سخنگوی وزارت خارجه درباره پرونده خسارت تخریب سفارت انگلیس:
مفتوح است
9 سال از وقتی که دادگاه لاهه به سود ایران در پرونده تانکهای چیفتن رأی داد، میگذرد. از پرونده خسارت وارده به ساختمان سفارت انگلیس در تهران هم حدود شش سال گذشته است؛ اما این دو پرونده هنوز مفتوح است و به نتیجه مشخصی نرسیده. این موضوع را سخنگوی وزارت خارجه تأیید میکند و میگوید که همچنان در حال پیگیری هستیم. در این شرایط جرمی هانت، وزیر خارجه انگلیس، هم یک روز را در تهران گذرانده و با همتای ایرانی خود دیدار کرده است. اگرچه پیش از سفر به تهران اشارهای به این دو پرونده که به گفته بهرام قاسمی «مفتوح» است، نکرده؛ اما سفیر ایران در لندن در گفتوگویی تأکید کرده جلسهای نبوده که بین دو طرف ایرانی و انگلیسی برگزار شده باشد و موضوع طلب ایران از انگلیس بحث و بررسی نشده باشد. بااینحال بعد از 9 سال انگلیس هنوز اقدامی در راستای پرداخت بدهی خود به ایران نکرده است؛ بدهیای که طبق گفته حمید بعیدینژاد رقم درخورتوجهی دارد: 450 میلیون پوند. شش سال پیش پرونده حقوقی دیگری بین دو کشور ایران و انگلیس گشوده شد. حمله عدهای به سفارت انگلیس در تهران و باغ قلهک متعلق به سفارت این کشور، نهتنها روابط دیپلماتیک بین ایران و انگلیس را قطع کرد بلکه منجر به شکلگیری پروندهای بین ایران و انگلیس هم شد تا اینبار انگلیسیها هم از ایران طلب خسارت کنند. خساراتی از قبیل پارهکردن تابلوهای نقاشی و صدمهزدن به وسایل سفارت و مسائلی از این قبیل. چهار سال پیش یعنی زمانی که روابط دیپلماتیک بین دو کشور دوباره برقرار میشد، روزنامه «گاردین» در گزارشی نوشته بود که ایران آماده است تا درباره جبران خسارت مالی حمله به سفارت انگلیس در تهران در سال ۲۰۱۱ (1391) بهعنوان بخشی از توافق برای تجدید روابط دو طرف گفتوگو کند. مجید تختروانچی، معاون اروپا و آمریکای وقت وزارت خارجه، هم دراینباره گفته بود: «درباره ازسرگیری روابط دوجانبه که بعد از آن حادثه قطع شد، گفتوگوهای جدی شده است. قطعا درباره وقایع اتفاقافتاده با دولت بریتانیا در حال کار هستیم». علیاکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی و وزیر خارجه وقت نیز که در زمان حمله به سفارت انگلیس در عربستان حضور داشت، در خاطرهای درباره اشغال این سفارتخانه گفته بود: «در آن زمان برای شرکت در جلسهای در جده بودم، زمانی که در جلسه حضور داشتم، یکدفعه بهصورت تلفنی به من اطلاع دادند که چرا نشستهای؟ سفارت انگلیس در تهران را گرفتهاند. همانجا تلفنی با ویلیام هیگ صحبت کردم و تلاش کردم قضیه را جمع کنم. وقتی میآیید سفارت انگلیس را میگیرید، نباید انتظار داشته باشید کشورهای اروپایی برای شما نقل و نبات پخش کنند». حالا بعد از گذشت چهار سال وزارت خارجه تأکید میکند که این پرونده همچنان در حال بررسی است و خسارتی به انگلیس پرداخت نشده است. بهرام قاسمی در نشست خبری در حالی به سؤال «شرق» در این زمینه پاسخ داد که گویی دستگاه دیپلماسی هر دو کشور مایل هستند این موضوع در سکوت رسانهای پیگیری شود. از سوی دیگر قاسمی در نشست خبری گفت که موضوع خسارت به سفارت انگلیس به پرونده بدهی این کشور به ایران ارتباطی ندارد. پرونده بدهی انگلیس به ایران مربوط به قراردادی بین دو کشور در دهه 1970 میلادی (1350) برای خرید تانک و خودروهای نظامی است. براساس قرارداد بین ایران و انگلیس، باید هزارو 500 تانک چیفتن و ۲۵۰ خودروی زرهی به ایران تحویل داده میشد؛ اما تا سال 1357 فقط 185 تانک چیفتن به ایران تحویل داده شد. سالهای بعد ایران علیه انگلیس اقامه دعوی کرد و نهایتا در سال 2009 دادگاه مبلغی را که باید طرف انگلیسی به طرف ایرانی بپردازد، مشخص کرد؛ اما به دلیل تحولاتی که در آن زمان ازجمله با اعمال تحریمها علیه ایران، ازجمله تصویب قطعنامه 1929 شورای امنیت و پایهگذاری تحریمها آغاز شده بود، اجرای این حکم عملا عقب افتاد. تحریم بانک مرکزی ایران در سال 2012 موجب شد تا این پرداخت از سوی انگلیس به تعویق بیفتد؛ اما بعد از برجام نیز با وجود تمام مذاکراتی که سفیر ایران در لندن به آن اشاره کرد، انگلیس از پرداخت بدهی 450 میلیونپوندی شانه خالی کرده است. از سوی دیگر دو سال است که بحثهایی مبنی بر ارتباط پرداخت این بدهی با آزادی نازنین زاغری، شهروند ایرانی-بریتانیایی گره خورده است؛ هرچند که مقامات هر دو طرف آن را رد کردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.