|

بغداد و اربيل براي ازسرگيري صادرات نفت کرکوک توافق کردند

سرآغازی برای آشتی با کردها

دولت بغداد و مقام‌هاي اقليم خودمختار کردستان عراق بر سر ازسرگيري صادرات نفت از کرکوک به توافق اوليه دست يافتند. در يک سال گذشته و به‌دنبال ورود نيروهاي عراقي به کرکوک و پس‌گرفتن کنترل اين شهر از نيروهاي کرد، صادرات نفت از اين منطقه متوقف شده بود. عصيم جهاد، سخنگوي وزارت نفت عراق، در پي حصول اين توافق به خبرنگاران گفت: «اين توافق، مقدمه‌اي بر مذاکرات طولاني مقام‌هاي دولت مرکزي بغداد و مقام‌هاي کرد است و نتيجه آن به سود ساکنان کردستان عراق و افزايش ثبات در عراق خواهد بود». در سال‌هاي اخير کنترل بر ميادين نفتي کرکوک بارها دست‌به‌دست شده است. پس از آنکه داعش با عقب‌نشيني ارتش عراق توانست بر بسياري از مناطق شمالي عراق مسلط شود، کردها در درگيري با اين گروه موفق شدند کنترل بر ميادين نفتي کرکوک را در دست بگيرند. قبل از ظهور داعش، دولت عراق نفت کرکوک را از طريق ترکيه صادر مي‌کرد، اما داعش اکثر اين خط لوله‌ها را از بين برد و فقط يک خط لوله سالم ماند که به دست کردهاي شمال عراق ساخته شده بود و کردها براي صادرات از آن استفاده می‌کردند. با وجود توافق اوليه‌اي که ميان بغداد و اربيل حاصل شده، هنوز اختلاف‌های اساسي ميان دو طرف حل‌نشده باقي مانده است. حداکثر حجم نفت صادراتي و بودجه سالانه‌اي که بغداد در اختيار اربيل قرار مي‌دهد، از جمله مهم‌ترين اختلاف‌های دولت عراق و اقليم نيمه‌خودمختار کردستان محسوب مي‌شود. درحال‌حاضر منطقه خودمختار کردستان روزانه 400 هزار بشکه نفت از طريق يک خط لوله باقي‌مانده نفت صادر مي‌کند و نهايت ظرفيت اين خط لوله به 450 تا 500 هزار بشکه نفت در روز مي‌رسد. اين در حالي است که در مقاطعي از سال 2017 روزانه 700 هزار بشکه نفت صادر مي‌کرد. براساس توافق حاصل‌شده روزانه 50 تا 100 هزار بشکه نفت از کرکوک صادر خواهد شد. افزايش ميزان نفت صادراتي کرکوک دو هفته پس از اعمال تحريم‌هاي نفتي ايالات متحده عليه ايران انجام می‌شود. افزايش صادرات نفت کرکوک يکي از گزينه‌هاي ايالات متحده براي جبران کاهش صادرات نفت ايران به شمار مي‌آيد. يروان سعيد، تحليلگر تحولات کردستان عراق در مؤسسه مطالعات خاورميانه، به الجزیره مي‌گويد: «توافق بغداد و اربيل در واقع يک پيروزي براي واشنگتن محسوب مي‌شود. ايالات متحده از مدت‌ها قبل براي چنين توافقي‌ برنامه‌ريزي مي‌کرد. پس از رفراندوم جنجالي اخير که نتيجه مدنظر مقام‌هاي اقليم کردستان را در پي نداشت، تنها مسير صادرات نفت کرکوک به بازارهاي بين‌المللي، از طريق ايران و تانکر‌هاي نفتي بود و اکنون با فعال‌شدن مجدد لوله‌هاي نفتي کرکوک، وابستگي عراق به ايران کاهش مي‌يابد و ايران از چنين تحولي استقبال نخواهد کرد». عراق درحال‌حاضر پس از عربستان دومين صادر‌کننده اوپک محسوب مي‌شود. اين کشور روزانه 4.5 ميليون بشکه نفت صادر مي‌کند و درآمد ماه گذشته حکومت عراق از صادرات نفت حدود 8.5‌ميليارد دلار بود. قيمت نفت در بازارهاي جهاني پس از ازسرگيري صادرات نفت کرکوک افزايش يافت. دليل اين افزايش، کمتربودن ميزان صادرات از پيش‌بيني‌هاي قبلي است. بيشتر نفت عراق از جنوب اين کشور صادر مي‌شود، اما کرکوک يکي از بزرگ‌ترين و قديمي‌ترين ميادين نفتي خاورميانه محسوب مي‌شود. بي‌ثباتي در بغداد با وجود توافق نفتي دولت عراق و اقليم کردستان، وضعيت عادل عبدالمهدي در بغداد کاملا بي‌ثبات است و او از احتمال استعفاي خود سخن به ميان آورده است. عادل عبدالمهدي نزديک به يک ماه قبل به‌عنوان نخست‌وزير عراق تعيين شد و فقط 14 وزير از 22 وزيري که براي کابينه‌اش پيشنهاد داده بود، از پارلمان رأي اعتماد گرفتند و بر سر وزراي ديگر و همچنين حضور اعضاي حزب بعث و چهره‌هاي فاسد در دولت، اختلاف‌هاي اساسي در ائتلاف حاکم ايجاد شده است. در اين مدت عبدالمهدي تقريبا سکوت اختيار کرده و برخلاف رئيس‌جمهور و رئيس مجلس عراق هيچ سفر خارجي نداشته و در داخل عراق هم فقط به کربلا سفر کرده است. عبدالمهدي در معدود اظهارات رسانه‌اي خود در واکنش به سؤالي درباره استعفا از جایگاه نخست‌وزيري گفت: «درصورتي‌که نتوانم هيچ تغييري به وجود بياورم استعفا خواهد داد تا شريک شکست روند سياسي در عراق نباشم». درحال‌حاضر با توجه به اينکه فقط ۱۴ وزير از پارلمان رأي اعتماد گرفته‌اند، هيئت عدالت و شفافيت عراق اعلام کرده نعيم الربيعي، وزير ارتباطات، مشمول اقدامات مربوط به بعث‌زدايي مي‌شود و به اين ترتيب اگر از او سلب اعتماد شود، دولت عبدالمهدي سقوط خواهد کرد و رئيس‌جمهوري بايد شخصيت ديگري را براي تشکيل دولت نامزد کند. عبدالمهدي پيش از اين و زماني که در دو نوبت پست معاونت رئيس‌جمهوري و وزارت نفت را در دست داشت هم از اين سمت‌ها استعفا داده بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.