|

هدیه‌ای آسمانی برای پوتین

امیرحسین قاسمی: از آنجا که در چهار سال به‌اصطلاح جنگ ترکیبی روسیه علیه اوکراین، این نخستین‌باری است که به صورت آشکار اقدامی خصمانه تحت پرچم روسیه صورت می‌گیرد، اعمال حکومت نظامی تصمیمی کاملا منطقی است. به نظر من، اعمال حکومت نظامی به بازگشت شرایط نرمال در مناطق مشکل‌سازی که برخی از آنها از سال ۲۰۱۴ پروژه «روسیه جدید» را برای تجزیه اوکراین تشکیل داده‌اند، یاری خواهد رساند. در وهله نخست، ابزارهای حکومت نظامی به کاهش نرخ بزه کمک می‌کند، جلوی فعالیت‌های عوامل نفوذ روسیه را می‌گیرد و به مقامات اوکراینی فرصت می‌دهد آمادگی دفاعی خود را برابر تجاوز روسیه ارزیابی کنند. این کار پس از تخاصم آشکار روسیه اجتناب‌ناپذیر است. باید در نظر داشت درگیری میان روسیه و اوکراین فقط زمانی به پایان می‌رسد که مسکو مسلح‌کردن و تأمین نیروی انسانی مناطق اشغال‌شده را متوقف کند و از تأمین مالی به‌اصطلاح «جماهیر خلق» که جامعه جهانی و البته خود روسیه نیز آنها را تأیید نمی‌کنند، دست بردارد. در این مرحله، روسیه به‌جای دوستی، تسلیم‌شدن را به اوکراین پیشنهاد می‌کند. ناگفته پیداست هر سال که از درگیری می‌گذرد، شکاف میان روس‌ها و اوکراینی‌ها عمیق‌تر می‌شود. در این میان، مشخص است سازمان‌های بین‌المللی و کشورها حمله نیروی دریایی روسیه به قایق‌های اوکراینی را ارزیابی کرده‌اند و در صورت تهاجم تمام‌عیار روسیه، جامعه جهانی جانب اوکراین را خواهد گرفت. در حمله اخیر، جدا از بحث حقوقی که روسیه قوانین داخلی خود را معیار می‌داند و طرف اوکراینی به قوانین بین‌المللی دست انداخته است، فیلم منتشرشده از طرف روس‌ها تمام پاسخ‌ها را در خود دارد. این کار تخاصمی حساب‌شده از سوی روسیه بود که با شنود الکترونیکی سازمان اطلاعات اوکراین به اثبات رسیده است. تهاجم اخیر روسیه در دریای آزوف، قابل پیش‌بینی بود. کسانی که تحولات اوکراین را دنبال می‌کنند، یقین داشتند مسکو تنگه کرچ را خواهد بست؛ فقط پرسش این بود که چه زمانی دست به این کار خواهد زد. در این میان، روسیه با مهارت بسیار از دیدگاه رسانه‌ای کارش را به انجام رساند. روس‌ها ابتدا موانع را اندک‌اندک و بدون جلب توجه رسانه‌های بین‌المللی چندبرابر کردند؛ پس از آن، درگیری هفته پیش را به‌عنوان عمل تحریک‌آمیز اوکراین ارائه و گزارش کردند سه قایق نیروی دریایی اوکراین تلاش داشتند حریم آب‌های سرزمینی روسیه را نقض کنند. واقعیت اما چیز دیگری است. روسیه راه دسترسی به آب‌های داخلی اوکراین را مسدود کرد؛ کشتی‌های گارد مرزی روسیه به سه قایق نیروی دریایی اوکراین حمله کردند و با زخمی‌کردن شش سرباز و دستگیری ۲۴ نفر، هر سه قایق را توقیف کردند. باید در نظر داشت استفاده از تنگه کرچ و دریای آزوف بر اساس معاهده دوجانبه میان روسیه و اوکراین که هنوز معتبر است، تنظیم شده. در این معاهده، تصریح شده است که دریای آزوف جزء آب‌های داخلی هر دو کشور است. هرچند درگیری در جنوب تنگه کرچ و در آب‌های بین‌المللی روی داد، اما هدف روسیه از این کار، محاصره گام‌ به گام اوکراین است. اکنون اوکراین در محاصره نیروهای روس است، روسیه می‌تواند از شمال، جنوب، شرق و غرب به اوکراین حمله کند. از همه مهم‌تر اینکه برای نخستین‌بار ارتش روسیه تحت پرچم این کشور به نیروهای ارتش اوکراین حمله می‌کند. حال پرسش این است اگر کارهای روسیه حساب‌شده و با برنامه است، چرا پوتین این زمان را برای این کار انتخاب کرده است؟ از آنجا که پوتین فردی است که حساب‌شده دست به عمل می‌زند، محتمل‌ترین دلیل را می‌توان انتخابات ریاست‌جمهوری پیش‌روی اوکراین در ماه مارس سال ۲۰۱۹ دانست. اگر اوکراین زیر فشار نظامی روسیه که از سال ۲۰۱۴ به این سو ادامه دارد، همچنان قادر باشد انتخاباتی آزاد و دموکراتیک داشته باشد، فارغ از نتیجه انتخابات، شرمساری بزرگی برای پوتین به ارمغان خواهد آورد؛ این در حالی است که اعمال حکومت نظامی مطلق و تعویق یا لغو انتخابات از سوی پترو پروشنکو هدیه‌ای آسمانی برای پوتین خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.