با پذيرش اصل پولشويي از سوی عضو مجمع تشخيص صورت گرفت
انتقاد عددي احمد توکلي از ظريف
موج ابتدايي مخالفان لوايح مربوط به FATF عليه حرفهاي اخير ظريف، تند و بيرحمانه بود. حالا اين فضا کمي فروکش کرده است، اما مقامات مسئول و نمايندگان هنوز مشغول موضعگيري هستند. آخرين موضوعگيري درخور توجه به «احمد توکلي» اختصاص دارد؛ او از فضاي دوقطبي فاصله ميگيرد و خود را در ميانه قرار ميدهد. عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام گفت: «ابتداي صحبتهاي آقاي ظريف که خيلي از مخالفتها را صادقانه توصيف کردند، درست است؛ يعني کثيري از کساني که با اين لوايح مخالفت ميکنند، نگران هستند و از سر دلسوزي اين حرف را ميزنند». به گزارش «اعتمادآنلاين»، رئيس هيئتمديره ديدهبان شفافيت و عدالت، بخش ديگر و اصلي حرفهاي ظريف را نيز تأييد کرد: «البته حتما کساني که اهل فساد هستند، چون شبکهاي شدهاند و سازمانيافته عمل ميکنند، تلاش ميکنند با لايحهاي که پولشويي را محدود ميکند، مخالفت شود. اين هم حرف درستي است که آقاي ظريف گفته است»؛ يعني احمد توکلي عملا بحث اصلي ظريف که تندروها آن را نشانه گرفتهاند، تأييد کرده است. نقد توکلي اما جنبهای تاکتيکي دارد: «وزير خارجه نبايد به چيزهاي موهومي اشاره کند و بگويد در ايران هزاران ميليارد تومان پولشويي ميشود. اين تعيين مبلغ و گفتن هزاران ميليارد، معنايش اين است که ما به دشمن گرا ميدهيم». نقد او به ادبيات و نگاه همجناحيهايش نزديک است. اگر به حملات تندروهاي جبهه پايداري و فراکسيون ولايي مجلس نگاهي انداخته باشيد، «آتودادن به دشمن» در همه مشترک است؛ تفاوت اما در دو چيز است؛ اول اينکه تندروها اصل گفته ظريف را انکار ميکنند و دوم در ادبيات نقد است. اگر به نقدهاي يکي، دو روز گذشته تندروها دقت کرده باشيد، متوجه ميشويد ادبياتي که توکلي به کار ميبرد، چقدر با ادبيات منتهياليه تندروي اصولگرايي متفاوت است. بهاينترتيب، احمد توکلي با پذيرش بخش اصلي صحبت ظريف، خود را با يک گام بلند از فضاسازي يکي، دو روز اخير جدا کرده است. اين نمايند سابق مجلس، همواره مدعي است خط «ضد فساد» را دنبال ميکند. اين گرايش در نامي که او براي نهاد غيردولتي خود انتخاب کرده نيز هويداست؛ «ديدهبان شفافيت و عدالت». با وجود اين، نظر توکلي همواره مانند همجناحيهايش بوده است؛ ازجمله نگراني از دشمنشادکردن. او در ادامه نقدش به ظريف گفت: «از آدم باتجربهاي مثل آقاي ظريف خيلي بعيد بود اين خطا را بکند و با اينکه خودش گفته که من نميتوانم رقم بدهم، ولي باز رقم بدهد و اذهان جامعه را مشوش کند؛ از ايشان انتظار داريم گفتههاي خود را تصحيح کند». احمد توکلي مانند ديگر اصولگرايان معتدل از مدافعان کليت لوايح چهارگانه است. اين عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام در انتها درباره وضعيت لايحه CFT گفت: «اکنون در مجمع تشخيص مشغول بحث درباره CFT هستيم؛ اما گرايش عمومي اين است که با شرطهايي که مجلس گذاشته و با درنظرگرفتن مصالح ملي، شايد پذيرفته شود». فلاحتپيشه: در کميسيون امنيت هرگز بحث پولشويي نشد يک رأس حملات به ظريف، اعضاي فراکسيون ولايي مجلس بودند. آنها قاعدتا از اختيارات نمايندگي خود استفاده خواهند کرد و ظريف را به مجلس خواهند کشيد. روز گذشته رئيس کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس با اعلام اينکه وزير امور خارجه در جلسه با اعضاي اين کميسيون درباره صحبتهاي اخير خود توضيح خواهد داد، گفت: «بارها در مجلس بحث FATF و CFT صورت گرفت و تابهحال بحث پولشويي نداشتهايم. استدلالهاي موافقان که من هم جزء آنها بودم، اين بود که بهانه دست دشمن ندهيم و از هر منفذي استفاده کنيم که مانع تحريم بيشتر ايران شويم. مخالفان هم معتقدند آمريکاييها از تعهدات کنوانسيوني ايران استفاده ميکنند تا تنگناهاي بيشتري عليه جمهوري اسلامي ايجاد کنند». او در ادامه درباره کشورهاي مطرح در پولشويي صحبت کرد و گفت: «ايران جزء کشورهاي قرمز از نظر پولشويي نيست؛ بنابراین ما بايد بهگونهاي عمل کنيم که بهانه جديد دست دشمنان ندهيم». فلاحتپيشه نيز که از موافقان لوايح چهارگانه مربوط به FATF بود، موضع ميانهاي را اتخاذ کرد و گفت: «من با اينکه از اين موضوع براي تخريب استفاده شود مخالف و معتقدم بهجاي تخريب بايد از ايشان توضيح بخواهيم که چه توضيحاتي دارد تا اين موضوع تبديل به يک بحث اختلافي در داخل کشور نشود. انشاءالله با توضيحي که ميدهند، اين موضوع شفاف شود». گويا اصولگرايان معتدل زياد از حرفهاي ظريف برآشفته نشدهاند؛ اما تا «دشمن» هست، اينگونه صحبتها را جايز نميدانند. اين عضو فراکسيون مستقلين در انتها گفت: «در شرايط کنوني دشمنان از هر فرصتي استفاده ميکنند که اختلاف ايجاد کنند. بههرحال مباحث مختلفي مطرح شده و طبيعتا نظرات در ايران متفاوت است. در اين شرايط نبايد سرمايههاي کشور را تخريب کنيم. من منتقد صحبتهاي اخير آقاي ظريف هستم، ولي اين نبايد به معناي نفي تواناييهاي ايشان در دفاع از منافع ملي باشد». قاسمي: بيان صادقانه يکي از مشکلات کشور وزير امور خارجه کشورمان هنوز درباره هجمه سنگيني که عليه او به راه افتاده، چيزي نگفته است. اما ديروز بهرام قاسمي، سخنگوي وزارت امور خارجه دراينباره گفت: «آنچه از سوي دکتر ظريف درخصوص پولشويي بيان شد و متأسفانه بخشي از آن مورد بهرهبرداريهاي سوء و جناحي برخي افراد قرار گرفته است، تنها بيان صادقانه يکي از مشکلات و مسائل کشور است که پيشازاين نيز بارها از سوي بسياري از مقامات عاليرتبه کشور در قواي سهگانه و در دولتهاي مختلف بيان شده و يافتن راههاي قانوني براي مقابله با آن، همواره مورد تأکيد نظام و ارکان عالي آن بوده است». قاسمي ادامه داد: «سخنان وزير امور خارجه در اين باب نه ادعايي جديد است و نه جنبه افشاگري داشته است بلکه صرفا نگاهي واقعبينانه و آسيبشناسانه به يکي از آفات جانبي اين پديده يعني استفاده برخي از منابع مالي نامشروع براي فضاسازي و فشار رواني در برابر اقدامات قانوني و تدابير شفافيتساز دولت است». سخنگوي وزارت امور خارجه با اشاره به گزارشها و آمارهايي که تاکنون برخي از سازمانهاي نظارتي و مسئول درخصوص برخي از معضلات و آسيبهاي اقتصاد کلان کشور ارائه کردهاند، اظهار كرد: «بارها توسط بسياري از دستگاههاي ذيربط گفته شده است که به طور مثال روزانه دهها ميليون ليتر انواع سوخت از کشور قاچاق ميشود، همچنين آمارها و گزارشهايي از حجم قابلتوجهي از قاچاق انواع کالا و ارز منتشر ميشود که مراجع رسمي ارزش آن را دهها ميليارد دلار برآورد ميکنند؛ همچنين گفته ميشود که سالانه حدود 14 هزار ميليارد تومان فرار مالياتي وجود دارد». او اضافه کرد: «همانگونه که وزير امور خارجه در مصاحبه خود بيان کردند، بسياري از منتقدان FATF از دلسوزان کشور هستند و مطلقا به فرد يا ارگاني اشاره نداشتهاند؛ اما واقعيت پولشويي توسط باندهاي تبهکار داخلي يا قاچاقچيان بينالمللي قابل کتمان نيست و چهبسا همانها براي جلوگيري از شفافيت و جرمانگاري اين پديده با پولهاي کثيف به فضاسازي و گلآلودکردن شرايط براي فرار از مسئوليت و مجازات روي آورند». سخنگوي وزارت امور خارجه يادآور شد: «بيشک فرهنگ نقد و نقادي منصفانه امري نيکو و کاري بخردانه و الزامي است؛ اما بهرهبرداري سياسي و جناحي از بخشهايي از سخنان، آن هم سخنانِ از روي حسننيت وزير امور خارجه که دلسوزانه و در جهت آسيبشناسي برخي معضلات و مشکلات کشور و مردم بيان شده، امري است ناصواب و بيثواب». نقطه آغاز نقطه آغاز اين ماجرا فيلم کوتاهي از مصاحبه ظريف با «خبرآنلاين» بود. وزير امور خارجه درباره مخالفتها و فضاسازيهايي که عليه لوايح مربوط به سازمان «گروه ويژه اقدام مالي» ميشود چند جمله کليدي گفت: «فکر ميکنم پشت برخي از اين فضاسازيها و نگرانيها، منافع اقتصادي است. بالاخره در کشور ما پولشويي يک واقعيت است. از پولشويي خيليها منفعت ميبرند» و در ادامه موضع خود را با طرح چند عدد شفافتر کرد: «آن جاهايي که هزاران ميليارد پولشويي انجام ميدهند، حتما آنقدر توان مالي دارند که دهها ميليارد يا صدها ميليارد هزينه تبليغات و فضاسازي بکنند و در کشور فضا ايجاد کنند... کساني که در يک قلم معاملهشان ممکن است 30 هزار ميليارد منافع جابهجا شود، فضايي [منفي] درست کردند». همانطور که در صحبتهاي توکلي هم مشخص بود، ظريف پس و پيش جملات بالا بارها تأکيد کرد که عمده مخالفتها را «صادقانه» ميداند و به هيچ ارگان خاصي نيز تهمت نميزند بلکه بحث او درباره «افراد» است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.