توافق اوليه براي خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا
«ترزا مي» در مسير سقوط
لندن و بروکسل پس از ماهها تنش بر سر پيشنويس توافق خروج بريتانيا از اتحاديه اروپا (برگزيت) در نهايت به يک توافق اوليه دست يافتند. ترزا مي، نخستوزير بريتانيا، نيز در اولين اقدام، خواستار نشست فوري کابينه براي بحث و بررسي بر سر اين توافق اوليه شد. اين پيشنويس ميتواند راه نجاتي براي ترزا مي باشد که از خروج بدون توافق يا خروجي پرتنش از اتحاديه اروپا اجتناب ميکند. بااينحال مهمترين مانع در اين مسير اعضاي کابينه و نيز منتقدان ترزا مي در پارلمان بريتانيا هستند. در داخل دولت مي، مخالفتهاي زيادي با شروط سخت اتحاديه اروپا مطرح شده و در صورت مخالفت وزراي کابينه، جايگاه نخستوزيري ترزا مي به خطر خواهد افتاد. نخستوزير بريتانيا، يک روز قبل از آنکه جلسهاي اضطراري با اعضاي کابينه برگزار کند، توافق اوليه با اتحاديه اروپا را با جرمي هانت، وزير خارجه و دومنيک راب، وزير برگزيت دولت خود مورد بحث قرار داد. از اين ديدار خبري به رسانهها درز نکرده است، اما در صورت عدم تأييد پيشنويس توافق با اتحاديه اروپا در نشست کابينه که به استعفاي وزراي مخالف خواهد انجاميد، اوضاع براي ترزا مي تيرهوتار خواهد شد. تا عصر روز گذشته جزئياتي از پيشنويس توافق برگزيت با اتحاديه اروپا منتشر نشده بود، اما رسانهها احتمال ميدادند بندهاي مربوط به مناقشه مرزي با ايرلند ميتواند بيشترين تنشها و مخالفتها را در داخل دولت ترزا مي بيافريند که به استعفاي وزراي مخالف پيشنويس ميانجامد و انتخابات زودهنگام براي تشکيل دولت جديد يا رفراندوم دوم براي ماندن در اتحاديه اروپا از جمله اتفاقات پيشرو خواهد بود. ترزا مي بهخوبي ميداند که اگر کار به برگزاري انتخابات زودهنگام برسد، هيچ بختي براي پيروزي در انتخابات نخواهد داشت. نخستوزير بريتانيا روز گذشته و قبل از نشست اضطراري کابينه به خبرنگاران گفت اين نشست هر خروجيای که داشته باشد، رفراندوم دومي براي ماندن در اتحاديه اروپا برگزار نميشود و نتيجه رفراندوم سال 2016 بايد اجرائي شود. در صورتي که ترزا مي از اولين مانع گذر کند و کابينه او پيشنويس خروج از اتحاديه اروپا را مورد تأييد قرار دهد، اتحاديه اروپا نشستي در تاريخ 25 نوامبر براي تصميمگيري در مورد اين پيشنويس برنامهريزي خواهد کرد و پس از آن دشوارترين مرحله براي نخستوزير بريتانيا از راه ميرسد. در اين مرحله، توافق برگزيت بايد به تأييد پارلمان بريتانيا برسد. ترزا مي مخالفان زيادي در پارلمان دارد که جرمي کوربين، رهبر حزب کارگر، در صدر آنها قرار دارد و همحزبيهاي مي در حزب محافظهکار نيز چندان با برنامههاي او در روند خروج از اتحاديه اروپا همسو نيستند.دولت ترزا مي درحالحاضر دچار اختلاف و تنش ميان وزرايي است که دو ديدگاه متفاوت دارند. يک گروه خواستار رابطه اقتصادي نزديک با اتحاديه اروپا هستند تا از اين طريق اقتصاد بريتانيا هم با کمترين چالش روبهرو شود، اما وزرايي هم هستند که از يک خروج بدون قيدوشرط و کامل حمايت ميکنند که در اين صورت تا پايان مذاکرات مربوط به رابطه تجاري و بازرگاني دو طرف، همهچيز در تعليق قرار ميگيرد. انتظار ميرود جرمي کوربين، رهبر حزب کارگر بريتانيا، از نمايندگان حزب خود در پارلمان بخواهد تا به اين پيشنويس در پارلمان رأي منفي بدهند. او انتظار دارد تا با ايجاد مانع در مسير توافق برگزيت و سقوط دولت ترزا مي، با توجه به محبوبيت خود، در انتخابات زودهنگام به پيروزي برسد و در جايگاه نخستوزير جديد بريتانيا، روند آرامتري براي خروج از اتحاديه اروپا در پيش بگيرد. مکالمه پرتنش ترامپ و مي در آنسوي آتلانتيک و در کاخ سفيد هم رئيسجمهوري حضور دارد که رابطهاي پرتنش با ترزا مي دارد. روز گذشته روزنامه واشنگتنپست خبر داد که دونالد ترامپ در مسير سفر به فرانسه براي شرکت در مراسم سالگرد پايان جنگ جهاني اول، مکالمه تلفني جنجاليای با نخستوزير بريتانيا داشته است. ترامپ در اين تماس نهتنها به انتقاد از عدم انجام اقدامات کافي براي مهار ايران پرداخت، بلکه مواضع ترزا مي در پرونده برگزيت و توافقنامه تجاري با کشورهاي اروپايي را مورد انتقاد قرار داد و آن را غيرمنصفانه دانست.بريتانيا بر اساس برنامه زماني تعيينشده بايد در تاريخ 29 مارس 2019 اتحاديه اروپا را ترک کند. اگر اين پيشنويس مورد پذيرش دو طرف قرار گيرد، مانع از خروج پرتنش و بينظم خواهد شد. عدم توافق با اتحاديه اروپا در مورد رابطه لندن و بروکسل پس از خروج از اتحاديه اروپا چالشهاي متعددي را براي لندن ايجاد خواهد کرد و بسياري از تحليلگران هشدار دادهاند که اين روند ميتواند به ايجاد اختلال در فعاليت در بنادر يا تبادلات تجاري دو طرف و در نتيجه کمبود دارو و مواد غذايي در بريتانيا بينجامد. اگر پارلمان بريتانيا و اروپا توافق برگزيت را که تعيينکننده جزئيات رابطه لندن و بروکسل پس از خروج ميشود تأييد کنند، دوره گذاري تا قبل از پايان سال 2020 پيشروي لندن قرار ميگيرد و در اين فاصله حداقل تغييرات در رابطه لندن و بروکسل ايجاد ميشود. با وجود اينکه ترزا مي بارها تأکيد کرده که تحت هيچ شرايطي رفراندوم دوم برگزار نخواهد شد، اما از نظر تئوريک انجام چنين رفراندومي براي ماندن در اتحاديه اروپا قابل اجرا خواهد بود و در اين صورت بند 50 پيمان ليسبون تمديد ميشود. بنابراين با وجود اينکه ترزا مي موفق به برداشتن گام اول در روند خروج از اتحاديه اروپا شده و به توافقي اوليه با اين اتحاديه دست يافته است، اما مسيري سخت و طولاني پيشروي بريتانيا و ترزا مي قرار دارد و بسيار بعيد به نظر ميرسد که خانم مي از اين مسير به سلامت عبور کند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.