ياران ضدتحريم در تهران
شرق: از هر اجلاس بينالمللي، اخباری رسمي منتشر ميشود اما آنچه را در زير پوست آن اجلاس و ملاقاتها ميگذرد، خيلي نميتوان لابهلاي اخبار رسمي يافت. در کنار اين اما، ملاقاتهاي دو يا چندجانبه است که نشان ميدهد منافع مشترک يا تهديدات مشترک چگونه کشورها را همپيمان ميکند يا از هم دور ميكند. اجلاس روز گذشته تهران - دومين کنفرانس رؤساي مجالس شش کشور براي مقابله با تروريسم- از اين دست بود. آنچنان که اخبار رسمي نشان ميدهند، اين اجلاس نقطه تفاهم ايران، روسيه، ترکيه، چين، افغانستان و پاکستان براي مقابله با تروريسم بود، اما اين تنها نقطه اشتراک اين شش کشور نبود. ميهمانان ديروز تهران ميتوانند ياران دوران سخت تحريم ايران باشند. چين، ترکيه و روسيه در اين بين نقشی اساسي را برعهده دارند و پاکستان و افغانستان از معبر چابهار ميتوانند گرهگشايي کنند. ديروز در تهران، فرصت دوباره تجديد پيمانهاي ضدآمريكايي بود، همانطور که در سخنرانيها پيدا بود، اگرچه هرکدام از ميهمانان با حدود و ثغوري با واشنگتن در تماس هستند يا رايزني دارند. روز گذشته بعد از پايان سخنرانيهاي رسمي، حسن روحاني و علي لاريجاني، رؤساي دو قوه مجريه و
مقننه جمهوري اسلامي ايران، با رؤساي مجالس ترکيه، روسيه، چين، افغانستان و پاکستان ديدار دوجانبه داشتند. در اين ديدارها بر اهميت رابطه با اين کشورها تأکید و از علقههاي روزشان گفتوگو کردند.
نميتوانند خلل ايجاد کنند
حسن روحاني در ملاقات با رئيس مجلس روسيه تأكيد کرد که «کشورهاي ثالث قادر به ايجاد خلل در مناسبات دوجانبه، منطقهاي و بينالمللي ايران و روسيه نيستند». رئيسجمهور روابط و همکاريهاي ايران و روسيه را دوستانه و رو به گسترش دانست و تأكيد کرد: جمهوري اسلامي ايران آمادگي دارد تا از همه ظرفيتهاي موجود براي توسعه مناسبات همهجانبه با روسيه استفاده کند. حسن روحاني به درستي در مورد ارتقاي رابطه تهران- مسکو سخن ميگويد. رابطهاي که در دولت پيشين به سختي به يک ملاقات بين دو رئيسجمهور، آنهم به بهانه يک اجلاس اقتصادي منتهي شد، در اين دولت به چنان سطحي رسيده که دو کشور با وجود اختلافات در يک اردو قرار گرفتهاند؛ اردوي تحريمشدگان آمريكا. روسيه و ايران هر دو زير بار تحريمهاي واشنگتن در حال تلاش هستند و حتي مسکو مجبور است تحريمهاي اروپا بهواسطه بحران اوکراين را هم تحمل کند. اينها در حالي است که ايران و روسيه بهواسطه همسايگي و منافع مشترکي که در اين سالها پيدا کردهاند به سطحي از همکاري رسيدهاند که بدون حضور آمريكا در حال نقشآفريني در منطقه، بهويژه در موضوع سوريه هستند. بااينحال برخي عادات تزاري روسيه هنوز
باعث ميشود که در برخي نقاط و موارد، رابطه تهران و مسکو به سمت تاريخ نهچندان خوشايند دو کشور ميل پيدا کند. به اين نکته اگر موضوع همپوشاني توليد انرژي و پايينبودن تجارت دو کشور را اضافه کنيم، برخي اختلافات ديگر رخ مينمايد؛ همانطور که در ماههاي گذشته آمريكا به دنبال کاهش فروش نفت ايران بوده و روسيه و عربستان بهسرعت تلاش کردند تا جاي خالي بشکههاي نفت ايران را پر کنند و اين همان نقطهاي است که منافع اقتصادي و ملي هر کشور ميتواند در تضاد با ديگري قرار گيرد.
مجلس مصوبه تجارت آزاد اوراسيا را تصويب کند
حسن روحاني در ديدار «والودين ويتسلاو»، رئيس مجلس دوماي روسيه، افزود: همکاري در زمينه انرژي، سرمايهگذاري مشترک، کشاورزي و حملونقل، از جمله احداث خطآهن اينچهبرون-گرمسار، از نمونههاي موفق همکاري دوجانبه ايران و روسيه است. رئيسجمهور با اشاره به ضرورت تلاش براي تسريع در اجراي توافقات موجود ميان دو کشور، اظهار اميدواري کرد پارلمانهاي ايران و روسيه، با حمايت از دولتها گامي مثبت در مسير تسريع در اجراي توافقات و توسعه مناسبات اقتصادي دو کشور بردارند.
«والودين ويتسلاو»، رئيس مجلس دوماي روسيه، نيز در اين ديدار توسعه روابط دوستانه ايران و روسيه را حائز اهميت دانست و افزود: خوشبختانه در سالهاي اخير مناسبات تهران - مسکو براساس اهتمام و دوستي رؤسايجمهور دو کشور بهسرعت پيشرفت کرده و در حال توسعه است. ويتسلاو تلاش براي حلوفصل مشکلات در مسير توسعه روابط بانکي دو کشور را در گسترش مناسبات اقتصادي و تجاري دو کشور مهم دانست و گفت: رئيسجمهور روسيه مصوبه تجارت آزاد اوراسيا با ايران را به امضا رسانده که اميدواريم اين موضوع هرچه سريعتر از سوي پارلمان ايران هم تأييد شود. رئيس مجلس دوماي روسيه افزود: ارادهای جمعي براي اجراي کامل توافقات با ايران در روسيه وجود دارد و در اين راستا تلاش خواهيم کرد.
موضعگيري در برابر تحريم
ميهمان ترک نيز با روحاني و علي لاريجاني ديدار دوجانبه داشت؛ ديداري که روحاني در آن از مواضع ترکيه برابر تحريمهاي آمريكا قدرداني کرد. به دنبال دور جديد تحريمهاي آمريكا عليه ايران و فشاري که اين کشور براي قطع رابطه اقتصادي با ايران به آنکارا وارد ميکرد، ترکيه اعلام کرد که در مقابل تحريمهاي آمريكا ميايستد و با ايران همکاري ميکند. اگرچه رابطه دوستي و همسايگي در اين بين نقش داشته اما آنچه قطعا پررنگتر بود، نياز ترکيه به انرژي ايران بود که اردوغان بهصراحت از آن سخن گفت. اگرچه همين ماجراي فروش گاز به ترکيه، فرازوفرودهاي زيادي در خود داشته اما در شرايط فعلي محمل همکاري دو کشور شده است. شواهد نشان ميدهد ترکيه همچنان يار دوران تحريمي تهران باقي خواهد ماند. علاوه بر اين حل موضوع سوريه- حتي اگر هر کدام از ظن خود يار شده باشند- نيز در شرايط فعلي براي ايران، ترکيه و روسيه اهميت استراتژيک دارد. حسن روحاني در ديدار با ميهمان ترک، گفته است: «ايران، ترکيه و روسيه در نشست اخير خود تصميم گرفتند در نشستهاي بعدي علاوه بر مسائل امنيتي منطقه، مسائل مربوط به همکاريهاي اقتصادي مشترک را نيز پيگيري کنند و اين
همکاريها بين کشورهاي منطقه در سالهاي اخير ثمرات خوبي داشته است». به نظر ميرسد قرار است از دل همکاريهاي استراتژيک منطقهاي، همکاريهاي اقتصادي دربيايد. بن علي ييلدريم، رئيس مجلس ترکيه، نيز در ملاقات با علي لاريجاني به موضوعي اشاره کرد: «استفاده از دلار به عنوان تهديد عليه کشورها بود که امروز با حذف آن در راستاي گسترش روابط تجاري گام برميداريم». تهران- آنکارا تلاش دارند با پول ملي خود تجارت کنند.
مشکل همکاريهاي بانکي را پيگيري ميکنيم
چين ميهمان ديگري است که روز جمعه در ملاقات دوجانبه با علي لاريجاني بر حل مشکل همکاريهاي بانکي تأكيد کرده است. علي لاريجاني در اين ملاقات از اهميت نقش چين در حفظ توافق هستهاي سخن گفته و نايبرئيس مجلس ملي جمهوري خلق چين نيز گفت: با وجود وضعيت خاص منطقهاي و بينالمللي، هدف چين برقراري روابط درازمدت با ايران است. چين براي حفظ برجام تلاش ميکند؛ زيرا ايران سالها بزرگترين شريک تجاري چين بوده است و تفاهمنامههاي همکاري زيادي ميان دو کشور وجود دارد. «چن زو» همچنين از تمايل چين براي سرمايهگذاري در بخشهاي مختلف اقتصاد ايران خبر داد و افزود: چين در پروژههاي عمراني مختلفي در ايران حضور دارد و مشکل همکاريهاي بانکي را که دغدغه ايران است، پيگيري ميکنيم.
چابهار فرصت خوب گسترش همکاري
رؤساي مجالس پاکستان و افغانستان نيز ميهمانان ديگري بودند که روز گذشته در ملاقات با حسن روحاني بر اهميت مبارزه با تروريسم و همکاريهاي دوجانبه تأكيد کردند. روحاني به مقام پاکستاني گفت: «حاميان فعاليت گروههاي تروريستي در ايران، آمريكا، غرب و رژيم صهيونيستي هستند». اين اولين ملاقات روحاني، با يک مقام پاکستاني بعد از آخرين ربايش مرزبانان منطقه ميرجاوه است که بهتازگی تعدادي از آنها آزاد شدهاند. همچنين در حاليکه اين ملاقات يک روز بعد از وقوع حادثه تروريستي در چابهار انجام شده است، حسن روحاني در ملاقات با رئيس مجلس افغانستان تأكيد کرد: «تلاش داريم خطآهن چابهار به زاهدان هرچه سريعتر به بهرهبرداري برسد و در ادامه نيز به افغانستان متصل شود». منطقه چابهار فرصت بسيار خوبي براي گسترش همکاريهاي اقتصادي دو کشور و فرصتي مناسب براي سرمايهگذاري سرمايهگذاران منطقهاي است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.