در بابِ عشق و جنایت
شرق: جولین بارنز را مخاطب فارسیزبان ادبیات نخستینبار با رمان «درک یک پایان» شناخت. بعد از آن، آثار دیگری هم از این نویسنده مطرح انگلیسی به فارسی ترجمه شد که از آن جمله است یکی از مشهورترین آثار او به نام «طوطی فلوبر» که ترجمه فارسیاش اخیرا به چاپ رسیده است. «فقط یک داستان» اثر دیگری از بارنز است که اخیرا با ترجمه سهیل سمی در نشر نو به چاپ رسیده است. «فقط یک داستان» رمانی است درباره عشق و پیامدهای آن. چهبسا اگر کسی با جولین بارنز و آثارش آشنا نباشد با شنیدن این توصیف از رمان، تصور کند که با اثری سانتیمانتال یا رمانتیک روبهروست، اما آنها که بارنز و آثارش را میشناسند، حدس خواهند زد که چنین نیست و در این رمان با نویسندهای ریزبین مواجهیم که با نگاهی موشکاف و خونسرد که رنگی از طنز نیز دارد از عشق نوشته است. همچنین راوی در همان صفحات آغازین رمان گوشزد میکند که داستانی که بازگو میکند شبیه رمانهای عاشقانه کلاسیک نیست. بر پیشانی این رمان این جمله از سمیوئل جانسون آمده است: «رمان: داستانی کوتاه، معمولا در بابِ عشق» و رمان با این پرسش آغاز میشود: «ترجیح میدهید نصیبتان عشقِ بیشتر و رنجِ بیشتر باشد یا عشق کمتر و رنج کمتر؟ به نظرم، در نهایت، تنها سؤال واقعی همین است» در توضیح چند سطری پشت جلد کتاب، رمان و درونمایه آن اینگونه توصیف شده است: «پیامدهای نخستین عشق، همیشگی است اما پُل در نوزدهسالگی این را نمیداند. در نوزدهسالگی او به این میبالد که رابطه عاشقانهاش با سنتهای رایج اجتماعی در تضاد است. هرچه سنش بالاتر میرود آنچه عشق بر او تحمیل میکند به جایی میرسد که اصلا پیشبینی نمیکرد». آنچه در ادامه میخوانید سطرهایی است از این رمان: «رویکرد من نسبت به عشق به شکلی خاص صریح و روشن بود، هرچند گمان میکنم این صراحت و روشناییِ خاص خصلت همهی عشقهای نخست زندگیست. تصور ساده و روشنم این بود که خب، این قطعیت عشق است که در رابطهی ما تکلیفش روشن شده، حالا فقط میماند این که زندگی در اطراف این قطعیت جای خود را پیدا کند. و کاملا مطمئن بودم که همینطور خواهد شد. از دورهی مطالعاتم در مدرسه یادم بود که شور عشق باید در مواجهه با موانع محک بخورد و به شکوفه بنشیند. اما حالا که خواندههای پیشین به تجربهی اکنونم تبدیل شده بود، به نظرم تصور سربرآوردن موانع نه ضرورتی داشته نه مطلوبیتی. اما من خیلی ناپخته بودم، یعنی بهلحاظ عاطفی، و شاید در برابر موانعی که برای دیگران اظهر من الشمس بود کور بودم. شاید هم مسیر من اصلا با مسیر پیشخواندههایم یکی نبود. چهبسا تصورم بیشتر از این قرار بود: حالا اینجاییم، هر دوِ ما، و اینجا همانجاییست که باید به آن برسیم؛ غیر از این دیگر هیچچیز مهم نیست. و با این که در نهایت به جایی نزدیک به آنجا که در رویاهایم میدیدم میرسیدم، هیچ تصوری نداشتم که این رسیدن چه بهایی خواهد داشت». از دیگر تازههای رمانِ ترجمه، رمانی است به نام «چشم از تو برنمیدارم» نوشته ترزا دریسکُل که با ترجمه سعید کلاتی در نشر نو منتشر شده است. ترزا دریسکل، چنانکه در توضیح آغاز ترجمه فارسی رمان او آمده، نویسندهای است که سابقه خبرنگاری در زمینه جرم و جنایت را در کارنامه خود دارد. تأثیر کار در این زمینه در آثار این نویسنده به خوبی مشهود است و این تأثیر را در رمان «چشم از تو برنمیدارم» هم میبینیم. در خلاصه داستان این رمان که در پشت جلد ترجمه فارسی آن آمده، درباره آن چنین میخوانیم: «اِلا لانگفیلد در قطار متوجه میشود که دو مرد جوان جذاب گرم خوشوبش با دو دختر نوجوان هستند. ماجرا از آنجا برایش مهم میشود که بو میبرد آن دو مرد تازه از زندان آزاد شدهاند. غریزه مادری اِلا میجوشد و تصمیم میگیرد دنبال کمک برود اما اتفاقی میافتد که او را از تصمیمش منصرف میکند. صبح روز بعد، اولین چیزی که اِلا میبیند تصویر تمامرخ یکی از آن دو دختر توی قاب تلویزیون است: آنا بالارد ناپدید شده. بعد از یک سال، آنا هنوز پیدا نشده است. اِلا همچنان دچار عذاب وجدان است که چرا به او کمک نکرده. یک نفر برایش نامههای تهدیدآمیز میفرستد - نامههایی که او را تا سرحد جنون میترساند». کتاب با یادداشتی از نویسنده همراه است. ترزا دریسکل در این یادداشت از ایدهای که به نگارش این رمان انجامید سخن گفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.