چشمبازكردن بر خشونت علیه زنان
الهه خسروییگانه
منع خشونت علیه زنان کار سختی است؛ نه بهخاطر اینکه ابزارش را نداریم یا فرهنگش نیست، بهخاطر اینکه خیلیوقتها اصلا نمیدانیم که خشونتورزیدن چه گسترهای دارد.
وقتی درباره خشونت علیه زنان صحبت میکنیم با دو موضوع طرفیم؛ اول اینکه خیلیها گمان میکنند خشونتورزی فقط محدود به اعمال زور و قدرت فیزیکی میشود و دوم اینکه گمان میبرند خشونت تنها از سوی مردان به زنان اعمال میشود و چشم روی خشونتهای پیدا و پنهان زنان به یکدیگر میبندند. همین وضعیت است که تلاش برای رفع یا محدودکردن خشونت علیه زنان را دشوار میکند. راه زیادی مانده که به جامعه این آگاهی را بدهیم که خشونت تنها کتکزدن یا حبسکردن زنی در خانه نیست. هر حرف به ظاهر سادهای که اعتمادبهنفس را خدشهدار میکند یا هر شوخی کلامی که درباره بدن زنان میکنیم مصداق خشونت است. درواقع موضوع این است که اعمال خشونت چنان با فرهنگ، تفکر و شیوه زندگی ما عجین شده که آگاهی از آن و پرهیز از انجامش نیازمند تلاشی شبانهروزی و جهادی همیشگی است. ما - چه زن، چه مرد- برای اعمال خشونت و پذیرفتن آن «تربیت» شدهایم. وقتی بهعنوان مادر به دخترتان میگویید که وظیفه اصلی تو یادگرفتن خانهداری، ازدواج و فرزندآوری است، وقتی بهعنوان یک زن به همکارتان میگویید که بهتر است فلان کار را به همکار مردتان بسپارید، چون «اونا بهتر از پسش برمیان»، وقتی از خواهرتان میخواهید علاوهبر پوشش تحمیلی مطابق خواسته شما یا پدرتان لباس بپوشد، وقتی میبینید که مادرتان مورد آزار کلامی پدر یا خویشاوندان قرار میگیرد و سکوت میکنید، همه شما در حال اعمال خشونت هستید. برای همین معتقدم تلاش برای عدم اعمال خشونت، مبارزه برای جلوگیری از خشونت علیه زنان و اعتقادداشتن به حقوق آنها، همانقدر که مستلزم یک اراده جمعی و همگانی است، نیازمند مجاهدت و توجه شبانهروزی آدمها به رفتارشان است؛ اینکه بدانیم سادهترین رفتارهای ما گاهی بهراحتی میتوانند مصداق اعمال خشونت باشند. مبارزه با خشونت علیه زنان کار سختی است. متأسفانه اینجا هم باید از خودمان شروع کنیم و بعد از دیگران بخواهیم که آن را ادامه دهند. در غیر این صورت همهچیز در حد شعار و فغان و فریادهای همیشگی خواهد ماند؛ همینطور عقیم، بیتأثیر و تأسفآور. بهجای جنگیدن با آسیابهای بادی باید با غولهای مهیبی بجنگیم که کاملا مسالمتآمیز بایدونبایدهای ذهنی ما را شکل دادهاند و راستش را بخواهید ما را هم به غول بیشاخودمی شبیه کردهاند که اعمال خشونت جزء رفتار روزمرهاش شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.