وزیر خارجه و دفاع آمریکا از عربستان خواستند جنگ یمن را پایان دهد
نوشداروی صلح
قتل جمال خاشقجی موقعیت عربستان در خاورمیانه و نیز رابطه این کشور با متحدان غربیاش را با چالش روبهرو کرده است. در تازهترین تحول، ایالات متحده که مهمترین متحد عربستان محسوب میشود، خواستار پایان جنگ یمن و آغاز مذاکرات صلح در این کشور شده است. روز گذشته وزرای دفاع و خارجه آمریکا در موضعگیریهایی کمسابقه با انتقاد از رویکرد عربستان در قبال یمن، خواستار پایان حملات ائتلاف به رهبری ریاض به این کشور شدند. مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، با صدور بیانیهای تأکید کرد: «لازم است حملات متقابل عربستان و حوثیها و نیز درگیری نظامی در یمن پایان یابد و مذاکرات برای برقراری صلح در این کشور به رهبری سازمان ملل از ماه جاری میلادی آغاز شود و درگیریها، از جمله حملات موشکی و پهپادی حوثیها علیه مناطق تحت اختیار عربستانسعودی و امارات متحده عربی و در پی آن عملیات هوایی ائتلاف عربستان در تمامی مناطق پرجمعیت یمن متوقف شود. باید مذاکرات جدی و مؤثر با فرستاده سازمان ملل به یمن به منظور اجرای تدابیر مربوط به اعتمادسازی برای حل مشکلات اصلی و علل درگیری و پاکسازی مرزها از سلاح در نوامبر ۲۰۱۸ در کشوری ثالث برگزار شود». اظهارات پمپئو در حالی مطرح میشود که ایالات متحده با قراردادن امکانات سوختگیری هوایی و آموزش هدفگیری به نیروهای ائتلاف عربستان به آنها در حمله به مواضع حوثیها در یمن کمک میکند. بااینحال قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد محمد بنسلمان، در کنسولگری عربستان در استانبول باعث فشار بر دولت آمریکا برای تجدیدنظر در حمایت تماموکمال واشنگتن از ریاض شده است. وزیر خارجه آمریکا ماه گذشته به کنگره اعلام کرده بود که عربستانسعودی و امارات متحده عربی تمام توان خود را به کار میگیرند تا تلفات غیرنظامیان در عملیات هوایی آنها کاهش یابد. بااینحال بر اساس گزارشهای سازمان ملل و نهادهای حقوقبشری، فاجعه انسانی در یمن، در حال تبدیلشدن به وخیمترین فاجعه انسانی تاریخ است. تلفات غیرنظامیان در جریان جنگ یمن یکی از موارد انتقاد شدید از عملیات ائتلاف به رهبری عربستان است. در سال 2015، حوثیها پایتخت یمن را تصرف و عبد ربه منصور هادی، رئیسجمهوری را برکنار کردند؛ در مقابل هم عربستان سعودی ائتلافی را برای کمک نظامی به نیروهای دولتی یمن تشکیل داد. تعداد زیادی از کشورهای جهان، عبد ربه منصور هادی را که در سال 2012 و پس از کنارهگیری علی عبدالله صالح جانشین او شد رئیسجمهور قانونی یمن میدانند. درحالحاضر، بخشهای عمدهای از یمن در کنترل حوثیها قرار دارد و دولت یمن نیز در نواحی جنوبی این کشور مستقر شده است. تکذیب ترور عبد ربه روز گذشته سایت اسرائیلی دبکا در خبری مدعی ترور عبد ربه منصور هادی، رئیسجمهور یمن، در عدن شده بود، اما ریاض این خبر را تکذیب کرد. همزمان با این خبر اعلام شد که معین عبدالملک سعید، نخستوزیر جدید منصوبشده از سوی عبد ربه منصور هادی، روز چهارشنبه به همراه اعضای دولت خود وارد عدن شد. سعید جانشین «احمد بن دغر» شده است. مهمترین بحرانهای پیشروی یمن، بحران اقتصادی به دلیل کاهش ارزش پول ملی این کشور، بازسازی زیرساختهای آسیبدیده در جنگ و بحران امنیتی است. اخیرا مارتین گریفیس، نماینده ویژه سازمان ملل در امور یمن، ابراز امیدواری کرد که در ماه جاری میلادی امکان مذاکره طرفهای درگیر در یمن فراهم شود و وزرای دفاع و خارجه ایالات متحده هم از تلاش سازمان ملل برای پایاندادن به جنگ یمن حمایت کرده بودند. همزمان با موضعگیری پمپئو، جیمز متیس، وزیر دفاع آمریکا، نیز با تأکید بر تلاش واشنگتن برای کاهش تلفات غیرنظامی در یمن خواستار آن شد تا طرفین درگیر هرچه زودتر و در یک ماه پیشرو، گامهایی اساسی به سوی مذاکره و صلح بردارند. متیس در سخنرانی خود در بنیاد صلح واشنگتن با اشاره به حمایت نظامی آمریکا از ائتلاف عربستان، میزان آن را کمتر از آنچه در رسانهها مطرح شده است، دانست و گفت: «نیروی هوایی آمریکا تنها اقدام به سوخترسانی به حدود یکپنجم هواپیماهای سعودی میکند که دست به حملات در یمن میزنند». این اظهارات وزرای دفاع و خارجه آمریکا در حالی مطرح میشود که فشارها بر عربستان برای توقف جنگ در یمن در پی قتل جمال خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول در دوم اکتبر افزایش یافته است. وزیر دفاع فرانسه نیز با محکومکردن جنگ یمن گفت که این جنگ منجر به بحران انسانی بیسابقهای شده است. در این راستا روزنامه واشنگتنتایمز بهنقل از مارتین اندیک، معاون اسبق وزیر خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک گفت درحالحاضر فرصتی دست داده تا به سعودیها گفته شود نمیتوانند این وضعیت را در یمن ادامه دهند. دونالد ترامپ نیز بهتازگی اعلام کرد با اینکه قرارداد نظامی آمریکا با عربستان به قوت خود باقی است، اما کمک ایالات متحده برای هستهایشدن عربستان تا اطلاع ثانوی منتفی خواهد بود. 10 هزار نظامی در حدیده درحالیکه فشارهای ایالات متحده برای پایاندادن به جنگ یمن افزایش یافته، خبرگزاری فرانسه بهنقل از مقامهای رسمی دولت یمن گزارش داد که ائتلاف نظامی به رهبری عربستان در یمن بیش از ۱۰ هزار سرباز جدید را به بندر حدیده تحت کنترل حوثیها فرستاده است. این نظامیان مأموریت دارند امنیت مناطق آزادشده از کنترل حوثیها را تأمین کنند. حدیده بندری است که بیش از ۷۰ درصد واردات به کشور فقیر یمن، از جمله کمکهای انساندوستانه سازمان ملل، از طریق آن صورت میگیرد. بیش از ۲۲ میلیون یمنی؛ یعنی یکسوم جمعیت یمن، محتاج کمکهای انساندوستانه هستند. در همین حال روز گذشته روزنامه گاردین سندی داخلی مربوط به سازمان ملل متحد را منتشر کرد که بر اساس آن عربستان از آژانسهای امدادی فعال بینالمللی در یمن خواسته است تا وجهه مثبتی از نقش ریاض در تأمین ۹۳۰ میلیون دلار کمک انساندوستانه به یمن ارائه کنند. عملیات نظامی عربستان در جنگ داخلی سهساله یمن تاکنون باعث کشتهشدن بیش از ۱۰ هزار غیرنظامی شده و یک میلیون نفر را در آستانه قحطی قرار داده است. این سند با عنوان «طرح دیدهشدن» شرایط بودجه کمکهای انسانی ۲۰۱۸ برای یمن را پوشش داده و نشان میدهد که آژانس امداد سازمان ملل (اوچا) تحت فشار قرار گرفته بود تا شرایط ضمیمه به پرداخت این پول توسط سعودیها و اماراتیها را بپذیرد. این دو کشور تقریبا یکسوم کل بودجه کمکهای انسانی سازمان ملل برای یمن در سال جاری میلادی را تأمین کردند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.