|

خشم و اثرات نامطلوب آن

امیرحسین محمدی. مدرس مهارت‌های زندگی

خشم احساسی است که بخش درخور ‌توجهی از زندگی ما را تحت ‌تأثیر خودش قرار داده است. اینکه شما خشم را تجربه می‌کنید، یک موضوع کاملا طبیعی است. خشم نوعی سلاح در برابر تهدیدها، ناکامی‌ها و شکست‌ها محسوب می‌شود. پرخاشگری یا عصبانیت یک رفتار است که فرد برای ابراز خشم از آن استفاده می‌کند. پرخاشگری یک ابراز اشتباه و زیان‌آور به‌شمار می‌آید. زیاد تجربه‌کردن خشم یا ابراز اشتباه آن می‌تواند پیامدهای نامطلوبی برای ما و دیگران داشته باشد. بیماری‌های قلبی، آرتروز، فشار خون بالا، زخم معده، آسم، سرماخوردگی مکرر، افسردگی و... تنها چند مورد از اثرات منفی ناشی از خشم است. ارزش‌ها، باورها و تفسیرهای ذهنی اصلی‌ترین عامل برانگیختگی خشم است. در اینجا به نمودار خشم می‌پردازیم. ابتدا از یک رویداد بیرونی از طریق حواس پنج‌گانه متوجه موضوعی می‌شویم و بعد از آن هر فرد با توجه به ارزش‌ها و باورهایش آن را تفسیر می‌کند. بعد از تفسیر اگر فرد احساس ناکامی، آسیب، تجاوز و بی‌حرمتی کند، خشمگین می‌شود. در جهان هستی تمام اتفاقات بی‌معنی هستند و فقط به‌عنوان یک رویداد تلقی می‌شوند. این فیلترهای ذهنی ما هستند که به وقایع معنی می‌بخشند و آن را تفسیر و تحلیل می‌کنند. حذف باورها و تفسیرهای اشتباه به‌شدت می‌تواند روی کمتر خشمگین‌‌شدن ما تأثیر بگذارد. یکی از باورهای اشتباه، توقعات بیش از اندازه و نابجای ماست. توقعات نابجای زیاد، کیفیت زندگی را کم می‌کند. یکی از توقعات نابجا که در دنیای واقعی خیلی شاهد آن هستیم این است که فرد با لطف به دیگران توقع دارد در روزی آن لطف جبران شود یا منتظر لطفی از جانب دیگران است. قرض‌دادن پول می‌تواند مثال خیلی خوبی باشد. وقتی شما به کسی مبلغی را قرض می‌دهید، نباید توقع داشته باشید که اگر روزی شما هم درخواست پول کردید، فرد قبول کند. کم‌کردن سطح توقعات از دیگران می‌تواند سطح کیفی زندگی را بالا ببرد. سعی کنیم در قبال انجام کاری توقع برگشت آن را نداشته باشیم. دومین توقع اشتباه این است که افراد می‌خواهند زندگی همیشه باب میل آنها پیش برود. این واقعیت را بپذیریم زندگی آن‌گونه که ما می‌خواهیم پیش نمی‌رود. متأسفانه افراد کمی هستند که این واقعیت را قبول کرده‌اند. پذیرفتن این واقعیت کمک می‌کند با چالش‌های روزمره بهتر کنار بیاییم و کمتر خشمگین شویم. افرادی که فکر می‌کنند زندگی باید طبق خواسته‌هایشان پیش برود، در هر اتفاقی که برخلاف خواسته‌هایشان رخ می‌دهد، احساس ناکامی و شکست می‌کنند و خشمگین می‌شوند؛ اما پذیرفتن اینکه خیلی وقت‌‌ها دنیا باب میل ما پیش نمی‌رود، می‌تواند احساس بهتری را به ما منتقل کند. بیایید فکر کنیم که اگر همه‌چیز طبق خواسته‌های ما بود؛ مثلا همسرمان تمام ویژگی‌های مدنظرمان را داشت، فرزندمان همه خواسته‌های ما را انجام می‌داد، مدیرمان همیشه به ما توجه می‌کرد، هیچ‌وقت مشکلی نبود و... همه‌چیز برایمان ایده‌آل بود؟ آیا با وجود همه این تفاوت‌ها، این امکان وجود داشت که همه‌چیز برایمان ایده‌آل باشد؟ کسانی که بر این باور هستند، وقتی دنیا طبق خواسته‌های آنها پیش نمی‌رود، خشمگین می‌شوند و باید درک کنند که پذیرفتن اینکه دنیا طبق خواسته‌های ما جلو نمی‌رود به این معنا نیست که نمی‌توانیم کاری انجام دهیم و نباید تلاش کنیم، بلکه معنای آن کاملا متفاوت است و جالب است بدانیم افرادی که این واقعیت را پذیرفته‌اند، پیشرفت بیشتری هم کرده‌اند. سومین توقع اشتباه این است که توقع داریم راه‌حلی بدون مشکل داشته باشیم. تمام راه‌حل‌هایی که ما برای مشکلاتمان انتخاب می‌کنیم، مشکلاتی دارند. هر راه‌حلی، مشکلات خودش را دارد. ما باید بپذیریم که کدام مشکل را انتخاب می‌کنیم. نباید توقع داشته باشیم اگر راه‌حلی را انتخاب کردیم عاری از اشتباه باشد. وقتی فرد فکر می‌کند تمام انتخاب‌هایش و راه‌حل‌های آن باید بدون مشکل باشد، با مواجه‌شدن با کوچک‌ترین مشکل رنجیده‌خاطر و خشمگین می‌شود. در این مقاله به تعریف خشم و اثرات نامطلوب آن پرداختیم و همچنین توقعات را یکی از مهم‌ترین عوامل خشمگین‌شدن، عنوان کردیم. حال با مراجعه به خود ببینید کدام‌یک از توقعات ذکرشده در شما وجود دارد. به آخرین‌باری که این توقعات شما را رنجیده‌خاطر کرده است، فکر کنید. این توقعات فقط می‌توانند به خشمگین‌ترشدن شما کمک کنند. سعی کنیم با کم‌کردن و حذف توقعات بی‌جا، سطح کیفی زندگی خود را بالا ببریم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.