دو رمان ایرانی در نشر نگاه
لایههای مختلف یک جهان
شرق: «بر ریلهای برزخ» رمان تازهای است از هادی خورشاهیان که امسال در نشر نگاه منتشر شده است. این رمان چنانکه در توضیح پشت جلد آن آمده است «چند روایت از آدمهایی است که در لایههای مختلف یک جهان زندگی میکنند. جهان آنها اگرچه به ظاهر با هم متفاوت است، ولی در ژرفساخت به هم پیوسته است. بین همهی آنها مرزی است که جهان آنها را از هم جدا میکند، ولی درواقع همین مرز، نقطهی اشتراک همهی آنهاست». رمان از چهار بخش تشکیل شده است با عنوانهای: کتاب اول: اشتباه خوب، کتاب دوم: مرز دوزخ، کتاب سوم: سرهنگ باختین، کتاب چهارم: برزخ. کتاب اول، با عنوان «اشتباه خوب» با شرح اشتباهی آغاز میشود که منجر به خوشبختی راوی شده است. راوی مخفیانه و دور از چشم پدرش اتومبیل فیات او را برداشته و از خانه بیرون رفته تا سرِ قراری حاضر شود. چند اشتباه، او را با دختری به نام سمیرا مواجه میکند که البته در این مواجهه اشتباهاتی از جانب سمیرا هم دخیل بوده است. مجموع اشتباهات از جانب هر دو طرف باعث میشود آن دو با هم تصادف کنند و این تصادف در بافت داستان معنایی فراتر از تصادف دو اتومبیل پیدا میکند. در کتاب دوم با عنوان «مرز دوزخ» با راویای مواجهیم که میگوید دوبار به دنیا آمده است و در کتاب سوم با عنوان «سرهنگ باختین» با راویای که میگوید: «من سرهنگ میرچا الیاده، نه ببخشید سرهنگ باختین هستم». کتاب چهارم با عنوان «برزخ» با حالوهوای جنگ آغاز میشود و مجموع این روایتهای تودرتو جستجویی هستند در هویت و چیستی آدمها و همچنین جستجویی در موقعیتها و وضعیتهای مبهم و چندلایه. در بخشی دیگر از توضیح پشت جلد کتاب درباره آدمهای این رمان و جهان ذهنیشان آمده است: «بسیاری از آنها بر ریلهای برزخ حرکت میکنند و در جهان عینی و ذهنی خود سرگردانند». آنچه میخوانید سطرهایی است از کتاب سوم این رمان: «سرهنگ باختین بودن یک مزایایی دارد و یک معایبی. این جمله به عنوان جمله اول یک رمان خیلی خوب است، ولی الان دیگر خیلی جواب نمیدهد. این برای وقتی است که فکر میکنی داری رمان میخوانی، ولی اگر فکر کنی داری اعترافات یک کودتاچی را میخوانی واقعا جمله خوبی است. نویسنده باید در ابتدای هر فصل یکی از این جملات کلیدی را رو کند تا مخاطب مشتاق خواندن بقیه رمان بماند...». از دیگر رمانهای ایرانی منتشرشده در نشر نگاه، رمان «آلوت» است، نوشته امیر خداوردی. این رمان که اولینبار سال گذشته منتشر شد امسال به چاپ سوم رسیده است. «آلوت» روایت شکلگیری گروههای تروریست بنیادگرا در خاورمیانه است و وقایع آن اگرچه در جایی خیالی اتفاق میافتد و شخصیتهای آن حقیقی نیستند اما رمان، بخشی از تاریخ سالهای اخیر خاورمیانه را ترسیم میکند. فخرالدین، قهرمان این رمان، از سرکردگان یک گروه بنیادگرا در خاورمیانه است. جایی که وقایع در آن اتفاق میافتد چنانکه گفته شد خیالی است اما میتواند کشوری از کشورهای همسایه ایران باشد که بنیادگرایی در آنها پا گرفته و ریشه دوانده و منجر به بروز فجایعی در منطقه شده است که آخرین نمودش هم ظهور داعش در سالهای اخیر است. رمان با رفتوبرگشتهایی به گذشته و اکنون فخرالدین آغاز میشود و با ترسیم هراس فخرالدین از بهیادآوردن گذشتهای که اکنونِ او منافی آن است. آنچه در ادامه میخوانید سطرهایی است از این رمان: «چند روز بعد، توی اتاقی یکتخته در بیمارستان زندان چشمانش باز و بسته شد. عضلاتش بیحس بود و ملتفتِ زنجیری که به دست و پا داشت نشد اما یک دهانبند عجیبوغریب را روی چانه حس کرد؛ چیزی بود شبیه شالگردن یا ماسک که محکم از پشت بسته میشد و به سختی اجازه نفس کشیدن میداد. جنسش مثل چرم سفت بود اما اصلا انعطافپذیر نبود و فقط به اندازهای که بشود غذایی ناچیز را وارد دهان کرد، جا داشت. سه، چهار سرُم به مچ دست و پایش زده بودند. پرستاری تقریبا کچل پایین تخت روی صندلی نشسته و به زخمها و کوفتگیهایی که از زیر باندهای متعدد پیدا نبود فکر میکرد. چشمانِ زندانی را دید که باز و بسته شد و فهمید که دوباره از هوش رفت. یکی دو نفر از استخبارات بالای سرش آمدند. قرار شد فخرالدین را دوباره تحویل بگیرند و به جایی دیگر منتقل کنند. وقتی توانست دوباره روی پایش بایستد، خود را در حیاط فنسشده زندان دید...».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.