|

تسهیلات بانکی و اشتغال پایدار

یکی از ابزارهای بسیار مهم برای توسعه اشتغال پایدار و رونق کسب‎وکار، اعطای تسهیلات به بخش‎های مختلف اقتصادی است که علاوه‌بر ایجاد اشتغال می‎تواند عامل افزایش توان و ظرفیت تولید و ارائه خدمات باکیفیت بهتر شود. با توجه به افزایش جمعیت جویای کار، بحران اشتغال و وضعیت نامناسب اقتصادی، کسب‎و‎کارهای کوچک و متوسط می‎توانند نقش بسیار مهمی در ایجاد اشتغال و ارزش افزوده، رفع نیازهای جامعه، تولید محصولات جدید، افزایش تولید ناخالص داخلی داشته باشند که نهایتا موجب ارتقای سطح رفاه عمومی می‎شود. برخی از اقتصاددانان مسئله تأمین مالی را یک چالش اساسی برای کسب‎وکارهای کوچک و متوسط به‌شمار می‎آورند؛ بدین معنا که اگر تسهیلات کافی و به‌موقع در اختیار آنها قرار گیرد و به‌طور صحیح از آن استفاده شود بخش اعظمی از این بنگاه‎ها می‎توانند به حیات اقتصادی خود ادامه داده و علاوه‌بر اشتغال‌زایی موجب رونق تولید ملی و بهبود فضای کسب‌وکار در کشور مي‌شوند. با ورود بانک‎های خصوصی به شبکه بانکی و گسترش این شبکه عظیم و افزایش تسهیلات و اعتبارات، بررسی اثرات این تسهیلات بر وضعیت اشتغال در بخش‎های مختلف اقتصادی، اهمیت زیادی پیدا کرده است و نکته‎ای که باید بدان توجه کرد این است که معمولا این نوع تسهیلات بیشتر روی ایجاد فرصت‎های جدید شغلی و کارآفرینی اثربخش است؛ هرچند آثار مثبت آن بر تثبیت کسب‌و‌کارها و حفظ مشاغل موجود نیز مشاهده مي‌شود. یکی از مهم‎ترین دغدغه‎های دولت‎ها ایجاد اشتغال پایدار و کاهش نرخ بی‌کاری است، زيرا داشتن شغل مناسب و متناسب با‌ شأن و جایگاه هر فردی می‎تواند منشأ هویت فردی و اجتماعی باشد و راهی برای رسیدن به سعادت انسان تلقی شود، بنابراين کار و اشتغال مناسب می‎تواند در تمامی ابعاد سیاسی، اجتماعی، روان‌شناسی و علمی اهمیت ویژه‎ای داشته باشد و باید به‎عنوان ضروری‎ترین هدف در برنامه‎ریزی اقتصادی کشور در کنار رفع موانع تولید و کمک به تأمین مالی بنگاه‌ها مدنظر قرار بگیرد، حال آنکه برای تأمین مالی بنگاه‎های اقتصادی باید بازارهای پولی و مالی کارا و پویا وجود داشته باشد، این بازارها اهمیت ویژه‎ای در نظام اقتصادی دارند و از مهم‎ترین مؤلفه‎های افزایش رشد اقتصادی و توسعه پایدار در هر کشوری به حساب می‎آیند. زیرا این بازارها علاوه‌بر انجام مأموریت‎ها و رسالت‎های تخصصی خود، منابع تأمین اعتبار را برای فعالیت‎ها و بنگاه‎های اقتصادی فراهم می‎آورند. تأمین مالی یک واحد اقتصادی از مهم‎ترین مسائل مدیریت کسب‌وکار است و یکی از راه‎های تأمین مالی، استفاده از تسهیلات بانکی و تزریق نقدینگی به واحد اقتصادی است. این تزریق نقدینگی به بخش تولید به دلیل ثابت‌بودن میزان سرمایه در کوتاه‌مدت، باعث افزایش میزان اشتغال و در بلندمدت که تسهیلات اخذ‌شده به سرمایه ثابت تبدیل می‎شود، تغیرات تکنولوژیکی را به دنبال دارد. بنابراین آنچه مشخص و مبرهن است این است که در نتیجه استفاده درست و بهینه از تسهیلات بانکی می‎توان شاهد افزایش میزان اشتغال پایدار، افزایش حجم سرمایه‎گذاری، افزایش تولید ملی و همچنین افزایش قدرت سودآوری بنگاه اقتصادی بود و پرواضح است که اثربخشی و کارایی نظام بانکی و نظارت و کنترل مستمر و صحیح بر آن شرط دستیابی به آثار اقتصادی مذکور است و در صورت نبودِ اثربخشی و کارایی در پروسه مذکور می‎تواند هم در بحث تخصیص و پرداخت تسهیلات و هم در موضوع مصرف آن اثرات منفی و نامناسب داشته باشد. در ایران علاوه‌بر بانک‎ها و مؤسسات اعتباری که زیر نظر بانک مرکزی فعالیت بانکی و پرداخت تسهیلات انجام می‎دهند، مؤسسات و نهادهایی مانند صندوق کارآفرینی امید، کمیته امداد خمینی(ره)، سازمان بهزیستی، بنیاد برکت، بنیاد شهید و... نیز در راستای انجام مسئولیت‎های اجتماعی، در زمینه پرداخت تسهیلات اشتغال‌زا فعالیت دارند و چون برای پرداخت این تسهیلات از مقررات تسهیلات ویژه اشتغال‌زایی تبعیت می‎کنند که براساس این مقررات، نظارت‎های قبل و بعد از پرداخت تسهیلات به‌صورت مستمر و به‌گونه‎ای انجام گیرد تا منجر به کارآفرینی و اشتغال پایدار شود. هرچند ممکن است این مؤسسات و نهادها نیز در برخی موارد الزامات قانونی و چک‌لیست‎های مربوطه را به‌خوبی رعایت نکنند، اما به نظر می‎رسد که اینها می‎توانند نقش بهتری در زمینه حمایت از کسب‎وکار و ایجاد اشتغال پایدار ایفا کنند؛ بنابراین می‎طلبد که دولت و مجلس در این شرایط بسیار حساس اقتصادی که روز‌به‌روز از نظر اقتصادی عرصه را برای محیط کسب‌وکار سخت‎تر می‎کند، با تقویت نهادها و مؤسسات تخصصی و تخصیص اعتبارات بیشتر به آنها، زمینه را برای افزایش اشتغال و کاهش بی‌کاری که نهایتا رشد اقتصادی و توسعه پایدار را به دنبال دارند، برنامه‎ریزی کنند. امین خلیلی، معاون تجهیز و تخصیص منابع صندوق کارآفرینی امید جواد شرف‌خانی، مدرس دانشگاه

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.