان، آمريکا، روسيه و کويت روبهرو شده است. اين کشورها ميگويند قيد «درنظرگرفتن گزارش» در بيانيه پاياني کافي است اما ديگر کشورها ميگويند «حمايت از نتايج گزارش» نيز بايد در اين بيانيه گنجانده شود که نشانه بهرسميتشناختن گزارش اين نهاد است. در اين ميان اما عربستان تهديد کرده در صورت اصرار ديگر کشورها، با خروج از کنفرانس، روند مذاکرات را به بنبست ميکشاند. اين کشور قبل از آغاز کنفرانس لهستان و زماني که گزارش مجمع بينالمللي تغييرات آبوهوايي منتشر شد نيز با آن مخالفت کرد و اکنون ايالات متحده، روسيه و کويت با عربستان همراه شدند. درهمينحال برخي رسانهها گزارش دادهاند که دو ماه قبل آمريکا و عربستان از گزارش مجمع بينالمللي تغييرات آبوهوايي استقبال کرده بودند اما زماني که سازمان ملل تصميم گرفت اين گزارش را مبناي اقدامات بعدي براي کاهش توليد گازهاي گلخانهاي قرار دهد، با آن به مخالفت برخاستند. يکي از کارشناسان سازمان ملل ميگويد: «در نشست پاريس تمام کشورها ازجمله عربستان با لزوم کنترل 1.5درجهاي افزايش دما در قرن حاضر موافقت کردند و توافق شد که مجمع بينالمللي تغييرات آبوهوايي گزارشي جديد منتشر کند. حال عربستان نميتواند بر يافتههاي درست علمي ترديد وارد کند. تغييرات آبوهوا متوقف نخواهد شد». اساس مذاکرات لهستان، توافقي است که در معاهده پاريس در سال 2015 حاصل شد و تمام کشورها متعهد شدند که با اقدامات خود، ميزان افزايش دماي کره زمين را به زير دو درجه سانتیگراد برسانند. وضعيت ايدئال هم رساندن اين رقم به 1.5درجه است. اما با رويکارآمدن دونالد ترامپ در آمريکا، اين کشور بهعنوان بزرگترين اقتصاد جهان و يکي از دو کشوري که بيشترين ميزان گاز گلخانهاي را توليد ميکند، از اين پيمان خارج شد تا سرنوشت معاهده پاريس در ابهام قرار گيرد. شرايط امروز با سال 2015 تفاوت بسياري کرده است. درحاليکه معاهده پاريس با هدف حفظ روند افزايش گرماي زمين زير دو درجه سانتیگراد امضا شد، اکنون اين نگراني وجود دارد که در صورت ادامه روند فعلي، متوسط دماي هوا سه درجه افزايش يابد. در بخشي از گزارش مجمع بينالمللي تغييرات آبوهوايي با اشاره به روند پرشتاب افزايش دماي زمين آمده است که «اگر قرار است افزايش دماي کره زمين تا پايان قرن 21 در حد 1.5درجه سانتیگراد کنترل شود، پس لازم است تا بهسرعت اقدامات بيسابقه و مؤثري از سوي تمام کشورها آغاز شود تا بتوان اميدوار بود که ميزان توليد گازهاي گلخانهاي تا سال 2030، حداقل 45 درصد کاهش يابد». بر اساس آييننامههاي سازمان ملل متحد و مشابه معاهدهاي که با موافقت تمام کشورها صورت گرفت، اگر بر سر بخشي از متن هر توافقنامه يا بيانيه نهايي کنفرانس اجماع حاصل نشود، آن بخش از سند نهايي کاملا حذف ميشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.