|

اين چه شوري است که در دور قمر مي‌بينم؟

احمد طالبي‌نژاد

بياييد به‌جاي واژه يا اصطلاح حال‌به‌هم‌زن «سلبريتي» که ورد زبان‌ها شده و به هرکس و ناکسي که اسمي در کرده اطلاق مي‌شود، واژه «چهره» را به کار ببريم که جمعش هم مي‌شود چهره‌ها. چهره معمولا به کساني گفته مي‌شود که زندگي فردي و اجتماعي‌شان زير ذره‌بين طرفداران يا حتي مخالفانشان قرار مي‌گيرد و رازورمز‌هاي زندگي‌شان روي دايره ريخته مي‌شود؛ يعني يک‌جور خاله‌زنکي و کنجکاوي در زندگي کساني که داراي شهرت و موقعيت فراگير در جامعه هستند، به‌ويژه در عصر رسانه‌هاي مجازي که سرعتشان از سرعت زمان هم تندتر است و در چشم‌به‌هم‌زدني خبرها به چهار گوشه جهان مي‌رسد، خاله‌زنکي هم به اوج رسيده و حتي در رسانه‌هاي پاستوريزه داخلي هم که زماني قرار بود دانشگاه باشند، از اين‌جور خبر‌ها درباره برخي آدم‌هاي درپيتي ديده مي‌شود و براي اينکه از قافله عقب نمانيم، چندسالي است رسانه‌هاي فردي و گروهي، به قول بيهقي انگشت در کار خلق (چهره‌ها) کرده‌‌اند و مي‌کنند؛ با اين تفاوت که حتي آدم‌هاي درجه سه و چهار را که اصلا درباره‌شان کنجکاوي عمومي وجود ندارد هم قاطي چهره‌ها مي‌کنند.
آيا فلان خانم يا آقاي بازيگر که در جواني چند نقش کوتاه بازي کرده و سال‌هاست رنگ دوربين را نديده و اکنون خود را مثلا از مدافعان حقوق برخي حيوانات قلمداد مي‌کند هم جزء چهره‌ها محسوب مي‌شود؟ بايد بدانيم اين گروه خودبزرگ و مشهورپندار، در اين مملکت بر چند قسمند؛ نخست آنهايي که خود را حافظ منافع حيوانات و آدميان، اعم از کودک و زن و معلول و پير و ناتوان مي‌دانند و از حقوقشان دفاع مي‌کنند و خب شيوه انساني درستي هم هست. تک‌وتوکي از اين چهره‌ها واقعا خود را در رنج مي‌افکنند تا به داد هم‌نوعان و ديگر انواع مخلوقات برسند. دست و زبانشان درد نکند.
يکي، دو نمونه را ذکر کنيم، بد نيست؛ فاطمه معتمدآريا که به‌عنوان يک آرتيست نزديک به 30 سال است از جان و مال خود در اين راه پرمخافت مايه گذاشته يا مهتاب کرامتي به‌عنوان سفير نهاد‌هاي خيرخواهانه جهاني که او هم تلاش بسياري براي کار‌هاي خير انجام داده و مي‌دهد و البته ديگراني هم هستند که ممکن است من نشناسمشان. برخي ديگر از اين چهره‌ها خود را مدافع حقوق حيوانات قلمداد مي‌کنند، اما عکس‌هايشان با پالتوي پوست روباه و پلنگ و... در فضاي مجازي منتشر مي‌شود با هفت قلم آرايش که بيا و بنگر، آن‌هم در مملکتي که بخشی از مردمانش زير خط فقر به‌سر مي‌برند و حيات‌وحشش هم در معرض نابودي است.
برخي هم خود را اصلاح‌طلب مي‌پندارند و... در جا‌هايي هم خودي نشان مي‌دهند به اميد فردا. با يکي از اين چهره‌ها، چند سال پيش در يک مجموعه آموزشي سينمايي همکار بوديم. معمولا پيش از رفتن به کلاس، خوش‌وبشي مي‌کرديم. روزي ايشان با ذوق‌‌وشوقي وصف‌ناشدني خبر داد که ديشب به همراه همسرش در «سرموني پورشه‌سواران تهران» که در يکي از هتل‌هاي مجلل برگزار شده، شرکت داشته‌‌اند و بهشان خيلي خوش گذشته است.
آن زمان قيمت پورشه حدود يک ميليارد بود که مي‌شد با همان پول، چهار، پنج آپارتمان براي زوج‌هاي جوان خريد. هنوز حرفش تمام نشده بود که به قول معروف کاسه صبرم لبريز شده و سرش داد کشيدم که «خجالت بکش»، لااقل آن دستبند را باز کن و خوشبختانه ديگر اگر هم در جايي او را ديدم، روي برگرداندم.
برخي هم حرف و عملشان يکي نيست. از يک طرف خود را طرفدار مردمان تهيدست يا کارگراني که ماه‌هاست حقوق دريافت نکرده‌‌اند مي‌دانند، اما براي به‌دنيا‌آمدن نوزادشان به آمريکا و اروپا مي‌روند تا بلکه به مدد تولد آن کودک بي‌گناه، دوتابعيتي شوند، براي روز مبادا. برخي هم از سال‌ها پيش عزيزان دلبندشان را برده‌‌اند در ينگه‌دنيا يا کشور‌هاي اروپايي و برايشان خانه خريده و مقيمشان کرده‌‌اند که اولا اگر پسرند، سربازي نروند و ثانيا خودشان هم دوتابعيتي شوند. در اين فقره اسامي کساني را مي‌بينيم که اصلا باورمان نمي‌شود چنين خصلت‌هايي داشته باشند، ولي خب واقعيت دارد.
سال‌ها پيش بهرام بيضايي که رفتنش از مقوله ديگري است، در گفت‌وگويي که براي نشريه‌اي با او مي‌کردم، گفت که رياکارتر از ما در جهان پيدا نمي‌کني و راستش اين حرف در آن زمان به من برخورد، ولي بعد‌ها برايم ثابت شده که حق با اوست. آنها که در فيلم‌ها يا مصاحبه‌هايشان دم از عدالت اجتماعي مي‌زنند، خود زندگي مجلل و دوگانه‌اي دارند که با حرف‌هايشان تناقض دارد.
اگر اهل سياست از اين‌جور رياکاري‌ها بکنند، حرجي نيست که گفته‌‌اند سياست يعني دروغ، اما از هنرمندان يا داعيه‌داران هنر و فرهنگ و عدالت اجتماعي و چه و چه، اين‌جور دوگانگي‌ها
بعيد است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.