اذعان ترامپ به احتمال دستداشتن ولیعهد سعودی در قتل خاشقجی
ریاض زیر تیغ
رئیسجمهور آمریکا برای نخستین بار با نامبردن از محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان را مسئول قتل جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد حکومت عربستان، دانست. دونالد ترامپ روز گذشته در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید قتل خاشقجی را «بدترین و بزرگترین سرپوشگذاری در تاریخ» توصیف و تأکید کرد: «محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، درحالحاضر این کشور را به طور کامل در کنترل دارد و اگر مقامی در قتل خاشقجی دست داشته باشد؛ بدونتردید محمد بنسلمان خواهد بود. معتقدم سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان، هیچ اطلاع قبلی از این قتل نداشته است». ترامپ در کاخ سفید گفت: «چنین اتفاقی هرگز نباید رخ میداد و اکنون هر فرد در هر جایگاهی این توطئه را ترتیب داده، در مخمصه بدی گیر افتاده است». حکومت عربستان روایتهای متناقضی از سرنوشت جمال خاشقجی که مقیم آمریکا بود و با روزنامه واشنگتنپست همکاری میکرد، ارائه کرده است و در آخرین روایت مدعی شد که خاشقجی در عملیاتی از سوی گروهی خودسر و پس از درگیری در داخل کنسولگری کشته شده است؛ اما این روایت مورد قبول رسانهها و جامعه بینالمللی قرار نگرفته است. رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، روز سهشنبه گفت که قتل جمال خاشقجی چند روز قبل برنامهریزی شده بود. هرچند ترامپ بر انتقاد از مقامهای سعودی افزوده؛، اما همچنین بر اهمیت عربستان بهعنوان متحد آمریکا تأکید کرده است. بلافاصله بعد از اظهارات دونالد ترامپ، مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد که در اولین قدم برای مجازات عاملان قتل خاشقجی در کنسولگری عربستان در استانبول، ویزای 21 مظنون شناساییشده عربستانی لغو میشود. پمپئو به خبرنگاران گفت: «درباره مرگ خاشقجی، ما تاکنون تعدادی از افراد مسئول ازجمله مظنونهایی که در سرویسهای اطلاعاتی، دربار پادشاهی، وزارت خارجه و سایر نهادهای مربوط در عربستان شاغل هستند، شناسایی کردهایم و اقدامات مناسبی را اتخاذ کردهایم که ازجمله شامل لغو ویزا، ثبتنام این افراد در فهرست اشخاص تحت نظر برای ویزای ورود و سایر تدابیر است. البته این مجازاتها پایان تنبیه عربستان نخواهد بود. ما به بررسی اقدامات بیشتری برای مجازات مسئولان این قتل ادامه خواهیم داد و تصریح میکنیم که ایالات متحده اینگونه توسل به خشونت و اجرای عملیات بیرحمانه را برای خاموشکردن صدای خاشقجی که یک روزنامهنگار بود، تحمل نمیکند». مایک پمپئو همچنین گفت که وزارت خارجه آمریکا مشغول بررسی امکان بهاجراگذاشتن تحریمهای مرتبط با قانون «ماگنیتسکی» است. سنای آمریکا از دولت ترامپ خواسته تا اجرای این قانون علیه مقامات عربستانی مسئول قتل جمال خاشقجی را مد نظر قرار دهد. وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد که با وزارت خزانهداری این کشور برای بررسی اجرای قانون «ماگنیتسکی» علیه عاملان کشتهشدن خاشقجی همکاری خواهد کرد. قانون ماگنیتسکی قانون ماگنیتسکی در سال 2012 از سوی باراک اوباما، رئیسجمهور سابق آمریکا، اجرائی شد. نام این قانون برگرفته از «سرگئی ماگنیتسکی»، حقوقدان و وکیل روس، بود که برای دفتر وکالت آمریکایی «فایراستون دانکن» در روسیه کار میکرد و به صندوق سرمایهگذاری بریتانیایی هرمیتیج کپیتال منیجمنت مشاوره میداد. ماگنیتسکی به اتهام فرار از پرداخت مالیات در 16 نوامبر 2009 در بازداشتگاه موقت «بوتیرکا» در مسکو درگذشت. او متهم بود در فرارهای مالیاتی این بنیاد انگلیسی مستقر در روسیه نقش اصلی داشته و دولت روسیه پرونده اختلاس مالیاتی 17 میلیوندلاری او را نیز در دادگاه به جریان انداخت. در پی این تحولات، ایالات متحده قانون ماگنیتسکی را تصویب کرد که براساسآن واشنگتن برای متهمان به نقض حقوقبشری یا قوانین مالی در روسیه و دیگر کشورهای جهان ویزا صادر نمیکند و داراییهای آنها را نیز مسدود میکند. پس از آنکه ایالات متحده چنین قانونی را تصویب و اجرائی کرد، برخی کشورهای دیگر ازجمله کانادا نیز قانون مشابهی را به اجرا گذاشتند. پمپئو در پاسخ به این سؤال که آیا ایالات متحده توضیحات محمد بنسلمان، ولیعهد عربستان، درباره قتل خاشقجی را خواهد پذیرفت، گفت: «ما فقط نتایجی را که صحت آن برای ما ثابت شود، میپذیریم. افراد زیادی داریم که برای رسیدن به برداشت خودمان از ماجرا تلاش میکنند. ما اطلاعات خودمان را کسب خواهیم کرد و خودمان هم به واقعیت پی خواهیم برد.» در پی اجرائیشدن اولین مرحله مجازاتهای آمریکا علیه عربستان، ترزا می، نخستوزیر بریتانیا، هم اعلام کرد که مظنونان به قتل جمال خاشقجی، اجازه ورود به بریتانیا را ندارند. ترزا می در پارلمان بریتانیا گفت: «بهزودی با ملک سلمان مکالمهای مفصل خواهم داشت. درحالحاضر از ورود همه مظنونان به قتل جمال خاشقجی به بریتانیا جلوگیری خواهد کرد. نیاز جدی وجود دارد که دقیقا مشخص شود چه اتفاقی افتاده است. وزارت کشور هم علیه تمام مظنونان دست به کار میشود. اگر این افراد بهتازگی ویزا گرفته باشند، ویزای آنها لغو خواهد شد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.