زندگي 90 درصد مردم در هواي بسيار آلوده
شرق: بر اساس آخرين گزارش سازمان جهاني بهداشت (WHO)، سالانه حدود هفت ميليون نفر در سراسر جهان و بيشتر در کشورهاي درحالتوسعه، جان خود را به دليل آلودگي هوا در فضاي باز و بسته از دست ميدهند. همچنين بهطورکلي از هر ۱۰ نفر در سراسر جهان، ۹ نفر در هواي بسيار آلوده و حتي خطرناک زندگي ميکنند. دبيرکل WHO دراينباره ميگويد: «آلودگي هوا همه ما را تهديد ميکند، اما بيشترين بار سنگين اين موضوع، بر دوش فقيرترين مردم جهان و حاشيهنشينان است». به گفته او، بيش از سه ميليارد نفر از جمعيت جهان که بيشتر آنها زنان و کودکان هستند، هر روز به دليل استفاده از منابع سوخت آلوده در خانههايشان به صورت مستقيم در معرض آلودگي شديد هستند. حدود سه ميليارد نفر -بيش از 40 درصد از جمعيت جهان- هنوز به سوخت پاک بهویژه براي گرمايش و آشپزي که منبع اصلي آلودگي هواي خانگي است، دسترسی ندارند. يافتههاي WHO حکايت از آن دارد که حدود 90 درصد از مردم در سراسر جهان، همچنان هواي آلوده تنفس ميکنند و در شش سال گذشته، ميزان آلودگي هوا در سطح بالايي و تقريبا ثابت باقي مانده است؛ بااينحال تنها در برخي از بخشهاي اروپا و آمريکا آلودگي در حال کاهش است. بالاترين سطح آلودگي هوا نيز در منطقه مديترانه شرقي و آسياي جنوبشرقي ثبت شده است که ميانگين سالانه آن بيش از پنج برابر بيشتر از استانداردهاي سازمان بهداشت جهاني است؛ در رتبههاي بعدي آلودگي نيز برخي شهرهاي کشورهاي آفريقايي و همچنين شهرهايي در غرب اقيانوس آرام قرار دارند. بهطورکلي، سطح آلودگي هوا در کشورهاي با درآمد بالا، بهويژه در اروپا، آمريکا و غرب اقيانوس آرام، پايينتر است. در شهرهاي با درآمد بالای کشورهاي اروپايي، آلودگي هوا نشاندهنده کاهش متوسط اميد به زندگي در هر نقطه بين دو و 24 ماه بسته به سطح آلودگي است. «سولماز احدي»، كارشناس واحد پايش شركت كنترل كيفيت هواي تهران، دراينباره گفت: با استناد به بانک داده سازمان بهداشت جهاني، تخمين زده شده است سالانه حدود هفت ميليون نفر بر اثر تنفس ذرات معلق ريز در هوا، به بيماريهاي سکته مغزي، قلبي، سرطان ريه، بيماريهاي مزمن انسدادي ريه و عفونتهاي تنفسي مبتلا ميشوند. به گفته احدي، در سال ۲۰۱۶، حدود 4.2 ميليون مرگ به دليل آلودگي هوا در فضاي آزاد رخ داده و سهم آلودگي هوا در فضاي بسته در همين زمان، حدود 3.8 ميليون نفر بوده که بيشترين سهم مربوط به زنان و کودکان است. آلاينده PM2.5 حاوي آلايندههايي مانند سولفات، نيترات و کربن سياه است که بيشترين خطر را براي سلامت انسان دارند. با استناد به آمار سازمان بهداشت جهاني، حدود يکچهارم (24درصد) از کل مرگومير بزرگسالان از بيماريهاي قلبي، 25 درصد از سکته مغزي، 43 درصد از بيماريهاي انسدادي ريه و 29 درصد از سرطان ريه به دليل آلودگي هوا رخ ميدهد. درحالحاضر، اطلاعات آلودگي هواي بيش از چهارهزارو 300 شهر در 108 کشور جهان در پايگاه داده کيفيت هوا در سازمان جهاني بهداشت WHO سال 2018 قرار دارند و اين پايگاه جامعترين پايگاه اطلاعاتي جهاني درباره آلودگي هوا محسوب ميشود. از سال 2016 اطلاعات بيش از هزار شهر به پايگاه داده سازمان بهداشت جهاني اضافه شده است که نشان ميدهد کشورهاي بيشتري به اندازهگيري و اجراي راهکارهاي کاهش آلودگي هوا اقدام كردهاند. کمترين اطلاعات وضعيت آلودگي هوا (ايستگاههاي سنجش آلودگي) در کشورهاي آفريقايي و برخي از مناطق غربي اقيانوس آرام و بيشترين اطلاعات وضعيت آلودگي مربوط به کشورهاي اروپايي است. كارشناس شركت كنترل كيفت هواي تهران اضافه كرد: در اين بانک داده، غلظت متوسط ذرات ريز معلق (PM10 و PM2.5) شهرهاي مختلف جهان جمعآوري شده است. بر اساس دستورالعمل WHO، حد مجاز سالانه آلاينده PM10 و PM2.5، به ترتيب 20 و 10 ميکروگرم بر مترمکعب است. در اطلاعات مربوط به شهر تهران که با استناد بر اطلاعات 16 ايستگاه شرکت کنترل کيفيت هوا ذکر شده است؛ وضعيت اين دو آلاينده بسيار فراتر از حد مجاز سلامت قرار داشته است. با وجود اين، همچنان وضعيت شهر تهران نسبت به بسياري از شهرهاي دنيا ازجمله شهرهاي منطقه خاورميانه مناسبتر بوده است. همچنين با توجه به اينکه داده غلظت ذرات معلق در شهرهاي مختلف دنيا مربوط به سالهاي مختلف بوده و تعداد ايستگاهها، تکنولوژي اندازهگيري، مکانيابي و... درباره شهرهاي مختلف يکسان نيست، امکان رتبهبندي دقيق شهرها از نظر آلودگي وجود ندارد. اين بانک داده همچنين شامل اطلاعات 55 شهر از ايران است. در اين ميان، وضعيت آلاينده PM2.5 ثبتشده در شهرهاي شهرکرد، زابل، بندر گناوه، عسلويه و اهواز، بيش از پنج برابر حد مجاز است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.