|

بن‌علوي: زمان تعامل با اسرائيل فرارسيده است

عمان در دوراهي تهران- تل‌آويو

شرق: دو دهه طول کشيد تا نخست‌وزير رژيم اسرائيل دوباره راهي مسقط شود و عمان پا به فصل جديدي از روابط منطقه‌اي و سياست خارجي خود بگذارد. «زمان تعامل با اسرائيل فرارسيده است»؛ اين همان جمله‌اي است که مي‌تواند پاياني بر سياست‌هاي همواره اعتدالي عمان باشد؛ جمله‌اي که وزير خارجه عمان آن را بيان کرده است. اگرچه عمان و ايران هميشه با سياست نسبي همراهي، در تعامل با هم بوده‌اند، اما اين‌بار موضوع چيزي نبود که از واکنش ايران دور بماند. سخنگوي وزارت خارجه ايران در واکنش به سفر نتانياهو به عمان، گفته: «از نظر ما کشورهاي اسلامي منطقه نبايد تحت فشار کاخ سفيد به رژيم غاصب صهيونيستي فضاي تحرک براي ايجاد مصائب و مشکلات جديد در منطقه بدهند. بي‌شک اين رژيم در پي ايجاد اختلاف ميان کشورهاي مسلمان و سرپوش‌نهادن بر ۷۰ سال غصب و تجاوز و کشتار مردم مظلوم فلسطين است». البته اين واکنش در رابطه با حضور بنيامين نتانياهو در عمان بوده، نه در مورد آنچه به نقل از وزير خارجه اين کشور منتشر شده و مي‌توان آن‌ را به‌عنوان سياست جديد مسقط در قبال رژيم اسرائيل تلقي کرد. يوسف بن‌علوي، وزير خارجه عمان، بعد از ديدار با نتانياهو گفته: «فعاليت امنيتي و نظامي اسرائيل در غزه و ديگر مناطق به پايان نمي‌رسد مادامي که اختلاف اسرائيلي- فلسطيني حل نشود». او ادعا کرده که «اسرائيل واقعیتی موجود در منطقه است و ما همه اين را مي‌فهميم. تاريخ مي‌گويد که تورات در خاورميانه پا به جهان گذاشته و يهوديان در اين منطقه از جهان زندگي مي‌کرده‌اند». خبرگزاري فارس در ادامه از قول بن‌علوي نوشته که «مسئله فلسطين، اساس همه مشکلاتي است که طي نيمه دوم قرن گذشته رخ داده و تشکيل کشور مستقل فلسطين، خواسته‌اي راهبردي است و بدون آن، ثبات مطلقا قابل تحقق نيست». اگرچه مسقط- تهران دهه‌ها رفاقت و ميانجیگري را در سابقه منطقه‌اي خود دارند، اما اين‌بار به نظر مي‌رسد راهبرد دو کشور به طرزي غيرقابل‌چشم‌پوشي در حال دوري از همديگر است. جمهوري اسلامي ايران، اسرائيل را به‌عنوان رژيم غاصب سرزمين‌هاي اشغالي مي‌شناسد و با به‌رسميت‌شناختن اين رژيم به‌عنوان يک کشور مخالف است. فصل جديد سياست خارجي عمان اما بخشي از سخنان بن‌علوي که حاکي از رويکرد جديد عمان است، جايي بود که درباره به‌رسميت‌شناختن رژيم اسرائيل گفت: «اين موضوع تاريخش گذشته است. ديگر ارزشي ندارد، بعد از آنکه توافق‌نامه‌هاي صلح با اسرائيل امضا شده است. ما از گذشته صحبت نمي‌کنيم، بلکه نگاهمان به آينده است. اسرائيل يکي از کشورهاي منطقه است و زمان تعامل با آن فرارسيده. اين آينده است. در نتيجه همان‌طور که بد‌بين‌ها را دعوت کرده‌ايم که اميد داشته باشند، بايد قدرت پذيرش اين را داشته باشند». در اين شرايط محمود عباس، رئيس تشکيلات خودگردان فلسطين، اواسط هفته گذشته سفري به مسقط داشت. حالا موضوع «معامله قرن» نيز در صحبت‌هاي وزير خارجه عمان مطرح شده و او جايگاه عمان در موضوع رژيم اسرائيل و فلسطين را در اين چارچوب تعريف کرده است. او توضيح داد که نقش عمان در صلح ميان فلسطين و رژيم اسرائيل، مبني‌بر نقشي است که دولت آمريکا در چارچوب طرحي دارد که دونالد ترامپ، رئيس‌جمهور آمريکا، آن را «معامله قرن» ناميد. درمقابل دبيرکل دبيرخانه دائمي کنفرانس بين‌المللي حمايت از انتفاضه فلسطين مجلس دراين‌باره گفت: «سفر نتانياهو به مسقط در اجراي معامله قرن ثمري نخواهد داشت». اميرعبداللهيان ديدار نتانياهو، نخست‌وزير جنايتکار و نامشروع صهيونيستي، با سلطان قابوس در کشور عمان را به دور از حکمت شناخته‌شده در سلطان قابوس توصيف کرد. دستيار ويژه رئيس مجلس شوراي اسلامي تأکيد کرد که اين تحرکات براي ترامپ و نتانياهو در جهت تحميل و اجراي معامله قرن ثمري نخواهد داشت. اما به نظر مي‌آيد که عمان استراتژي جديدی را در منطقه اتخاذ کرده است، در شرايطي که عربستان نيز به دلايل مختلف در حال ازدست‌دادن حمايت‌هاي غربي خود است. بن‌علوي در بخش ديگري از سخنانش گفت: «اکنون براي انديشيدن جدي به رهايي از مشکلاتي که به کشورهاي منطقه اجازه پيشرفت شايسته را نمي‌دهد، زمان فراهم شده است». او گفت که درخصوص مسئله فلسطين طرح ابتکار صلح عربي و طرح‌هاي ديگر مطرح شده است. عمان ميانجي ميان فلسطيني‌ها و اسرائيلي‌ها نيست، اما ايده‌هايي براي نزديک‌شدن دو طرف مطرح مي‌کند. بن‌علوي تأکيد کرد: «امروز اولويت، خروج از اين منازعه و ورود به دنياي جديد است». به نظر مي‌رسد دنياي جديدي که بن‌علوي از آن سخن مي‌گويد در بين مقامات ايران واکنش‌هايي به همراه داشته باشد. هرچند که وزارت خارجه هنوز واکنشی به صحبت‌هاي وزير خارجه عمان نشان نداده است، اما شايد بتوان اين واکنش را پيش‌بيني کرد. وقتي که در حاشيه مجمع عمومي سازمان ملل هم پيشنهاد ميانجیگري از سوي وزير خارجه روسيه مطرح شد، سخنگوي وزارت خارجه ايران گفت: همه مواضع جمهوري اسلامي در برابر رژيم اسرائيل را مي‌دانند، پس نيازي به توضيح بيشتر نيست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.