سهلآمدن و سخترفتن؛ چرا؟
عبدالله ناصري
در روايتي منسوب به پيامبر اسلام (ص) درباره پذيرش مسئوليت آمده است که «هرکس که خود را بر مسلمانان عرضه کند (مسئوليت بپذيرد) درحاليکه شاهد باشد برتر از او در ميان مسلمانان هست، به خدا و پيامبر و مسلمانان خيانت کرده است». پيام اين روايت نبوي بسيار صريح و گوياست، بهندرت اتفاق افتاده مسلماني خود را در آزمون چنين روايتي قرار دهد و از آغاز پيشنهاد مديريت و مسئوليت را به همان دليلي که در سخن پيامبر هست، نپذيرد.
به عبارت ديگر اغلب ما مسلمانان گويا بر اين باوريم که عرضه هر مسئوليتي بر ويژگيهای فردي و ذهني ما انطباق دارد، بنابراین در مواجهه با پيشنهاد پذيرش، عموما بيتأمل پذيراي آن ميشويم. شايد به جهت ملکهنشدن بسياري از خصائص اخلاقي و فضايل اخلاقي در اين حوزه که به خوبي در نهجالبلاغه و کلمات اميرالمؤمنين آمده است، انتظار تحقق اين روايت کمي دور از واقعيت باشد، هرچند انکار نميکنيم در همين دوران 40 ساله جمهوري اسلامي مواردي به برخی افراد عرضه شده و پذيرفته نشده است، اما غمانگيزتر از اين، آنجايي است که بلافاصله مسئوليت پذيرفته ميشود و به ميز مديريت سلام ميکنيم، اما براي وداع با اتاق رياست بسياربسيار در تنگنا قرار داريم- البته تنگناهاي اخلاقي- و آنجا که حتي به مصاف قانون ميرويم و سعي ميکنيم قانون موضوعهاي را که وجدانهاي بيدار جامعه، مخصوصا جوانان، در انتظار تحقق آن هستند، نيز ناديده بگيريم. قانون اخير؛ يعني منع بهکارگيري بازنشستگان در نظام مديريتي کشور صحنه امتحان سياسي و اخلاقي خوبي بوده است و خواهد بود. اين قانون فقط اختصاص به حوزه اجرائي کشور دارد و حتما ميتوان گفت يکي از دلايل استقبال از اين قانون در بخشهايي از جامعه، بيتوجهي مديران ارشد کشور در دهههاي اول جمهوري اسلامي براي پرورش مديران آينده بوده است، بيشک بايد از آن استقبال کرد. نگارنده با برداشت منطبق بر توهم توطئه نسبت به اين قانون، همسو نيست و باور بعضي از مديران و حتي کنشگران اصلاحطلب را نيز نميپذيرد که الزاما اين قانون براي مقابله با يک جناح سياسي باشد. اگر هم چنين بوده باشد، اين واقعيت را بايد در نظر گرفت که نسل جوان امروز که در آستانه ورود به دهههاي چهارم و پنجم زندگي خود است و احساس ميکند در عرصه مديريت کشور نقشي ندارد، شديدا منتظر جابهجايي است و اين انتظار در ميان متولدين جمهوري اسلامي با هر گرايش و جهتگيري سياسي شديدا وجود دارد. بدتر از اين، آن است (که متأسفانه شاهديم) بعضي از مديران و صاحبمنصبان مشمول اين قانون در پي درصدسازي جانبازي يا تنظيم سوابق ايثارگري هستند و از آن بدتر تلاش براي تفسير قانون به نحوي که دستهاي از مديران از اين قانون خارج شوند و حتي به تکاپو ميافتند که از مجلس شوراي اسلامي استفساريه طلب کنند. اينک هر صاحبخردي از جوان و ميانسال و کهنسال و زن و مرد که در کانونهاي مديريتي نبوده و تمام عمر خود را با هر شغلي بهعنوان يک شهروند طي کرده است، ميپرسد چه رازي در اين مسئوليتهاي سنگين و بعضا ناتمام ناموفق نهفته است که بهراحتي ميآيند و به سختي ميروند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.