|

آبان ۸۴ با عصرانه دوستانه

رنج شکنج جانش را مي‌خليد و کسي کنارش نبود

محمدرضا الوند. نويسنده و پژوهشگر

مي‌گويم: نمي‌دونم چه روزي؛ اما مي‌دونم آبانه. اين سؤال همسرم بود که بداند چه روزي به ديدن محمود مي‌رويم. گفت: بهتر نيست بهش خبر بدي؟ ممکنه برنامه‌اي داشته باشه. محمود دل و دماغ مهموني و تولد نداره. نمي‌دونم چه روزي از آبان بود؛ روزش مهم نبود، اصلش زماني بود که رنج شکنج جانش را مي‌خليد و کسي کنارش نبود. بعدازظهر روز قبل گفتم: واسه چي مي‌خواستي زودتر بدوني؟ فردا که اومدم؛ ماشين رو برمي‌داريم و همراه بچه‌ها عصر ميريم خونش. اون روز علاوه‌بر کيک و تشکيلات تولد؛ شام و ميوه هم تدارک ديده بود. گفتم مهموني رسمي که نبود، چندجور غذا؟ همسرم توضيح داد وقتي ما براي تبريک تولد پنج‌نفري مي‌رويم، انتظار نبايد داشته باشيم براي صرف شام هم مي‌مونيم. حوصله نداره. مگه خودت نگفتي. عوضش تا دو سه روز دغدغه شام ناهار رو ازش مي‌گيريم. راستش يه‌خرده بور شدم؛ ولي ايده او خيلي قشنگ‌تر بود. نرگس 9 ساله جلو دويد و گفت بابا ببين چه نقاشي‌هايي براي عمو کشيدم؟ ياد شبي افتادم (۱۳۷۹) بعد تولد نرگس، محمود گفت حالا که ماشين داري، خانمت که سرپا شد، يه شب زنگ بزن؛ وردار بيارشون خونه من. اون‌موقع محمود هنوز تو خونه مرحوم مادرش زندگي مي‌کرد، موقع برگشتن نرگس چارده پونزده‌روزه رو دستام بود. محمود پرسيد: خوابه محمدرضا؟ ديدم گوشه پتوي دور بچه افتاده روي صورتش. محمود گوشه پتو را کنار زد و با ذوق‌وشوقي خاص ديد که چشماش بازه، گفت: آخه اين مرواريدهاي سياه تو همين شب تاريک بايد بدرخشند. بعد بوسيدش و در گوشش آهسته گفت: زود بزرگ شو تا مثل آبجي و داداشت چراغ جادو رو نشونت بدم. تابستان ۷۷ محمود گفته بود بچه‌ها رو بردار بيار اينجا. منم زينب پنج‌ساله و حسين دوساله را همراهم بردم خونه‌اش. تو خونه براشون تمبک زد، آواز خوند. اون روزها هنوز حجم سرد و بي‌روح هنري زياد دورش رو نگرفته بودند و زنده‌ياد حال و حوصله بيشتري داشت. بعد از اينکه با گربه‌اي دوستشان کرد که عادت داشت براي خوردن غذا از در بالکن به آشپزخانه بيايد، پيشنهاد کرد بچه‌ها را ببريم بيرون. پارک شقايق به خونه نزديک بود. قبل رفتن يه شمعدان درپوش‌دار کهنه را از بالاي يخچال برداشت و از بچه‌ها پرسيد اگه گفتيد اين چيه؟ بچه‌ها هم با هيجان نگاش مي‌کردند. شمعدان نقره‌اي بلند و دردار خيلي کهنه‌اي که درواقع چراغ روشنايي بود را به دست آن دو داد و چون محمود در طي ايام سکه‌هاي جيبش را داخل آن مي‌انداخت، سنگين شده بود. حسين دو سال بيشتر نداشت، با لحن بچگي‌ها گفت: آقاي استادمحمد چرا اين‌قدر سنگينه؟ محمود قاه‌قاه خنديد و پاسخ داد: عموجون اين چراغ جادوست. زينب که قصه‌هاي بيشتري را شنيده بود، با نگراني پرسيد: غول از توش درمیاد؟ و باز محمود رها و يله قهقهه سر داد و افزود: پس چي؟! بچه‌ها مست او و چراغ جادويي‌اش هرکدام يک دست محمود را گرفتند و راه افتاديم. اون روزها مثل حال بي‌حال اين روزها نبود. خط ويژه خيابان دماوند تازه راه افتاده بود و گاه تک‌وتوک يک اتوبوس قديمي از آن مي‌گذشت. من که شمعدان قصه‌هاي آن روز را همراه مي‌آوردم، شنيدم محمود هنوز داشت قصه با ترانه و شعر مي‌خواند و اين خواهر و برادر کوچک گاه به اشاره او که پا مي‌کوفت و دم گرفته بود، پا مي‌کوفتند و همراهي‌اش مي‌کردند. وسط خط ويژه. گفتم آقا اينجا که قرقش کرديد، مثلا خط ويژه است. محمود مي‌گفت حالا مال ماست، ديب گله داره؟ گفتم تو تيغ آفتاب راننده اتوبوس گله داره. ادامه داد: دنيا مال ماست مش مم‌رضا، بي‌خيال همه گله‌ها بالاخره رسيديم به پارک. چرخ‌فلکي سيار آمده بود کنار محوطه اسباب‌بازي بچه‌ها. محمود برق چشم زينب و حسين رو که ديد، گفت اي غول چراغ ما مي‌خوايم چرخ‌فلک سوار بشيم. اشاره به شمعدان کرد. آن را گرفت تکان داد و جيرينگ‌جیرينگ سکه‌ها رو درآورد و به چرخ‌فلکيه گفت: اوسا؟ قرقره رو نگه‌دار. مرد نگاهي کرد و جوابي نداد. محمود دوباره گفت: اگه اين چراغ رو زمين بذارم، غولش که دربياد با يه انگشت چرختو داغون مي‌کنه، داغون و واغون مي‌کنه، نگي که بهت نگفتم، ناله و افغان نکني؛ ها نکني، هو نکشي، مردم رو خبردار نکني... بچه‌ها با خنده و سرخوشي منتظر بودند چرخ‌فلکي بترسه و ترمز بکنه و آن مرد به شعر و حال محمود و خنده‌ها نگه داشت و من پسر رو نشوندم و محمود دختر رو. مي‌خواهم بگويم محمود استادمحمد ترانه‌سراي چيره‌دست و نمايش‌پرداز قهار، کودکي وجودش مي‌توانست دنياي زيبايي را ترسيم کند خالي از بدگماني و ترس، دلهره و سياه‌انگاري آنچنان که براي مانا وقت گذاشت و قدري براي کاووس، بخشي هم که زيباترين خاطرات را براي سه فرزند من به يادگار گذاشت و نوظهوراني نيامده بودند که مرد اخت‌شده با مرگ را از آن خود بدانند و چون سنت مرده‌پرستي بشوند همه‌کاره و نظريه‌پرداز. آبان ۹۷

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.