اعلام حکومت نظامی در اوکراین در پی تنش دریایی با روسیه
ماجراجویی مسکو در تنگه کرچ
رویارویی روسیه و اوکراین در سواحل شبهجزیره کریمه، احتمال درگیری نظامی میان این دو کشور را افزایش داد. نیروهای ارتش روسیه با شلیک به کشتیهای جنگی اوکراینی در تنگه کرچ واقع در ورودی دریای آزوف در دریای سیاه، شش خدمه این دو کشتی را زخمی و دو کشتی جنگی اوکراینی را به همراه یک یدککش تحت کنترل خود درآوردند. دولت اوکراین میگوید 23 ملوان در اسارت نیروهای روسیه قرار دارند. همچنین یک نفتکش روسی با استقرار در ورودی تنگه کرچ، مانع عبور و مرور کشتیهای اوکراینی به این دریا شد. در پی وقوع این درگیری، پترو پروشنکو، رئیسجمهوری اوکراین، در جلسه اضطراری شورای نظامی اوکراین، با حمایت از درخواست این شورا برای برقراری «حکومت نظامی»، از پارلمان این کشور خواسته تا هرچه سریعتر دراینباره تصمیمگیری کند. روز گذشته پارلمان اوکراین نیز با برقراری حکومت نظامی موافقت کرد که بلافاصله با فرمان رئیسجمهور این کشور برای برقراری حکومت نظامی 60روزه همراه شد. بااینحال این اقدام لزوما به معنی تقابل نظامی اوکراین با روسیه نخواهد بود و همهچیز به تحولات روزهای آینده بستگی خواهد داشت. همچنین اوکراین خواستار برگزاری جلسه اضطراری شورای امنیت سازمان ملل شده است. روز گذشته نیکی هیلی، سفیر ایالات متحده در سازمان ملل، با اشاره به مناقشات میان روسیه و نیروهای اوکراینی از برگزاری نشست فوقالعاده شورای امنیت سازمان ملل در روز دوشنبه خبر داد. درگیری اخیر پس از آن صورت میگیرد که نیروهای ارتش اوکراین و روسیه، ساعاتی پرتنش را سپری کردند. درحالیکه کشتیهای نیروی دریایی اوکراین قصد داشتند از طریق تنگه کرچ، از دریای سیاه وارد دریای آزوف شوند، با ممانعت ارتش روسیه روبهرو شدند. تنگه کرچ، دریای سیاه را به آزوف وصل میکند و در شمال آن اوکراین قرار دارد، در شرق آن روسیه و در غرب آن شبهجزیره کریمه. روسیه در سالهای اخیر و پس از تنش با اوکراین، اقدام به انضمام شبهجزیره کریمه به خاک خود کرد. این کشور با هدف اتصال این شبهجزیره به سرزمین روسیه، پلی با هزینه 3.7 میلیارد دلار در تنگه کرچ احداث کرد که ولادیمیر پوتین ماه می 2018 آن را افتتاح کرد. ماریا زاخاروا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، با اشاره به تنش پیشآمده با اوکراین، مقامهای این کشور را به انجام «اقدامات گنگستری» در تنگه کرچ متهم و ادعا کرد دولت اوکراین با مشورت و تحریک اروپا و ایالات متحده اقدام به ایجاد تنش در تنگه کرچ کرده است. سرویس امنیت فدرال روسیه (FSB) که وظیفه نظارت بر مرزهای روسیه را دارد نیز ادعا میکند «پس از ورود غیرقانونی کشتیهای اوکراینی به آبهای روسیه»، نیروهایش اقدام به شلیک کردهاند. بااینحال گارد ساحلی اوکراین روایت دیگری از این ماجرا ارائه کرده است که بر اساس آن، «گارد ساحلی روسیه زمانی به شناورهای اوکراینی ازجمله دو قایق زرهی حمله کردند که این شناورها قصد داشتند از 19کیلومتری مرز دریایی روسیه عبور کنند و وارد دریای سیاه شوند. اتحادیه اروپا در واکنش به تنش رخداده میان روسیه و اوکراین، از مسکو خواسته «آزادی عبور و مرور دریایی» را در دریای آزوف و تنگه کرچ اعمال کند. سخنگوی ناتو نیز با اشاره به اینکه این نهاد اوضاع را کاملا رصد میکند، از تماس با مقامهای اوکراینی خبر داد. سخنگوی ناتو گفت: «کاملا از حق حاکمیت ملی اوکراین و تمامیت ارضی آن ازجمله حق کشتیرانی در آبهای سرزمینیاش حمایت میکنیم. روسیه باید امکان دسترسی بلامانع به بنادر اوکراین در دریای آزوف را تأمین کند». سابقه رویارویی اوکراین و روسیه از سال 2014 و پس از ناآرامیهای اوکراین که به برکناری ویکتور یانوکوویچ، رئیسجمهوری سابق و حمایتشده از سوی روسیه انجامید، رابطهای پرتنش دارند. دریای آزوف در شرق کریمه و جنوب منطقهای در اوکراین قرار دارد که جداییطلبانی که روسیه از آنها حمایت میکند، بخشهایی از آن را تحت کنترل دارند. بردیانسک و ماریوپول، دو بندر متعلق به اوکراین در سواحل شمالی این دریا، در صادرات غلات و فولاد و همچنین واردات زغال نقش مهمی دارند. اوکراین و روسیه در سال 2003 پیمانی امضا کردند که بر اساس آن، آزوف جزئی از آبهای داخلی دو کشور محسوب میشود و کشتیرانی برای تمام وسایل نقلیه دریایی اوکراین و روسیه آزاد بود؛ اما روسیه بهتازگی در اقدامی تنشزا، تمام کشتیهایی را که مبدأ و مقصد آنها بنادر اوکراینی دریای آزوف باشد، بازرسی میکند. این اقدام روسیه پس از آن آغاز شد که اوکراین در ماههای گذشته یک قایق ماهیگیری متعلق به کریمه را توقیف کرد. مسکو همچنین ادعا میکند بازرسی تمام شناورها و کشتیها در این دریا به دلایل امنیتی و همچنین تهدیدها علیه پل تازهتأسیس روی تنگه کرچ، امری ضروری محسوب میشود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.