ترامپ زير تيغ بحرانهاي خودساخته
دونالد ترامپ، رئيسجمهوري آمريكا، از آغاز دوران صدارت خود بر كاخ سفيد با خروج از پيمانهاي بينالمللي و لغو برخي از قوانين داخلي كه در دوران باراك اوباما، سلف دموكرات خود، تصويب شده بود، خود را درگير بحرانهاي بيشماري كرد كه امروز به پاشنه آشيل او در انتخابات مياندورهاي كنگره آمريكا تبديل شده است. ناظران سياسي ميگويند، انتخابات ماه نوامبر تحتتأثير مجموعهاي از عوامل داخلي رقم خواهد خورد؛ هرچند تا حدودي مسائل سياست خارجي، از جمله رابطه با عربستان و قيمت جهاني نفت هم ممکن است نتايج آن را تحتتأثير قرار دهد، اما اكنون پرسش اصلي در واشنگتن اين است که آيا دموکراتها به اندازه کافي قدرت سياسي براي بسيج مردم دارند تا کنترل مجلس نمايندگان و مجلس سنا را در ماه نوامبر به دست بگيرند. به گفته ناظران، سه عامل عمده به اين پرسش پاسخ خواهد داد؛ عامل نخست، ميزان رضايت از عملکرد رئيسجمهور است، چراكه انتخابات مياندورهاي به طور تاريخي هميشه فرصتي براي رأيدهندگان آمريكايي بوده تا نارضايتي از رئيسجمهور را ابراز کنند. دومين عامل مهم در اين انتخابات، مناطق جغرافيايي آمريکا و گرايشهاي رأيدهندگان است. براي موفقيت در مجلس نمايندگان، دموکراتها نياز به پيروزي در حداقل 24 کرسي در اختيار جمهوريخواهان دارند. آنها براي اين منظور، بهشدت بر آراي مردم در مناطق شهري و روستايي سراسر کشور کار کردهاند.اما مجلس سنا چالش سختتري براي دموکراتهاست و بسياري از ناظران، شانس آنها را براي برندهشدن در سنا ضعيف ميدانند. دموکراتها فقط به دو کرسي بيشتر براي کسب اکثريت مجلس سنا نياز دارند، اما پنج سناتور دموکرات در رقابتهاي اين دوره، با چالش بزرگي از سوي رقيبان جمهوريخواه روبهرو هستند. آنها بايد در ايالتهايي بجنگند که در انتخابات رياستجمهوري به شکل گستردهاي به ترامپ رأي دادهاند. عامل سوم فضاي سياسي است که برخي از شاخصهاي آن به نظر ميرسد به نفع ترامپ و جمهوريخواهان باشد. بنا بر گزارش انبيسينيوز آمريکا، اين عوامل که شاخصهايي تاريخي براي سنجش وضعيت انتخاباتي آمريکا هستند، از اين قرارند: آمريکا در يک جنگ بزرگ درگير نشده، نرخ بيکاري به کمتر از چهار درصد کاهش يافته، ارزش بازار سهام افزايش يافته و اقتصاد در سهماهه دوم سال بيش از چهار درصد رشد کرده است. اما اين شاخصها نيمه پر ليوان انتخابات مياندورهاي کنگره در ماه نوامبر است. به گفته ناظران، رياستجمهوري ترامپ در دو سال گذشته موجي از خشم را در کشور ايجاد کرده که فضاي انتخابات کنگره را به سمت يک دوقطبي شديد پيش برده است. سياستها و سخنان ترامپ چنان تحريکآميز بوده که پيشبيني ميشود دموکراتها و پايگاه اجتماعي آنها، به طور خاص زنان و طبقه تحصيلکرده، مشارکت گستردهاي در اين انتخابات داشته باشند. اين در حالي است که به نظر ميرسد پايگاه اجتماعي جمهوريخواهان به اين اندازه براي مشارکت انگيزه ندارند. تفاوت ديگر اين دوره از انتخابات با مشابه پيشين آن، رفتار ترامپ در سياست خارجي، خروج از پيمانهاي بينالمللي، خروج از نهادهاي بينالمللي، بهراهانداختن جنگ تجاري با متحدان خود و ايجاد شکاف داخلي در عرصه خارجي است. اين رفتار، خود را در موضوعي مانند قتل جمال خاشقجي، روزنامهنگار عربستاني، به خوبي نشان داد که رئيسجمهوري آمريکا تنها به دليل قراردادهاي صدها ميليارددلاري با سعوديها حاضر نشد اين رفتار خلاف قواعد ديپلماتيک، نقض حقوق بشر و نمونهاي از استبداد حاکم بر عربستان را محکوم کند. كشتن اين روزنامهنگار عربستاني به دستور محمد بنسلمان، وليعهد عربستان که روابط بسيار نزديک و ويژه با ترامپ و دامادش، جرد کوشنر دارد، فشار سهمگيني به کاخ سفيد براي تجديدنظر در رابطه با عربستان ايجاد کرده است، اما اين تنها پيامد اين ماجرا نيست. اين جنجال ميتواند بازار جهاني نفت و در نتيجه قيمت سوخت در آمريکا را هم افزايش دهد. رابرت جي گارد، ژنرال بازنشسته آمريكايي، دراينباره ميگويد ترامپ بر سر دوراهي قرار گرفته، چراكه او و مقامات دولتش اميدوار هستند که عربستان با افزايش توليد نفت خود و جبران کاهش نفت ايران در بازار جهاني، مانع از ايجاد تکان شديد در قيمت جهاني نفت شود، اما كشتهشدن روزنامهنگار سعودي تمام ماجرا را بههم ريخت. اكنون برگزاري اين انتخابات درست در ميانه دوران رياستجمهوري ترامپ خواهد بود که در صورت پيشيگرفتن دموکراتها در اين انتخابات و بهدستآوردن اکثريت کرسيها در مجلس نمايندگان، کار براي دولت ترامپ که هماکنون حزبش اکثريت سنا و مجلس نمايندگان را در اختيار دارد، به مراتب دشوارتر خواهد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.