عباس عراقچي در بروکسل
اگر ايران از مزاياي برجام بهرهمند نشود، توافق زنده نميماند
بروکسل، آنطور که معاون وزير خارجه ايران گفته بود، ديروز ميزبان دو «واقعه مهم» بود؛ سومين سمينار همکاريهاي صلحآميز هستهاي ايران و اروپا و چهارمين دور گفتوگوهاي عاليرتبه سياسي ايران و اتحاديه اروپا. علياکبر صالحي، رئيس سازمان انرژي اتمي، براي شرکت در سمينار همکاريهاي صلحآميز راهي بروکسل شد و عباس عراقچي هم با هلگا اشميد، معاون مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا، در بلژيک در نشستي دوجانبه شرکت کرد. عراقچي در ادامه اظهارنظرهاي اخير خود در بلژيک روي شرايط زندهماندن برجام تأکيد کرد. در کنار اين، يکي ديگر از موضوعاتي که در اين نشست دوروزه محل بحث قرار گرفت و مقامات ايراني به آن اشاره کردند، ضميمه 3 برجام بود؛ پيوستي که در توافق هستهاي با عنوان «همکاريهاي صلحآميز هستهاي» مورد توافق قرار گرفته است. احتمال زندهنماندن توافق هستهاي «آسوشیتدپرس» گزارش داد که میگوئل آریاس کانته، کمیسیونر انرژی اتحادیه اروپا، پیش از آغاز سومین سمینار همکاریهای ایران و اروپا در بروکسل (بلژیک)، اعلام کرد توافق هستهای ایران برای امنیت اروپا، منطقه و جهان حیاتی است. او با اشاره به اینکه برجام تمایلات هستهای ایران را محدود کرده است، گفت هیچ جایگزین صلحآمیز و قابلاعتمادی برای این توافق وجود ندارد. کانته گفت این توافق بسیار خوب در حال اجراست: «از سوی یکطرف بله، ولی از سوی طرف دیگر چندان خوب اجرا نمیشود. ایران بهطورکامل به تعهداتش پایبند است». ديروز عباس عراقچي، معاون سياسي وزير خارجه، در سمينار همکاريهاي صلحآميز هستهاي ايران و اروپا دوباره به موضوع منافع اقتصادي ايران در برجام و محققنشدن لغو تحريمها اشاره کرد و هشدار داد که اين توافق در شرايط دشواري قرار گرفته است. معاون وزير خارجه تأکيد کرد: «توازن «بدهبستان» برجام از بين رفته است، اگر ايران از مزاياي برجام بهرهمند نشود، اين توافق زنده نميماند». عراقچي گفت: «برجام دستاورد سياسي مهمي است و ايران به طور کامل به تعهداتش در قالب اين توافق پايبند است. آژانس بينالمللي انرژي اتمي بهعنوان نهاد ناظر بر فعاليتهاي هستهاي ايران اين مسئله را براي 13 بار تأييد کرده، اما در آنسوي ماجرا، ايران همچنان از مزاياي اقتصادي برجام بهرهمند نشده است». به گزارش «ايرنا»، عراقچي با بيان اينکه «اعمال مجدد تحريمهاي آمريکا، بهرهمندي ايران از مزاياي برجام را به صفر نزديک کرده است»، افزود: «برجام متعلق به آمريکا يا ايران نيست، بلکه توافقي بينالمللي است که اعضای شوراي امنيت سازمان ملل متحد در قالب قطعنامه 2231 آن را تأييد کردهاند. اين در حالي است که آمريکا اين قطعنامه را نقض کرده و ساير کشورها را به دليل پيروي از آن مجازات ميکند. حفظ برجام وظيفه بينالمللي است و همه موظف هستيم که در راستاي اجراي اين توافق گام برداريم». او در ادامه، اقدامات اتحاديه اروپا در راستاي حفاظت از برجام را تحسين کرد و گفت: «اين مسئله نشان ميدهد که اروپا به لحاظ سياسي در مسير درستي قرار دارد، اما واقعيت اين است که هنوز راهکارهاي عملي، مکانيسمهايي که ايران بتواند از مزاياي اقتصادي برجام بهرهمند شده و سبب شود تحريمهاي آمريکا اين توافق را از بين نبرد، محقق نشده است». به گزارش «ايسنا»، عراقچي با اشاره به تأثيرات بد تحريمهاي آمريکا بر همکاريهاي هستهاي در زمينههاي مختلف، از جمله تجاري افزود: «اين همکاريها ممکن است پايان يابد؛ چراکه آمريکا اسامي زيادي را در ليست تحريمهاي خود قرار داده است، شرکتها را براي عدم همکاري با ايران تهديد کرده است و هيچ شبکه بانکيای براي اينگونه همکاريها وجود ندارد. همين مسئله زمينههاي متفاوتي از همکاريهاي هستهاي ايران و کشورهاي اروپايي را در خطر قرار داده است». او ادامه داد: «بهعنوانمثال، شرکت پارسايزوتوپ، شرکت ايراني معروفي است كه در زمينه راديودارو فعاليت دارد. اين شرکت راديوداروهايي توليد ميکند که براي تشخيص و درمان گونههاي مختلف سرطان استفاده ميشوند. ميليونها ايراني به اين محصولات احتياج دارند. حالا اين شرکت در ليست تحريمهاي آمريکا قرار دارد؛ چراکه با سازمان انرژي اتمي ايران مرتبط بوده است. اين شرکت بايد در بسياري از موارد با سازمان انرژي اتمي ايران ارتباط داشته باشد. اين شرکت تحريم است. اين شرکت نميتواند مواد خام خود را دريافت کند. اين شرکت نميتواند دارو براي افرادي که در ايران از سرطان رنج ميبرند توليد کند. اين تنها يک نمونه از شرکتها و مؤسسات بسياري بود که به همکاري با شرکاي اروپاييشان نيازمندند. حال تمام اين همکاريها يا بهخاطر خود تحريمها يا بهخاطر عدم دسترسي به کانال بانکي قطع شده است». معاون سياسي وزير خارجه گفت: «اين سازوکاري که اتحاديه اروپا سعي در پيادهکردن آن دارد، براي همکاريهاي هستهاي ضروري است. اميدوارم در اين سمينار بتوانيم اين مشکل را حل کنيم تا بتوانيم با همکاريهايمان در زمينههاي هستهاي بدون مواجهه با تحريمها يا مجازاتهاي آمريکا ادامه دهيم. اميدوارم اين سازوکار نيز در همين سمينار توسعه يابد». او ابراز اميدواري کرد اروپا هرچه سريعتر سازوکار ويژه مالي را براي جلوگيري از تأثيرات منفي تحريمهاي آمريکا بر روابط تجاري شرکتهاي اروپايي و ايران راهاندازي کند. عراقچي در ادامه درباره ضميمه 3 برجام صحبت کرد. او گفت اعمال مجدد تحريمهاي آمريکا، ضميمه 3 برجام را تحتالشعاع قرار داده است و افزود: «همکاريهاي هستهاي محدود به اراک و فردو نيست، بلکه طرحهاي زيادي وجود دارد که جنبههاي تجاري دارند اما به دليل تحريمهاي آمريکا، نبود کانال مالي و تهديدهاي آمريکا متوقف شدهاند». او با بيان اين مطلب نتيجه گرفت که راهاندازي سازوکار ويژه مالي اروپا براي تداوم همکاريهاي صلحآميز هستهاي و اجراي ضميمه 3 برجام يک ضرورت است. در پيوست سه برجام آمده است: «همه پروژههاي همکاري صلحآميز هستهاي تحت اين برجام، به شکل دوجانبه توسط کشورهاي شرکتکننده تعيين خواهد شد و برجام و قوانين و مقررات ملي اعضاي شرکتکننده مطابقت خواهد داشت». بهروز کمالوندي، سخنگو و معاون امور بينالملل، حقوقي و مجلس سازمان انرژي اتمي، در سومين سمينار همکاريهاي صلحآميز هستهاي بين ايران و اروپا در بروکسل در اين زمينه گفت: «برگزاري چنين سمينارهايي اهميت اجراي ضميمه سوم برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) را که يکي از ستونهاي اصلي توافق هستهاي است، نشان ميدهد. کمالوندي گفت بر اساس ضميمه 3 برجام، پروژههاي متعددي مورد توافق همکاريهاي دو طرف بوده که از جمله آنها ميتوان به پروژه استرس تست نيروگاه بوشهر و همچنين همکاري در ايجاد مرکز عالي ايمني هستهاي با سرمايهگذاري 25 ميليونيورويي اتحاديه اروپا، اشاره کرد که در اين نشست دوروزه پيگيري ميشود. اظهارات اروپا و روسيه و چين عملي شود محور صحبتهاي علياکبر صالحي، رئيس سازمان انرژي اتمي ايران، هم در بروکسل موضوع برجام بود. صالحي در نشست خبري مشترک با «ميگوئل آرياس کانته»، کميسيونر انرژي اتحاديه اروپا، گفت: «شايد برجام بهترين توافقي که اعضاي مذاکرهکننده آرزو داشتند، نبود اما در شرايط کنوني تنها توافق ممکن است؛ چنانچه رئيسجمهوري ايران آن را توافقنامه برد-برد خوانده است. اميدواريم جامعه جهاني و اعضاي برجام تمام تلاش خود را براي حفظ اين توافق صورت دهند، چون اگر اين توافق از بين برود نه کشور من، نه اتحاديه اروپا و نه جامعه جهاني از آن نفعي نخواهند برد. او تأکيد کرد: «اميدواريم به کمک يکديگر در کنار روسيه و چين برجام را زنده نگه داريم. اين نبردي است که بايد در آن پيروز شويم چون از عهده بازندهشدن برنميآييم». او ابراز اميدواري کرد اظهارات سياسي اروپا، چين و روسيه به عمل تبديل شود، چراکه در غير اين صورت چشمانداز آينده غيرقابل پيشبيني خواهد بود. رئيس سازمان انرژي اتمي ايران با اشاره به خروج آمريکا از توافقات بينالمللي ديگر همچون توافق آب و هوايي پاريس و همکاري فراآتلانتيک گفت: «تمام جامعه بينالملل ميداند که اين توافقها و معاهدات حاصل تلاشهاي چندجانبه و طولانيمدت براي تبديلکردن جهان به مکاني بهتر براي زندگي و احترام به يکديگر است. با توجه به اينکه آژانس بينالمللي انرژي اتمي در تمامي 13 گزارش خود پايبندي ايران به برجام را تأييد کرده است، خروج آمريکا از اين توافق براي کشورهاي مستقل عجيب به نظر ميآيد». او افزود: «از طرفي ديگر يک عضو دائم شوراي امنيت سازمان ملل در حال نقض تعهداتش براي برقراري صلح و امنيت جهان است و توافقي بينالمللي را تخريب ميکند که در همان شوراي امنيت به تصويب رسيده است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.