جان بولتون برای گفتوگو با مقامات روس وارد روسیه شد
مسکو در انتظار پاسخ
جان بولتون، مشاور امنیت ملی دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا که مدتهاست زیر گوش او لزوم خروج آمریکا از معاهده منع گسترش موشکهای هستهای میانبرد با روسیه را زمزمه میکند، روز گذشته راهی مسکو شد تا با مقامات بلندپایه روسیه گفتوگو کند. بولتون در حالی روز گذشته سفر دوروزه خود به روسیه را آغاز کرد که پیش از این دونالد ترامپ از قصد دولتش برای خروج از معاهده قدیمی منع تولید و آزمایش موشکهای میانبرد هستهای پرده برداشته بود؛ مذاکراتی که سه دهه پیش و در زمان دولتهای رونالد ریگان و میخائیل گورباچف به امضا رسیده بود. ترامپ روسیه را به نقض این معاهده متهم کرده بود که بر اساس آن دو طرف از آزمایش و ساخت موشکهای هستهای با برد 500 تا پنج هزار و 500 کیلومتر منع شده بودند. بر اساس گزارشی که روزنامه گاردین هفته گذشته منتشر کرد، بولتون یکی از مهمترین کسانی بوده که ترامپ را به سمت خروج از این معاهده هدایت کرده است. حالا و با رسانهایشدن نقش او در این تصمیم، بولتون برای مذاکره با مقامات روسیه با محوریت همین معاهده در روسیه بهسر میبرد. بر اساس گزارشها، مشاور امنیت ملی ترامپ قرار بود با سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه و برخی از مقامات ارشد دولت روسیه دیدار کند، اما ممکن است در دیداری برنامهریزینشده با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، دیدار کند. روسیه که بارها این اتهام را رد کرده، از این تصمیم ترامپ انتقاد کرده و آن را خطرناک خوانده است. روز گذشته دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، خواستار توضیح طرف آمریکایی درباره این تصمیم شد و گفت: «بههمزدن این معاهده روسیه را مجبور میکند که برای امنیت خود گامهایی بردارد». به گفته سخنگوی کرملین؛ «آقای پوتین به دنبال پاسخ است». سرگئی ریابکوف، سخنگوی معاون وزیر خارجه روسیه، نیز پیشتر در گفتوگو با خبرگزاری روسی تاس، خروج از این معاهده را «گامی بسیار خطرناک» خوانده بود که به گفته او «از سوی همه اعضای جامعه بینالمللی که به امنیت و ثبات پایبندند، محکوم خواهد شد». گورباچف هم که خود این معاهده را امضا کرده، روز یکشنبه گفته بود: «آنها در واشنگتن واقعا درک نمیکنند که چنین اقدامی به کجا میتواند منتهی شود؟». سیاستمداران، تحلیلگران و رسانههای دولتی روسیه یکصدا میگویند این آمریکاست که با تهدید به برهمزدن این معاهده امنیت جهانی را به خطر میاندازد، هرچند این توافقنامه در روسیه هم منتقدان خود را دارد و برخی آن را «بقایای جنگ سرد» میخوانند، بهخصوص که چین و برخی دیگر از کشورها بدون هیچ مانعی در حال گسترش موشکهای خود هستند. حتی ولادیمیر پوتین هم پیشتر با متهمکردن ایالات متحده به نقض این توافقنامه، تهدید به خروج کرده بود. بنابراین حتی برخی بر این باورند که ترامپ با این تصمیم خود درواقع به جنگطلبان نظامی روسیه لطف میکند. واکنش کشورهای غربی به این تهدید ترامپ هم یکدست نبوده است. درحالیکه بریتانیا اعلام کرده در کنار ایالات متحده میایستد، دفتر ریاستجمهوری فرانسه روز گذشته در بیانیهای اعلام کرد که امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، روز یکشنبه در گفتوگوی تلفنی خود با دونالد ترامپ «اهمیت این معاهده»، بهخصوص برای «امنیت و ثبات استراتژیک اروپا» را گوشزد کرده است. هایکو ماس، وزیر خارجه آلمان، نیز گفت که بیانیه ترامپ درباره خروج از معاهده با روسیه، مشکلات سختی را برای آلمان و اروپا به وجود میآورد. این مقام آلمانی درعینحال گفته که روسیه اتهامات نقض این معاهده را روشن نکرده است. باب کروکر، سناتور جمهوریخواه آمریکایی، هم نسبت به خروج واشنگتن از این معاهده هشدار داده و گفت این اقدام ممکن است به لغو دیگر توافقنامههای تسلیحاتی منجر شود. ایالات متحده، روسیه را متهم به نقض این معاهده میکند و ادعا دارد این کشور با توسعه و بهکارگیری موشکهای زمینی کروز با نام 9 M729 برخلاف مفاد معاهده عمل کرده است. مسکو اصرار دارد که این موشک از محدوده مورد توافق تعدی نکرده است. یک مقام ارشد آمریکایی در تشریح نظرش در مورد معاهده گفت: در هر دو دوره اخیر ریاستجمهوری آمریکا، همواره بههمراه متحدانمان تلاش کردهایم که روسیه را به تعهد کامل و قابل اعتنا به معاهده منع آزمایش و گسترش موشکهای میانبرد هستهای بازگردانیم. با وجود اعتراضات ما، روسیه همچنان به تولید و استفاده از موشکهای ممنوعه مبادرت میورزد و هرگونه درخواست برای شفافیت را رد میکند. بااینحال، داریل کیمبال، رئیس مؤسسه کنترل سلاح آمریکا، به گاردین گفته بود که خروج آمریکا از این معاهده به بهانه چندبار تخطی روسیه، بهانهای به روسیه میدهد برای توسعه انبار موشکهای زمینیاش. به گفته کیمبال: «نقضشدن این معاهده از سوی روسیه باید جدی گرفته شود، اما دولت ترامپ همه گزینههای دیپلماتیک را برای مجبورکردن روسیه به پیروی امتحان نکرده است». با وجود پررنگبودن موضوع خروج احتمالی آمریکا از معاهده منع آزمایش و گسترش موشکهای میانبرد هستهای که در سال 1987 میان شوروی و آمریکا امضا شد، مسائل دیگری هم در سفر دوروزه بولتون به مسکو مطرح میشود. بر اساس گزارشها، انتظار میرود که طرفها در مورد مسائل دیگر، از جمله اقدامات روسیه در اوکراین و سوریه و نیز اتهام به مسکو در مورد دخالت در انتخابات آمریکا، گفتوگو کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.