|

فیلمی که زندگی خانواده پناه‌جو را تغییر داد

زین الرفیعه، پناه‌جوی سوری، در 12سالگی به سختی می‌توانست نام خود را بنویسد. در آن زمان بود که نادین لباکی، کارگردان لبنانی، او را در خیابان‌های بیروت کشف کرد تا در فیلم جدیدی که می‌خواست بسازد با عنوان «کفَرناحوم» بازی کند. امروز، زین و خانواده‌اش به نروژ نقل‌مکان کرده‌اند و در خانه‌ای مشرف بر دریا زندگی می‌کنند و زین با گوزن‌های جنگل بازی می‌کند. زندگی زین تا سه ماه پیش شبیه بود به زندگی شخصیتی که در «کفَرناحوم» نقش او را بازی کرده است؛ پسری لبنانی که برای نجات از فقر و حاشیه‌نشینی می‌جنگد و به دیگر افراد آواره در مناطق فقیر بیروت کمک می‌کند. این بازیگر نیز مانند بسیاری از پناهندگان سوری و افراد فقیر در کشور میزبانش، لبنان، زیر خط فقر زندگی می‌کرد. فیلم «کفَرناحوم» جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم کن 2018 را دریافت کرده و به‌عنوان نماینده لبنان به بخش بهترین فیلم غیرانگلیسی‌زبان جوایز اسکار 2019 ارسال شده است. کمیساریای عالی پناهندگی سازمان ملل متحد هفته گذشته این فیلم را در شهر نیویورک نمایش داده است. خانواده الرفیعه بلافاصله پس از بازگشت از کن فرانسه، نامه رسمی از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد دریافت کردند که آنها به نروژ فرستاده و در آن کشور مستقر خواهند شد. این خانواده در ماه آگوست 2018 (مرداد) به نروژ نقل‌مکان کردند. زین که درحال‌حاضر 14 ساله است، در مراسم افتتاحیه نمایش فیلم در نیویورک توضیح داد که زندگی روزمره او اکنون چگونه است: او و خواهران و برادرانش صبح از خواب بیدار و اتوبوس مدرسه را سوار می‌شوند که کلاسش رأس ساعت هشت صبح شروع می‌شود. خانم لباکی، کارگردان فیلم، می‌گوید: « اقامت در کشور سوم و داشتن این نوع زندگی واقعا شروعی تازه برای زندگی است. اگر زین در شرایطی که داشت، باقی می‌ماند، فکر می‌‌کنم به احتمال زیاد در زندگی با مشکل مواجه می‌شد». زین و خانواده‌اش در سال 2012 پس از فرار از جنگ در شهرشان، درعا، در جنوب سوریه وارد لبنان شدند. زین در یکی از فقیرترین محله‌های بیروت زندگی می‌کرد و نمی‌توانست به مدرسه برود و اغلب در معرض مواد مخدر و خشونت قرار می‌گرفت. لبنان - که جمعیتش چهار میلیون نفر است، درحال‌حاضر یک میلیون پناهنده سوری را در خود جا داده است. خانم لباکی می‌گوید: «بحران پناه‌جویان سوری در لبنان اکنون بخشی از زندگی روزمره ما شده است. می‌توانید تصور کنید که چه مسئولیت و باری بر دوش جامعه لبنانی است که خودش هم با مشکلات اقتصادی مواجه است». تقریبا 9 نفر از هر 10 پناهنده در جهان در کشورهای درحال‌توسعه اقامت و اغلب در مناطق دورافتاده یا فقیرنشین زندگی می‌کنند. در لبنان، یکی از محسوس‌ترین چالش‌ها افزایش تعداد کودکان خیابان‌ است که هم لبنانی هستند و هم سوری. خانم لباکی در مورد اینکه «کفَرناحوم» را از کجا الهام گرفته است، می‌گوید: «آنها در حاشیه جامعه ما زندگی می‌کنند، بنابراین آنها را نمی‌بینیم. نمی‌دانیم در سر آنها چه می‌گذرد. چه احساسی دارد که جامعه آدم را نبیند؟ می‌خواستم این را بفهمم». لباکی با بازیگران غیرحرفه‌ای کار کرد که چهار نفر از آنها پناه‌جو بودند. فیلم‌برداری بیش از شش ماه طول کشید تا بتوانند به دوربین عادت کنند. در اوج بحران پناه‌جویان سوری بین سال‌های 2011 تا 2015 لبنان هر هفته 10 هزار پناهنده از کشور همسایه دریافت کرد. لباکی درباره تغییر کامل زندگی زین می‌گوید: «فکر می‌کنم او واقعا سزاوار چنین زندگی‌ای است. این پسر معرکه است. قابلیت‌های بسیاری دارد، خیلی بخشنده و خیلی عاقل است». بن استیلر، بازیگر آمریکایی و سفیر حسن‌نیت UNHCR، در افتتاحیه فیلم در نیویورک، بازی زین را ستایش کرد: «او واقعا یکی از بهترین بازیگرانی است که تاکنون در سینما دیده‌ام. بازی او شگفت‌انگیز است». استیلر اضافه کرد: «این فیلم خیلی خوشحال‌کننده‌ای نیست، اما داستانی انسانی را که درحال‌حاضر در جهان در حال وقوع است، به روشنی نشان می‌دهد». خانم لباکی نیز مانند بسیاری از افراد دیگر که در سالن سینما حضور دارند، آرزو کرد که افراد هرچه بیشتری در جهان مانند زین «شادی زندگی تازه را تجربه کنند». منبع: سایت کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.