«ژائر بولسونارو» در آستانه پیروزی در انتخابات چهارمین دموکراسی جهان
چرخش به راست برزیل
چهارمین دموکراسی جهان در آستانه چرخش سیاسی تاریخی قرار دارد. اگر نتیجه انتخابات امروز برزیل، پرجمعیتترین کشور آمریکایلاتین، مطابق نظرسنجیها باشد، این کشور یک پوپولیست راستگرای افراطی و حامی حکومتهای دیکتاتوری را بهعنوان رئیسجمهور جدید خود خواهد شناخت. آخرین نظرسنجیها قبل از دور دوم انتخابات ریاستجمهوری برزیل حاکی از پیشتازی 12 درصدی ژائر بولسونارو، چترباز سابق ارتش برزیل است که موضعگیریهایش علیه رنگینپوستان، سرخپوستان و زنان، جنجالهای فراوانی آفریده است. بولسونارو امروز در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری برزیل با فرناندو حداد رقابت خواهد کرد. بولسونارو که به دلیل موضعگیریهایش به «ترامپ استوایی» یا «ترامپ آمریکایلاتین» مشهور شده، شعارهایی مانند رئیسجمهور آمریکا میدهد، از جمله به هوادارانش وعده میدهد که «با پیروزی در مهمترین انتخابات تاریخ برزیل، بزرگی و عظمت را دوباره به کشورمان بازمیگردانیم». بولسونارو نیز مانند ترامپ علاقه زیادی دارد که مواضعش را در توییتر مطرح کند. در آنسو نیز فرناندو حداد، شهردار سابق سائوپائولو قرار دارد که در روزهای اخیر موفق شده فاصله خود با بولسونارو را کاهش دهد و به 12 درصد برساند. این نامزد حزب کارگران برزیل به هواداران خود وعده میدهد که در انتخابات امروز چرخشی تاریخی رقم خواهد خورد. بر اساس آخرین نظرسنجیها، حداد حدود 44 درصد رأی در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری کسب خواهد کرد و بولسونارو هم با کسب 56 درصد آرا رئیسجمهور جدید برزیل خواهد شد. با وجود اینکه حداد چنین وعدهای داده، اما بسیار بعید است که این اختلاف 12 درصدی به سود این کاندیدای چپگرا تغییر کند. در دور اول انتخابات ریاستجمهوری برزیل، ژائر بولسونارو، نامزد راست افراطی، 47درصد آرا را کسب کرد و رقیب اصلی او فرناندو حداد، نامزد حزب کارگر، ۲۸ درصد آرا را به دست آورد تا سرنوشت انتخابات در دور دوم مشخص شود. سیاستهای بینتیجه و جنجالی چپگرایان که 14 سال بر برزیل حکمرانی کردند و وخامت وضعیت سیاسی و اقتصادی این کشور در پی فساد مالی گسترده در دولت لولا داسیلوا و دیلما روسف، رؤسایجمهور سابق برزیل، باعث دلسردی اکثریت مردم این کشور از حزب کارگر و محبوبیت نامزد راستگرای افراطی، ژائر بولسونارو و پیشتازی او در انتخابات ریاستجمهوری برزیل شده است. بولسونارو که سابقه حضور در ارتش برزیل را دارد، بارها به تمجید از دوران حکومت نظامیان در این کشور پرداخته و ارتباط نزدیکی با کلیساهای انجیلی برزیل دارد. او وعده داده است که با «نظم و قانون» در کشوری که همچنان با رکود اقتصادی و تنشها و جنجالهای ناشی از فساد و رسواییهای سیاسی و مالی دستبهگریبان است، تلاش میکند تا رأیدهندگان را به سوی خود جلب کند و در این مسیر نیز موفق شده است. با اینکه شباهتهای زیادی میان دیدگاهها و مواضع بولسونارو و ترامپ وجود دارد، اما نسخه برزیلی ترامپ فردی بیگانه با سیاست نیست و در این مورد با ترامپ تفاوتی اساسی دارد. بولسونارو از سال ۱۹۹۱ نماینده پارلمان بوده و در میان حامیانش گروههای افراطگرای فرقهای و مذهبی به چشم میخورند. در آستانه دور دوم انتخابات ریاستجمهوری برزیل، بازارهای مالی این کشور نسبت به انتخاب احتمالی بولسونارو واکنش مثبت نشان دادند و شاخصهای بورس برزیل با چشمانداز پیروزی این نامزد راستگرای افراطی روندی صعودی را ثبت کردهاند. درهمینحال، دادگاه انتخاباتی ریودوژانیرو نصب بنرهایی در اعتراض به بولسونارو را پروپاگاندای انتخاباتی غیرقانونی دانسته و دستور به برچیدهشدن آنها داده است. در شش ایالت دیگر نیز دستورهای مشابهی صادر شده که باعث اعتراضهای گسترده مخالفان بولسونارو شده است. معترضان به رأی دادگاه میگویند رأی دادگاه غیرقانونی است، چراکه نقض آشکار آزادی بیان به شمار میآید. اکثر بنرهای توقیفشده از سوی مقامهای قضائی یا در انتقاد و اعتراض به ژائر بولسونارو، کاندیدای پیشتاز انتخابات و حامیانش است یا اینکه او را یک نژادپرست و فاشیست میداند. بولسونارو با وجود مواضع جنجالی خود علیه زنان و رنگینپوستان، هرگونه داشتن رویکرد افراطی و نژادپرستانه را رد کرده است. بااینحال بولسونارو بارها به تمجید از دیکتاتوری نظامی حاکم بر برزیل پرداخته که در سالهای 1964 تا 1985 بر بزرگترین و پرجمعیتترین کشور آمریکایلاتین حکومت میکرد. بسیاری از منتقدان و مخالفان بولسونارو که دانشجویان و استادان دانشگاه و فعالان جامعه مدنی بخش زیادی از آنها را تشکیل میدهند، دادگاه ریودوژانیرو را به سانسور و فعالیت بهنفع ژائو بولسونارو متهم کرده و در برخی شهرهای برزیل به خیابان آمدند. مقامهای امنیتی برزیل هم برای مقابله با معترضان از مدیران رسانهها و شبکههای مجازی خواستند تا مشخصات آنها را در اختیار پلیس قرار دهند. پیروزی احتمالی بولسونارو در انتخابات ریاستجمهوری برزیل در حالی امروز رقم خواهد خورد که حکومتهای چپگرای آمریکایلاتین در وضعیتی بحرانی بهسر میبرند. در این میان ونزوئلا وخیمترین وضعیت را دارد و در سالهای اخیر دچار بحران سیاسی و اقتصادی گستردهای شده است. پیروزی بولسونارو در برزیل میتواند زنگخطری برای حکومت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا و معدود حکومتهای چپگرای آمریکایلاتین باشد. جریانهای راستگرای افراطی میتوانند با استفاده از پیروزی بولسونارو در بزرگترین کشور این منطقه، در دیگر کشورهای آمریکایلاتین هم به قدرت برسند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.