بیسرانجامی برخی از آثار تلویزیون
5 سال بلاتکلیفی سرزمین کهن
گروه هنر: پنج سال از آخرین بازیای که سریال «سرزمین کهن» به کارگردانی کمال تبریزی روی آنتن تلویزیون رفت، میگذرد؛ سریالی که فقط چند قسمت آن روی آنتن رفت و موجی از اعتراضات بختیاریها و البته 70 نفر از نمایندگان همه اقوام ایرانی (ترک، لر، کرد، بلوچ، عرب و...) مجلس شورای اسلامی، با بیانیهای خواستار توقف توهینهای مکرر صداوسیما به مردم بختیاری شدند و همین اعتراضات باعث تعطیلشدن سریال و عذرخواهی صداوسیما و عوامل سریال شد. هرچند بعد از آن چندباری صحبت از اصلاح بخشهایی از سریال و پخش مجدد آن مطرح شد، اما بعد از آن فیلمبرداری مجدد سریال و نزدیکشدن به احتمال پخش این مجموعه در سال 96 بهنظر میرسید که دیگر مانعی بر سر راه پخشنشدن این سریال باقی نمانده باشد. کمال تبریزی در نیمه تصویربرداری فاز جدید سریال که قرار بر این شد با نام «سرزمین مادری» روی آنتن برود، به «شرق» گفت: «تغییر مدیریت سازمان در اواخر ساخت فاز دو سریال، باعث شد کار ما متوقف شود و اعلام شد چیزی که در دوره قبل بهعنوان فیلمنامه تصویب شده، مورد تأیید آنها نیست و باید فیلمنامه را تغییر دهیم. همان زمان پیشنهاد ما این بود که اجازه دهید روند فیلمبرداری ادامه داشته باشد و تغییراتی که شما مدنظر دارید، به مرور در جلساتی که برگزار میشود با نویسنده فیلمنامه اعمال شود. طبعا توقف پخش سریال هزینههای بسیاری به دنبال داشت، بهطوریکه مجموعه هزینههایی که برای ساخت فاز یک و دو صرف شد، درحالحاضر کفاف ساخت فاز سه را نمیدهد و دو برابر هزینهای که سالها قبل پیشبینی شده بود، برای ساخت فاز سه نیاز است و ما همان زمان این نکته را متذکر شدیم اما متأسفانه نپذیرفتند و گفتند هزینهها را جبران میکنیم. در مرحلهای که فاز یک را آمادهسازی کردیم، چیزی حدود صد دقیقه از این فاز حذف شد و با حذف صد دقیقه پخش سریال آغاز شد. متأسفانه به دلیل یک سوءتفاهم و اشکال تاریخیای که مشاور تاریخی پروژه به ما گوشزد نکرده بود، پروژه به دلیل اعتراض قوم بختیاری متوقف شد. سهم زیادی از اعتراض قوم بختیاری به دلیل صددقیقهای بود که از ابتدا سانسور شد و طبعا اگر سریال کامل پخش میشد، این استنباط به وجود نمیآمد. با همه اینها پخش فاز یک سریال متوقف شد و این توقف باعث به تعلیقدرآمدن کل پروژه شد. در مدتزمان بیش از یک سال تعطیلی این پروژه، بسیاری از افرادی که با ما همکاری میکردند، جذب پروژههای دیگر شدند و من هم در این فاصله چند فیلم سینمایی ساختم. بعد از این مدت با تغییر مدیریت کل سازمان صداوسیما مجدد به سراغ پروژه «سرزمین کهن» برگشتند و صحبتهایی برای آغاز کار صورت گرفت. البته حضور آقای پورمحمدی تأثیر بسیاری در آغاز مجدد این پروژه داشت. خوشبختانه با اقداماتی که در آن مقطع انجام دادیم، تقریبا همه مدیران ردهبالای سازمان مطمئن شدند صددقیقهای که سانسور شده بود، بیدلیل بوده و باید به مجموعه اضافه شود. بنابراین بسیاری از حذفیاتی که در فاز یک از سمت مدیران بر ما تحمیل شده بود، به سریال اضافه میشود و زمانی که دوباره سریال از ابتدا پخش شود، دیگر حذفیاتی نخواهد داشت». او در بخش دیگری از صحبتهایش گفت: «درحقیقت علت اصلی توقف سریال همین بود که سعی داشتند تاریخ را از جناحی که خودشان به آن اعتقاد دارند، روایت کنند. به اعتقاد من این روش جواب نمیدهد و باید اجازه داد با وفاداری به تاریخ روزشمار انقلاب، قصه را پیش ببریم. ما در این سریال سعی کردیم تاریخ را به آن شکلی که مورد تأیید همه است، روایت کنیم و در برخی مقاطع تاریخی که مقداری نظرات مختلف وجود دارد، تصمیم ما این شد که اساسا موضوع را مطرح نکنیم یا بهطورکلی به آن بپردازیم. البته وقتی شما درباره شرایط اجتماعی- سیاسی مقطع زمانی خاصی فیلم میسازید، قطعا این اختلافنظر به وجود میآید. بههرحال باید بپذیریم شخصی که بهعنوان کارگردان در تلویزیون کار میکند، بهعنوان یک انسان، دارای جهانبینی خاصی است. منش و دیدگاه خاص خودش را دارد و طبیعتا این دیدگاه با فیلمنامهای که در دست دارد و عواملی که با آنها همکاری میکند، ترکیب میشود و نتیجه، خروجی اثر حاصل فکر و نگاه آنهاست. «سرزمین کهن» را اگر من بسازم، به یک شکل است و اگر شخص دیگری بسازد، قطعا به شکل دیگری خواهد بود. باید اجازه داد تا در تلویزیون انعکاس همه افکار اجتماعی را ببینیم». 14 مهر 96 طبق وعده مدیران تلویزیون زمان قطعی پخش سریال «سرزمین مادری» نبود؛ سریالی که با وجود پخش تیزرهایش باز هم روی آنتن سینما نرفت و همچنان در بلاتکلیفی باقی ماند. همچنان که از سوی عوامل و مدیران شبکه سه زمانهای دیگری برای پخش سریال عنوان میشد و از مشکلات فنی برای به تعویقافتادن پخش آن صحبت میشود. اما بعد از گذشت یک سال هنوز هم پخشنشدن این مجموعه در تلویزیون علامت سؤال بزرگی است.اما کمال تبریزی در تازهترین گفتوگویش با ایسنا به مورد دیگری درباره پخش این سریال اشاره کرده است. او در بخشی از صحبتهایش گفت: «درباره «سرزمین کهن» هم ظاهرا مدیران تلویزیون همچنان مشغول رایزنی برای پخش آن هستند! ولی بهنظر من نتیجه لازم را به دلایل واضحی نخواهند گرفت و بهترین گزینه برای پخش این سریال استثنایی در حوزه سیما، شبکه نمایش خانگی است که سوءتفاهمات را برطرف میکند و پس از آن فازهای دوم و سوم میتواند از سیما پخش شود و ادامه پیدا کند». کمال تبریزی سالها پیش با ساخت سریال «ابله» شبکه نمایش خانگی ر ا تجربه کرد و پخش این مجموعه بازتابهای متفاوتی داشت. اما بهنظر میرسد با توجه به شناختهشدن حوزه شبکه نمایش خانگی بین مردم و استقبال از تولیدات آن و البته فاصلهای که رسانه ملی در این مدت با شبکه نمایش خانگی ایجاد کرده است، بسیاری از تولیدکنندگان آثار را به این سمت هدایت میکند. بااینحال باید دید چه سرنوشتی در انتظار سریالی است که سالها وقت و هزینه صرف تولیدش شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.