|

اميدهاي برگزاري جشنواره‌اي پرفروغ

بهناز شيرباني: انتشار خبر راه‌يافتن 108 اثر به سي‌وپنجمين جشنواره فيلم کوتاه تهران براي مخاطبان اين جشنواره غافلگيرکننده بود. به نوعي مي‌توان گفت اين دوره از جشنواره به لحاظ کمي، اتفاقات چشمگيري را تجربه مي‌کند و آن‌طور که از شواهد پيداست، مي‌توان از ميان اين تعداد اثر، جشنواره سي‌وپنجم فيلم کوتاه را داراي فيلم‌هايي با درجه کيفي قابل‌قبول دانست، اما به نظر مي‌رسد اين دوره از جشنواره خالي از جنجال و حاشيه نيست. چندروزي است حواشي‌ای از اين دست که نقش برخي نهادهاي نظارتي بر آثار سينمايي، از جمله شوراي ارزشيابي و نظارت سازمان سينمايي باعث شده تا برخي فيلم‌ها از اين فهرست حذف شوند و بار ديگر بحث مميزي و جرح‌وتعديل آثار را، بر سر زبان‌ها انداخته است؛ ماجرايي که قطعا براي اهالي سينما؛ چه در عرصه ساخت فيلم بلند و چه در عرصه فيلم کوتاه و مستند موضوع جديدي نيست، اما در آستانه برگزاري جشنواره سي‌وپنجم فيلم کوتاه فضاي عجيبي ايجاد کرده است و بسياري به دنبال فهرست نهايي آثاري هستند که در اين جشنواره خواهيم ديد. از سوي ديگر مي‌توان جشنواره فيلم کوتاه را از زاويه ديگري بررسي کرد؛ جشنواره‌ای که عمده شرکت‌کنندگانش جوان‌هاي خوش‌قريحه و مستعدي هستند که حاصل دغدغه‌ها و تفکراتشان را در قالب فيلم کوتاه به اين جشنواره ارائه کرده‌اند. جشنواره‌اي که تجربه سال‌ها برگزارشدنش ثابت کرده است مخاطب خاص به تماشاي فيلم‌هايش مي‌نشيند و متأسفانه بسيار محدود ديده خواهد شد، اما براي بسياري از فيلم‌سازان بزرگ سينماي ايران نقطه شروعی براي گام‌نهادن به دنياي پرهياهوي فيلم بلند است و اساسا ديده‌شدن و تشويق‌شدن در اين حوزه مي‌تواند مسبب اتفاقات جذاب و خوشايندي براي فيلم‌سازان نوظهور سينماي ايران باشد. با همه اينها امسال دبير جشنواره فيلم کوتاه برخلاف سال‌هاي گذشته مسير سخت‌تري را انتخاب و حضور پرتعدادي از سينماگران جوان را در جشنواره طلب کرده و طبيعي است که از ميان انبوه فيلم‌هاي راه‌يافته، برخي از آنها با برخي مميزي‌هاي مرسوم روبه‌رو هستند و این مي‌تواند جنجال‌آفرين باشد. اما به نظر مي‌رسد پرداختن به ماجراي مميزي فيلم‌هاي کوتاه اگرچه ماجراي جديدي نيست، اما مي‌توان در اين مورد از بحث سليقه در مميزي آثار صحبت کرد، چنانچه در برخي موارد فيلم‌هايي با فراخور حضورشان در جشنواره‌هاي مختلف ديدگاه‌هاي متفاوتي درباره آنها وجود داشته است، بااين‌حال عرصه ساخت فيلم کوتاه با فيلم بلند بسيار متفاوت است، چراکه بسياري از فيلم‌هاي کوتاه با سرمايه شخصي ساخته مي‌شوند و بسياري از آنها بازگشت سرمايه‌اي نخواهند داشت و حداقل اميد سازندگان اين آثار ديده‌شدن و شنيدن نظرات مختلف درباره آثارشان است. فارغ از اينکه بحث مميزي فيلم‌هاي اين دوره جشنواره شامل چند فيلم است و کدام‌يک از آنها بر اساس چه ديدگاهي مميزي شده‌اند؟ و پيگيري‌هاي مديران جشنواره فيلم کوتاه تا به امروز چه نتايجي به دنبال داشته است. بسياري بر اين باورند که عرصه فيلم کوتاه در فضاي فرهنگي کشور فضاي گسترده‌اي براي فعالانش نيست و مي‌توان از اين حضور کم، بيشترين استفاده‌ها را در راستاي تقويت سينماي ايران کرد. بااين‌حال بايد صبر کرد و ديد در روزهاي آينده حاصل تعاملات مديران جشنواره فيلم کوتاه و سازمان سينمايي چه خواهد بود و در نهايت چه فيلم‌هايي در فهرست بلندبالاي جشنواره فيلم کوتاه باقي خواهند ماند؟

فضاي فيلم کوتاه را به سمت آنچه در فيلم بلند است نبريد

امير توده‌روستا

به دور از همه حواشي‌ای که درباره برگزاري جشنواره فيلم کوتاه به وجود آمده است، در مقام يک فيلم‌ساز، درخواست ما از وزارت ارشاد اين است که فضاي فيلم کوتاه را به سمت آنچه در فيلم بلند است نبريد. مخاطب فيلم کوتاه زياد نيست و در نهايت مخاطبان اين فيلم‌ها خودمان و دوستانمان هستيم و تعداد مخاطبان محدودي که علاقه‌مند به فيلم کوتاه هستند.

دست‌کم در يک دهه گذشته فيلم کوتاه عرصه تجربيات جديد بوده است، مثال بارز آن اين است که فيلم کوتاه محلي بوده براي تجربياتي که در سينماي بدنه و هنري جامعه امروز رخ مي‌دهد. امروز اگر دوستان از سيستم ديجيتال در سينماي بلند استفاده مي‌کنند حدود 20 سال سينماي ديجيتال در فيلم کوتاه تجربه شده بود و اساسا سينماي فرماليستي امروز از سينماي کوتاه به سينماي بلند منتقل شده است. خدمتي که فيلم کوتاه به سينماي بلند کرده کم نبوده. بارها اين دلايل به مسئولان هنري نيز گفته شده است. فيلم کوتاه عرصه تجربيات جديد است و در بسياري مواقع نگاه نظارتي باعث مي‌شود در مقابل اين تجربيات گرفته شود. برگزاري جشنواره فيلم کوتاه هزينه کمي ندارد و چرا با تمام دشواري‌هاي برگزاري جشنواره بايد شرايطي به وجود بيايد که همه‌چيز تلخ شود؟ اساسا مخالف نگاه نظارتي در سينماي کوتاه هستم. باز هم تأکيد مي‌کنم که مخاطب اين سينما گسترده نيست که اگر مخاطبش وسيع بود از برخي فيلم‌هاي بي‌مايه سينماي بلند بهتر است. اين جشنواره طبعا بايد مسير روبه‌رشدي داشته باشد و تبديل شود به يک جشنواره معتبر جهاني و برخي از اتفاقات سير اين پيشرفت را با مشکل مواجه مي‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.