انتخابات آمريكا و تبعات آن
احمد عظيميبلوريان
شگفتانگيزترين رويداد پس از انتخابات آمريكا برخورد رئيسجمهور آن کشور نهتنها با افکار عمومي و رسانهها، بلکه با مردم آمريكا و ماهيت نقش و رسالت رياستجمهوري است. کشوري که ماهيتا دموکرات است و مردم آن که در چند صد سال اخير از نقاط مختلف جهان به آنجا مهاجرت کرده و به تابعيت آن کشور درآمدهاند، حق دارند افکار و عقايد خود را در دامنه گستردهاي از فعاليتهاي سياسي، عقيدتي و ديني بيان کنند. وجود دو حزب دموکرات و جمهوريخواه نشانه احترام جامعه آمريكا به عقايد و نظرات متفاوت است. در بسياري از کشورهاي دموکراتيک جهان افکار و عقايد منحصر به دو حزب يا جريان سياسي نيست. مجالس قانونگذاري آنها هم بازتاب تنوع در عقايد و آرا است. نظام سياسي هم از اين تنوع حمايت ميکند. نفس «همهپرسي» حکايت از احترام به تنوع عقايد و آرا دارد که از ويژگيهاي يک جامعه با فرهنگها و پيشينههاي متعدد است. در چنين جوامعي که ايالات متحده آمريكا نمونه بارزي از آنهاست، قانون اساسي به صورتي تدوين ميشود که فردي که نهايتا به رياستجمهوري کشور برگزيده ميشود، خود را رئيسجمهور همه مردم بداند؛ نه منتخبان حزبي که او عضوي از آن است. شگفتانگيزبودن رفتار ترامپ عمدتا ناشي از آن است که او خود را صرفا منتخب حزب جمهوريخواه ميداند و کوچکترين احترامي برای نيمي از رأيدهندگان که حامي دموکراتها هستند، قائل نيست. به عبارت ديگر، تاآنجاکه از دستش برآيد، توي سر حزب دموکرات و اعضاي آن ميزند که نماينده نيمي از مردم آمريكا هستند. ايالاتي که به کانديداهاي جمهوريخواه رأي دادهاند، عمدتا در مرکز آمريكا از شمال به جنوب قرار دارند. در شمال اين منطقه وسيع همه نيروگاهها زغالسنگي هستند و اقتصاد شمار درخورتوجهي از رأيدهندگان که کارگران معادن زغالسنگ و صنايع و مشاغل وابسته به آن و نيروگاهها هستند، از زغالسنگ تغذيه ميشود. دليل رشد و شکوفايي شهرهاي اين مناطق رونق صنايع وابسته به زغالسنگ است. درست مانند شهرهاي آبادان، اهواز، خرمشهر، مسجد سليمان و ديگر مناطق شهري و روستايي جنوب و غرب ايران که رشد و توسعه آنها مديون کشف معادن نفت و استخراج آنها بوده است. اگر به هر دليلي- ازجمله توسعه انرژيهاي نو - صنايع نفت ايران تعطيل شوند، مردم اين مناطق هستي خود را از دست خواهند داد و ناچار به مهاجرت به مناطق ديگر خواهند شد. همچنين مردم اين مناطق با دولتي که دست به چنين اقدامي بزند، مخالفت خواهند کرد. بنابراين رأيدادن کارگران به کانديداهاي جمهوريخواه به مفهوم محبوبيت ترامپ يا جمهوريخواهان نيست...
بلکه به این معني است که با تقويت ترامپ اجراي ضوابط زيستمحيطي معلق ميشود و صنايع زغالسنگي به کار خود ادامه خواهند داد؛ حتي اگر محيط زيست آلودهتر شود. باراک اوباما در دوره زمامداري خود به نداي طرفداران محيط زيست پاسخ مثبت داد و با امضاي پيمان کيوتو و سپس موافقتنامه پاريس موجب واردآمدن فشار به مردم مناطق زغالسنگخيز شد. حزب جمهوريخواه چون ماهيتا طرفدار سرمايهداري است و کلوب سرمايهداران آمريكا - ازجمله صنايع وسيع انرژي زغالسنگي به شمار ميآيد- همواره با پيمان و موافقتنامه مورد اشاره مخالفت کرده و بالطبع از پشتيباني شاغلان اين صنعت برخوردار بوده و هست. از سوي ديگر مردم ايالات جنوبي - مرکزي آمريكا که از کانديداهاي حزب جمهوريخواه حمايت ميکنند، عمدتا بازماندگان مهاجران اوليه به آمريكا هستند و در صنايع کشاورزي فعاليت دارند. اين مردم بهشدت نژادپرست و طرفدار بردهداري بوده و هستند. کشتار بردگان سياهپوست در گذشته تا جنگهاي داخلي آمريكا عمدتا از سوی اين مردم صورت ميگرفته است و بردگان براي فرار از اسارت و نابودي (لينچشدن) به ايالات شمال شرقي آمريكا - ازجمله ايالت مريلند که پايگاه دموکراتهاست - فرار ميکردهاند. بردگي بيش از اينکه رنگ و بوي نژادي داشته باشد، ابزاري براي نپرداختن دستمزد است. دستمزد، بيشترين سهم هزينه توليد را تشکيل ميدهد. ازاينرو مردم ساکن مناطق مرکزي - جنوبي ايالات متحده طرفدار ايدئولوژي حزب جمهوريخواه هستند که بهشدت از سرمايهداري حمايت ميکند. پرداخت دستمزد موجب کاهش سود در صنعت و بازرگاني است. از سوي ديگر حزب دموکرات از طبقات فرودست حمايت ميکند. افراطيترين عضو اين حزب برني سندرز است که مدافع افزايش حداقل دستمزد به 15 دلار در ساعت است. اگر ميخواهيد اهميت اين عدد را با معيارهاي اقتصادي ايران بهتر درک کنيد، ۱۵ دلار در ساعت را ضربدر هشت ساعت و ضربدر 15 هزار تومان (نرخ کنوني دلار به ريال) کنيد که دستمزد يک روز يک کارگر آمريكايي را تشکيل خواهد داد. حزب جمهوريخواه که کلوب سرمايهداران است؛ نهتنها با پيشنهاد برني سندرز مخالف است؛ بلکه او را يک چپي دوآتشه ميداند. ترامپ يک عضو وفادار حزب جمهوريخواه است. در پايان، باز هم لازم است تأکيد شود که رفتار دونالد ترامپ با محتواي قانون اساسي ايالات متحده مغاير است. رئيسجمهور از هر حزبي که باشد، بايد رهبر همه مردم آمريكا باشد؛ نه اينکه خود را منحصرا نماينده يک حزب بداند و به سرکوب حزب مخالف خود بپردازد؛ اما کو گوش شنوا؟ موضوع ديگري که دراینباره مطرح است، مغايرت رفتار، گفتار و کردار ترامپ با همين ويژگيها در ميان رهبران کشورهاي دموکراتيک غرب و شرق است. رهبران اروپايي خودستايي و يکهتازي ترامپ را نميپسندند و از او دوري ميجويند. ديگر کشورها که جاي خود دارند. تکتازي ترامپ موجب سردي روابط آمريكا با کشورهاي جهان خواهد شد. آغاز اين رويداد هماکنون در سطح بينالمللي محسوس است. رهبران خودکامه همواره در طول تاريخ وجود داشتهاند؛ اما موفقترين و سربلندترين رهبران جهان کساني بودهاند که سعه صدر داشته و به نظرات ديگران احترام گذاشتهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.