اعتیاد اینترنتی در کودکان
فریبرز محمدیفارساني. دکترای برنامهریزی درسی
امروزه بسیاری از والدین نگران زمان زیادی هستند که کودکانشان در اینترنت میگذرانند؛ بااینحال، بسیاری از پژوهشگران، نه زمان صرفشده در اینترنت، بلکه زمانی را که هر فرد در جلوی یک صفحه دیجیتالی میگذراند، به عنوان مشکل اساسی معرفی میکنند. براساس یک تخمین، کودکان بهطور میانگین حدودا 44 ساعت در هفته جلوی صفحات دیجیتالی قرار میگیرند. کسی توصیه نمیکند که کودکان نباید به هیچ عنوان به اینترنت یا صفحات دیجیتالی دسترسی داشته باشند؛ کودکان معمولا به منظور انجام پروژههای مدرسه و یادگیری باکیفیت نیاز به اینترنت دارند. وقتی اینترنت درست استفاده شود، منبعی غنی برای کودکانی است که از جمعآوری اطلاعات بیشتر درباره یک موضوع لذت میبرند؛ بااینحال لازم است زمان استفاده از اینترنت و صفحات دیجیتالی از سوی والدین تنظیم شود.
باید اطمینان حاصل کنید که فرزندتان علاوهبر کارهای اینترنتی، فرصتهای مناسبی برای فعالیتهای ضروری مانند تغذیه سالم، خواندن، انجام تکالیف، فعالیتهای فیزیکی و فعالیتهای تفریحی دارد. برخی تأثیرات منفی حضور بیش از حد در جلوی صفحات دیجیتالی عبارتاند از: چاقی، مشکلات عصبی ناشی از بدخوابی و افزایش احتمال افسردگی، اضطراب و مشکلات توجه (ADD و ADHD). اگر کودکتان زمان زیادی را در اینترنت میگذراند، ممکن است بعد از مدتی به آن اعتیاد پیدا کند. هر نوع اعتیادی میتواند مخرب تعادل سلامتی باشد و فعالیتهای روزمره فرد را مختل کند. نشانههایی وجود دارد که میتوان از روی آنها حدس زد کودک ممکن است به اینترنت اعتیاد پیدا کرده باشد؛ از جمله این سه نشانه مهم: زمان زیاد حضور در اینترنت (بهطور مداوم آنلاین است، زمانی که شما او را نمیبینید آنلاین میشود، شبها در اینترنت پرسه میزند و...)؛ اختلالات عاطفی (زمان استفاده و بعد از آن عصبانی یا خشن است، زمانی که دسترسی ندارد عصبی و ناراحت است و...)؛ اختلال در فعالیتهای روزمره (بیشتر ترجیح میدهد در فضای مجازی با دوستان باشد تا در فضای حقیقی، تغذیه سالم و بهموقع ندارد، روزها خسته است و از بیخوابی رنج میبرد و...). برای جلوگیری از اعتیاد اینترنتی کودکان، شما به عنوان والدین لازم است اقداماتی را انجام دهید. کامپیوتر را در یک مکان همگانی و در معرض دید بگذارید نه در اتاق کودک؛ زمانی را برای استفاده از اینترنت به صورت قانون مشخص کنید؛ دستگاههای دیجیتالی خود را در منزل در جای مشخصی بگذارید و حتیالمقدور خودتان در طول زمانی که با خانواده هستید از آنها استفاده نکنید (الگوسازی)؛ بردن وسایل الکترونیکی را در هنگام شب به داخل اتاق منع کنید؛ زمان خوش بیشتری را با کودکان بگذرانید؛ تفریح و ورزش روزانه با کودک را در برنامه بگنجانید و در نهایت، نرمافزارها و بازیهای «مناسب» کودک را برای او نصب کنید. توجه داشته باشید که اعتیاد اینترنتی میتواند ارتباط کودک را با دنیای پیرامون محدود کند؛ محیطی که میتواند بهترین معلم کودک باشد و رشد همهجانبه فرزند شما را تضمین کند. بنابراین در کل همواره در تلاش برای یافتن راههایی باشید که ارتباط کودک را با محیط واقعی بهویژه طبیعت تقویت کنید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.