کار عظیم فرهنگی نیاز است
بهشته صادقی. طراح لباس از ترکیه
در پاسخ به پژوهش «شرق» درباره علل مهاجرت طراحان به ترکیه باید گفت با رواج اينترنت و ماهواره در كشور ما، كار طراحان ايرانى كمى سختتر شده و كپىكردن از روى كار هنرمندان ديگر جواب نمىدهد، بههميندليل در زمینه طراحى و اجرا پيشرفت درخور توجهى به وجود آمده است، بااینحال هنوز درباره ضعفها و قوتهای مد در ایران گفتنی زیاد است. وجود واحدهای توانمند بخش خصوصی داخلی، سابقه تاریخی، هنر و تركيب تخصصى هنر و نساجى در تولیدات نساجى، وجود بعضى از نامها و نشانههاى تجاری داخلی مهم، مزیت و توان تولید بالای مواد اولیه صنعت نساجی (بهویژه شاخه بسیار مهم الیاف و منسوجات مصنوعی)، وجود نیروی کار ماهر، اشتغالزایی با هزینه پایین، وجود مراکز دانشگاهی و روند روبهرشد ورود نیروی انسانی متخصص به این صنعت، وجود بنگاههای تولیدی و تشکلهای خصوصی قدیمی و قوی، نوآوری برخی تولیدکنندگان صنعت و ايجاد بازار فروش داخلى نقطههای قوت بازار مد در ایران است، اما نقاط ضعف صنعت مد تقريبا همان ضعفهایی است که همه صنعتگران درگير آن هستند. وقتى دم از صنعت مد ايرانى مىزنيم باید مواد اوليه هم توليد داخلى باشد، نمىشود با پارچههاى وارداتى، جنس ايرانى ساخت. اينها دلايلى هستند كه خيلى از كارخانههاى قديمى نساجى را كه زيربناى مد و لباس كشور هستند، از پا درآورده و به فراموشخانه تاريخ سپرده است. بالابودن هزینههای تولید و قیمت تمامشده نسبت به کشورهای رقیب بهویژه کشور همسایه (ترکیه) در سالهای اخیر، نبود توسعه و نوسازی لایههای پاییندستی صنعت پوشاک، ضعف خدمات و توزیع (شبکه توزیع (عمدهفروشی و خردهفروشی) بهشدت سنتی، ناکارآمد، سازماننیافته و متفرق (نمونه بارز آن بازار بزرگ تهران است) و هزینه و سهم بالای آن از زنجیرههای تأمین نساجی (بدون ارائه خدمات ارزش افزوده لازم)، نبود حمایتهای لازم از نام و نشان تجاری ملی منسوجات و پوشاک و در نتیجه کمبود تعداد نام و نشان تجاری قوی داخلی سبب شده صنعت مد در ایران درجا بزند. اینها از دلايل اصلى استقبالنکردن مردم از توليد داخلى و علاقه به خريد جنس خارجى براى كيفيت بهتر است و بايد اضافه كنم اين چرخه در سالهاى اخير كمى تغيير كرده، ولى كار فرهنگى عظيمى لازم است که از توليدكنندگان برنمیآید. همچنین حمايت بيشترى از جانب دولت نياز است از سوی دیگر استفاده از ماشینآلات قدیمی و فرسوده در تولید و بهروزنبودن فناوری تولید برخی محصولات هم مزید بر علت شده و صنعت مد را در یک نقطه متوقف کرده است.
بنده بهشخصه بهدلیل نااميدى از پيشرفت، هزينههاى بالاى توليد و نبود حمايت دولتى، با ورشکستی کارخانه نساجی، تصمیم گرفتم با خانواده به ترکیه مهاجرت کنم. نام و نشان تركيه در صنعت جهانى مد و لباس، نزديكى فرهنگى و مسافت با ايران، اميد به پيشرفت و كسب تجربه بيشتر براى ايجاد برند شخصى اينبار در كشور تركيه، مرا به اینجا کشاند. ضمن اینکه مشاهده کردم استقبال بىنظير طراحان تركيه از ایرانیها، بستر مناسب براى پيشرفت بدون محدوديت، كمبودن هزينه زندگى نسبت به اروپا و آمريكا، سفر بىدردسر و بدون نياز به ويزا، آرامش فكر و سهولت ورود به دانشگاههاى معتبر و از همه مهمتر اهميتدادن دولت تركيه به توليد ملى و استقبال از سرمايهگذاران و متخصصانى كه باعث پيشرفت هر بخش از صنعت تركيه باشند، انگیزههای کافی برای ورود به ترکیه را در آدم ایجاد میکند. وقتى درباره پيشرفت بدون محدوديت بحث میکنیم. همين اتفاق ساده است. ترکها از هر پيشنهادى كه سازنده باشد استقبال مىكنند بدون اینکه دچار حس رقابت ناسالم و جو مديرسالارى شوند، چیزی که متأسفانه ما در ایران درگیرش بودیم. در ترکیه، منافع شخصی معنا ندارد و تمام تیم به منافع گروه و منافع مجموعه فکر میکنند و فرصت برابر برای ابراز وجود و خلاقیت همه فراهم است. به نظرم مهمترين تسهيلاتى كه هر آدم شاغلى در هر رشتهاى مىتواند داشته باشد، امنيت شغلى، امنیت مالی و حرمت اجتماعی است. اينجا براى كسانى که تخصص بالا دارند و از طرف شركتهاى تركيهاى استخدام مىشوند تقريبا تمام شرايطى كه ذکر شد وجود دارد. حمايت دولتى، همت و عزم ملى، عشق به مملكت، يكدستبودن تركها، برنامهريزى بلندمدت و صبورى تا رسيدن به موفقيت و جذب مديران متخصص مزیتهایی است که شما بهوضوح در صنعت مد ترکیه میبینید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.