|

تقویت مهارت گوش‌دادن در کودکان

فریبرز محمدی فارسانی. دکترای برنامه‌ریزی درسی

شاید تصور کنید که گوش‌دادن یک مهارت خودکار است؛ اما باید توجه داشت آنچه خودکار است، شنیدن است نه گوش‌دادن! شنیدن یک واکنش کاملا مکانیکی به صداهای جهان اطراف است اما گوش‌دادن یک فرایند‌پردازش ارادی است؛ در گوش‌دادن، فرد اراده می‌کند که یک صدای خاص را بشنود، آن را ‌پردازش و تحلیل کند و به آن پاسخ دهد. گوش‌دادن مؤثر یک مهارت بسیار مهم است که لازم است در کودک تقویت شود تا از طریق اطلاعاتی که کسب می‌کند، بتواند به توسعه خویش بپردازد. با تقویت مهارت گوش‌دادن، اطمینان حاصل می‌کنیم که کودک در مراحل بعدی زندگی از جمله تحصیل و کار در زندگی اجتماعی موفق‌تر خواهد بود. اگر کودک شما یاد بگیرد که خوب گوش کند، قادر است اطلاعات را بهتر جمع‌آوری، تحلیل و بازیابی کند؛ مهارت‌های زبانی و ارتباطی او تقویت می‌شود و می‌تواند به‌وضوح ایده‌ها و افکارش را بیان کند و با دیگران در میان بگذارد. به‌لحاظ اجتماعی، او ارتباطات قوی‌تری را با دیگران شکل می‌دهد؛ از طریق خوب گوش‌دادن به دیگران، کودک درمی‌یابد که همدلی با آنان، حمایت آنان و مدیریت رفتار با آنان کار بسیار راحتی است. این ارتباط خوب با دیگران به نوبه خود اعتمادبه‌نفس و عزت‌نفس کودک را افزایش می‌دهد؛ چراکه کودک احساس می‌کند موجود ارزشمندی است؛ بدین طریق او از فعالیت‌های اجتماعی و درگیری بیشتر در آنها لذت می‌برد. انجام بازی‌هایی که در آنها صدا وجود دارد، می‌تواند کمک کند که کودک شما «صدا» را با «معنا» ارتباط دهد. می‌توانید از آهنگ‌ها و بازی‌های دارای ریتم استفاده کنید. می‌توانید با پخش صداهای مختلف مثلا صدای حیوانات، صدای آب، صدای باد و مانند آن کودک خود را ترغیب به گوش‌دادن با دقت به صداها کنید. بازی‌های کلامی مانند مسابقه بیست‌سؤالی به کودک کمک می‌کند بر آنچه گفته می‌شود تمرکز کند، اطلاعات لازم را از این گفته‌ها استخراج کند و براساس آن اطلاعات جدیدی را ارئه دهد. همچنین از طریق چنین بازی‌هایی مسیرهای عصبی در مغز که با حافظه مرتبط هستند، تقویت می‌شود. از آنجا که کودک بسیاری از چیزها از جمله خوب گوش‌دادن را از بزرگ‌سالان تقلید می‌کند، زمانی که صحبت می‌کند خوب به او توجه کنید، تماس چشمی‌تان را با او قطع نکنید یا وقتی مشغول صحبت است با کلمات و حرکات چهره مانند آها، خب و... نشان دهید که به حرف‌هایش گوش می‌دهید. می‌توانید کلمات اشتباهش را نیز اصلاح کنید. زمانی که متوجه حرفش نمی‌شوید، از او بخواهید که تکرار کند. می‌‌توانید داستانی برای کودک بخوانید و در هر بخش از او بخواهید بگوید تا آن بخش داستان چه اتفاقی افتاده است. بعد از اتمام داستان می‌توانید از او بپرسید کدام شخصیت یا بخش داستان را بیشتر دوست دارد و می‌تواند درباره آن صحبت کند و فعالیت‌هایی از این قبیل. با تقویت مهارت گوش‌دادن، احتمال کامیابی کودک خود را در زمینه‌های مختلف زندگی افزایش می‌دهید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.