خط آهن مراغه-اروميه با حضور رئيسجمهوري به بهرهبرداري ميرسد
دو قدم مانده تا اتصال همسايگان شرق به غرب
شرق: جايگزيني حملونقل ريلي با حملونقل جادهاي كشور، يكي از مهمترين برنامههاي توسعه حملونقل در كشور محسوب ميشود. توسعه شبکه حملونقل ريلي به دليل مزايايي مانند هزينه مناسب، ضريب امنيت بالا، آلودگي کمتر و مصرف پايين سوخت، اهميت ويژهاي در رشد و توسعه شهرها دارد. بر همين اساس نيز يكي از پنج پروژه اولويتدار دولت، ديروز با حضور رئيسجمهور در مركز استان آذربايجان غربي به مرحله بهرهبرداري رسيد. آذربايجان غربي به دليل مجاورت با كشورهاي عراق، تركيه و جمهوري آذربايجان، دروازه ورود به اروپا محسوب ميشود و اتصال اين خط ريلي به شبكه حملونقل سههزارو 300 كيلومتري ريلي تا مرز افغانستان، ميتواند راهگشاي ترانزيتي گسترده براي شبكه تجاري كشور باشد. عمليات اجرائي راهآهن مراغه - اروميه که در سال 1380 شمسي آغاز شد، با وجود درآمدهاي کلان نفتي در سالهاي بعدي در زمان آغاز به کار دولت تدبير و اميد تا مهاباد رسيد، اما با تأخيري 17ساله، سرانجام در دولت دوم روحاني به وادي عمل رسيد. خط آهن مراغه - اروميه بهعنوان خط واصل اروميه به تهران داراي چهار ايستگاه اصلي در شهرهاي مياندوآب، مهاباد، نقده و اروميه است و ايستگاه اروميه با ۱۶ هزار مترمربع وسعت از بزرگترين ايستگاههاي راهآهن در سطح کشور محسوب ميشود. وزير راه و شهرسازي در سفر اخيرش به اروميه با اشاره به وعده رئيسجمهور مبني بر اتصال پنج مرکز استان به شبکه ريلي تا پايان دولت دوازدهم، گفت: اتصال آذربايجان غربي به شبکه ريلي به دليل مجاورت اين استان با سه کشور همسايه، نقش برجستهاي در تقويت ترانزيت کشور خواهد داشت. محمد اسلامي به انجام تستهاي نهايي در ايستگاه راهآهن اروميه هم اشاره کرد و گفت: مردم اروميه بهزودي ميتوانند سفرهاي خود را با قطار انجام دهند. دو طرح بزرگ ديگر، در مسير بهرهبرداري خيرالله خادمي، معاون وزير راه و شهرسازي در گفتوگو با «شرق» در اينباره ميگويد: اين پروژه يكي از پروژههايي است كه بهعنوان پروژه اولويتدار هم در ستاد اقتصاد مقاومتي مصوب شده و هم با توجه به برنامه توسعه شبكه ريلي كشور، در اولويتهاي اصلي بهرهبرداري 970 كيلومتر مسير ريلي تعيينشده و در قالب طرحهاي اجرائي به دولت ابلاغ شده بود. اين 970 كيلومتر پنج مركز استان را به مركز ريلي متصل كرده و در كنار آن، ايران را از طريق مرز خاف به شهر هرات در افغانستان متصل ميكند. از سال 92 براي اجراي اين پروژه، برنامه ويژهاي در نظر گرفته شد. سههزارو 300 كيلومتر مسير ريلي در حال اجرا داشتيم كه پيشرفتهاي فيزيكي متفاوتي داشتند. بر همين اساس، پروژههايي را كه تأثير بيشتري در شبكه ريلي داخل كشور دارند و استانهاي بيشتري ميتوانند از آن استفاده كنند و در شبكههاي ترانزيتي ما قرار دارند و پيشرفت فيزيكي بالاتري دارند و با يك برنامهريزي ميتوانيم آنها را به مرحله عمل برسانيم، در اولويت قرار داديم. البته بايد در نظر داشت كه كل مسير ريلگذاري 1050 كيلومتر با درنظرگرفتن ايستايي در ايستگاهها بود. او در ادامه با بيان جزئيات بيشتري از اين پروژه ميافزايد: براي تكميل اين پروژه، حدود 115 ميليون تن خاكبرداري و خاكريزي انجام شد كه رقم بزرگي است. از مهمترين مواردي كه در اين پروژه انجام شده، تكميل 37 كيلومتر تونل و 9 كيلومتر پل بزرگ است كه برخي از آنها بهعنوان بلندترين يا طولانيترين پلهاي راهآهني كشور محسوب ميشوند. مديرعامل شرکت ساخت و توسعه زيربناهاي حملونقل با اشاره به خريد ريل براي تكميل اين پروژه ميگويد: در زمان انجام اين پروژه ريلگذاري داخلي نداشتيم و اخيرا ذوبآهن براي ساخت ريل ملي فعال شده است. بنابراين مجبور به واردات ريل از خارج از كشور بوديم كه بخشي را از طريق پيمانكاران داخلي همكار از خارج از كشور خريداري كرديم و بخشي ديگر را نيز از طريق فاينانس به داخل كشور وارد كرديم. فاينانس هندي، محل تأمين خريد ريل از او درباره كشورهايي پرسيدم كه اين خريد ريل از آنها انجام شده است. خادمي در پاسخ ميگويد: بيشترين حجم خريد ريل از روسيه، تركيه، چين و هند انجام شد و فضا براي روسازي محورها هم فراهم شد، بهطوري كه در سال گذشته 510 كيلومتر براي اولينبار در كشور، در طول يك سال ريلگذاري كرديم. معاون وزير راه و شهرسازي در پاسخ به اين پرسش كه چرا از هند، بيشترين خريد ريلي را داشتيم، ميگويد: ما در تأمين مالي خريد ريل مشكل داشتيم. با هند فاينانسي باقي مانده بود كه از طريق آن تأمين مالي ريل را انجام داديم. در واقع حدود 30 درصد محل تأمين مالي ريل از طريق هند بوده و حدود 60 درصد آن از طريق ساير كشورها انجام شده است. سال 96، سال طلايي بخش ريلي كشور خادمی با بيان اينكه ساخت 510 كيلومتر در سال، اقدامي بزرگ در عرصه زيرساخت ريلي در كشور محسوب ميشود، ميافزايد: متوسط ريلگذاري در سال حدود 170 كيلومتر است و در بهترين رتبه در سال 88، 250 كيلومتر را ريلگذاري كرده بوديم، بنابراين بيش از دوبرابر بالاترين شاخص در سال 88، ريلگذاري كرديم و بهاينترتيب سال 96، سال طلايي در بخش ريلي كشور محسوب ميشود. به گفته او، اكنون دو طرح ريلي اولويتدار ديگر باقي مانده كه مقرر شد تا پايان سال 97 به اتمام برسد. او در ادامه تصريح كرد: در سال گذشته با حضور رئيسجمهور، دو استان همدان و كرمانشاه را به طول 440 كيلومتر به طور رسمي به بهرهبرداري رسانديم. مسئله بعدي آن است كه در سال 97، بايد بتوانيم سه استان ديگر را تكميل كنيم. برهميناساس، استانهاي آذربايجانغربي، گيلان و آذربايجانشرقي را از طريق ميانه به بستانآباد تا پايان سال به بهرهبرداري خواهيم رساند. در آيندهاي نزديك، يكي ديگر از مراكز استانها (مركز استان آذربايجانغربي) به شرق اروميه تكميل ميشود كه استانهاي آذربايجانغربي، شمال كردستان و جنوب آذربايجانشرقي ميتوانند از اين مسير ريلي استفاده كنند. خادمي در ادامه ميافزايد: اين مسير ريلي از مراغه به مهاباد آمده و از مهاباد به نقده و از آنجا وارد اروميه ميشود. طول اين مسير ريلي 182 كيلومتر است كه حدفاصل مراغه تا مهاباد در سال 92 به بهرهبرداري رسيده و باقي آن، به طول 98 كيلومتر مسير مستقيم و بالغ بر 110 كيلومتر مسير ريلگذاري در خطوط ايستايي آماده است كه مورد بهرهبرداري رسمي قرار بگيرد. همچنين براي احداث اين مسير ريلي، چهار ايستگاه ساخته شده كه يكي از آنها در شهر اروميه احداث شده كه از بزرگترين ايستگاههاي ريلي كشور محسوب ميشود. به گفته او، مهمترين شاخصه اين محور آن است كه همه ريلگذاري آن در حدود 98 كيلومتر در سال گذشته در طول يك سال انجام شده است. مبلغ اعتباري كه در سالهاي مختلف براي اين 98 كيلومتر، هزينه شده بالغ بر 400 ميليارد تومان است كه از محل اعتباري دولت تخصيص پيدا كرده و درمجموع ميتوان گفت ارزش ريالي اين پروژه، بالغ بر هزار ميليارد تومان است. او با بيان اينكه تأمين مالي از مهمترين چالشهاي پروژه بود، در پاسخ به اين پرسش كه چرا 17 سال اين پروژه به درازا كشيد، ميگويد: اگر فقط يك پروژه را كار ميكرديم، بله ميتوان گفت كه تأخير داشتيم، اما ما همزمان پروژههاي ديگري مانند خطآهن تبريز، رشت و... را هم دنبال ميكرديم. برهميناساس اولويتبندی پروژهها را در نظر گرفتيم كه اگر چنين نميكرديم، همه پروژههاي سههزارو 300 كيلومتري، همزمان 10 سال بعد به بهرهبرداري ميرسيد. خادمي با بيان اينكه حدود 55 درصد اين پروژه در دولت يازدهم و دوازدهم انجام شده است، ميافزايد: استان گيلان و استان آذربايجانشرقي تا محدوده بستانآباد تا پايان سال به بهرهبرداري ميرسند. تا پايان سال، خط ريلي افغانستان به بهرهبرداري ميرسد اين مقام مسئول با اشاره به اتصال ريلي به افغانستان نيز ميافزايد: در زمينه اتصال ريلي به افغانستان، ريلگذاريها انجام شده و حدود 30 كيلومتر از 60 كيلومتر ريلسازي تعهد ايران در يك توافق ملي، در خاك افغانستان انجام شده است. اين اتصال تا هرات كه انجام شد، ساخت محدوده بعدي برعهده كشور افغانستان خواهد بود. به گفته او، بر اساس برآوردها، اين خط ريلي تا پايان سال از سوي ايران به بهرهبرداري ميرسد. خادمي ادامه ميدهد: در بهرهبرداري ريلي تا مرز، مشكل نداريم، اما براي ساخت بعد از آن، بايد توافقات مرزي انجام بگيرد و مرز مشترك ايجاد شود. اينكه خطآهن كاملشده اين طرح، چه زمانی به بهرهبرداري برسد، بستگي به توافق با افغانستان دارد. سفير ايران در افغانستان پيگير اين ماجراست و افغانستان هم بهشدت پيگير تكميل اين پروژه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.