قلب زمين را نجات دهيم
خاوير باردم ترجمه: ساسان گلفر
فکر ميکردم هوا سرد باشد. فقط سرد هم نه، بلکه سردتر از هرچه در زندگيام تجربه کردهام. تصاويري دیده بودم از کاشفاني که در برف و کولاک به دام افتاده بودند و ريششان از يخ پوشيده شده بود؛ اما وقتي آنجا ايستاده بودم و در آفتاب درخشان قطب جنوب، کوههاي يخ آبيرنگ را تماشا ميکردم و پنگوئنهايي که به آب ميپريدند و بيرون ميآمدند، از بودن در آن برهوت يخزده بینهايت راضی بودم. چيزي که درباره آن فکر نکرده بودم، تاريکي بود. من تقريبا نيمکيلومتر پايينتر از سطح درياي قطب جنوب رفتم.ژانويه امسال بود (دي 96) که با گروه پژوهشي صلح سبز (Greenpeace) در بخشي از کمپين ايجاد يک منطقه حفاظتشده عظيم در اقيانوس قطب جنوب به سفر رفتم. اين منطقه 1.8 ميليون کيلومترمربع مساحت دارد که پنج برابر مساحت کشور آلمان است. اگر اين منطقه ايجاد شود که احتمالا در يک گردهمايي سران دولتها در چند هفته آينده اين اتفاق خواهد افتاد، بزرگترين منطقه حفاظتشده در تمام کره زمين خواهد بود. من يکي از دو ميليون نفري هستم که ميخواهند اين اتفاق بيفتد.دانشمندان در کشتي از زيردرياييهاي کوچکي استفاده ميکردند تا به جاهايي بروند که انسانها هرگز پيش از آن نرفته بودند و اکوسيستمهايي را کشف کنند که خيلي کم درباره آنها ميدانستيم: زيستگاههايي عميق که در تمام عمر حرفهايشان فقط روي صفحهنمايش ديده بودند، نه از نزديک و با چشم خود. هيجان اين کار حتي از سرماي تابستان قطب جنوب هم مسحورکنندهتر بود؛ بنابراين در يک زيردريايي کوچک دونفره به سمت مرزهاي دانش بشري رفتم. نور کمتر و کمتر شد و درياي اطراف ما به آبي تيره بدل شد. وقتي صدها متر زير سطح آب رفتيم، سياهي مطلق ما را دربر گرفت. نميدانستم اقيانوس ميتواند به اين رنگ درآيد؛ سياه مانند قير.
چراغي مقابل زيردريايي ميدرخشيد؛ مثل چراغقوهاي در دست بچهاي که از تاريکي ميترسد. منظرهاي که ميديديم، حيرتانگيز بود. از اعماق تاريک و يخزده، توده زنده مرتعشي بيرون ميآمد، ميجنبيد و ميخزيد. دماي آنجا چنان پايين است که بهسختي ممکن است گياهي در آن زندگي کند. جانوراني اينجا هستند: يک نوع يخماهي شبحوار عجيب و غريب و نيمهشفاف، عنکبوتهاي دريايي که انگار از دل فيلمهاي علمي-تخيلي بيرون آمدهاند، ستارههاي دريايي رنگارنگ، درهمپيچیده و پردار يا سبدشکل، مرجان و اسفنج. به من گفتهاند تعداد افرادي که به ماه رفتهاند، بيش از آنهايي بوده که به اعماق اقيانوس قطب جنوب فرو رفتهاند. شايد عجيب باشد، اما درست به نظر ميرسد. ما دانش اندک ولي ارزشمندي درباره اين محيط بيگانه داريم؛ بنابراين مهم است پيش از آنکه خيلي دير شود، از آن محافظت کنيم.وقتي به نور سطح آب ميرسيدم و حبابهايي را ميديدم که از بدنه زيردريايي بيرون ميزد، مثل بيدارشدن از يک رؤيا بود؛ رؤياي موجودات نديدني ورطهاي دوردست.من نور و تاريکي قطب جنوب را بهدرستي ديدم. در سطح آن کلونيهايي از پنگوئنها در کيلومترها مساحت در جزاير پوشيده از برف گسترده بودند و ميليونها جفت از آنها جوجههاي خود را در آن محيط نامهربان پرورش ميدادند. نهنگهاي عظيمالجثه دورتادور از آب بيرون ميزدند و از ابرهاي صورتيرنگ بزرگ، موجودات ريز ميگومانندی که تقريبا تمام حيات وحش آنجا به آنها متکي است، تغذيه ميکردند. شيرهاي دريايي و فيلهاي دريايي در ميان قطعات يخ شيرجه ميروند. در حالي که آن زير، جهان ديگري در تاريکي وجود دارد و زندگي پرجنبوجوشي در جريان است.اغلب ما زماني از تخريب محيط زيست شکايت ميکنيم که اتفاق افتاده است. اين نيز درست است که حيات وحش در قطب جنوب به علت تغييرات اقليمي، آلودگي و ماهيگيري صنعتي در معرض تهديد است، اما اين منطقه هنوز هم يکي از دستنخوردهترين مناطق اين سياره است. ما اکنون فرصتي براي حفاظت از اين مکان داريم. دولتهاي مسئول حفاظت از آبهاي قطب جنوب قرار است نشستي در نيمه دوم ماه اکتبر در هوبارت استراليا برگزار کنند. چه چيزي ممکن است بهتر از حفاظت از اقيانوس قطب جنوب و ايجاد بزرگترين منطقه حفاظتشده روي زمين در قلب آن، در درياي ودل باشد؟ اين اقدام، منطقه را دور از دسترس فعاليتهاي آينده بشر نگه ميدارد، حيات وحش و جانوراني مانند پنگوئنها، شيردرياييها و نهنگها را حفظ ميکند و به مقابله با تغييرات اقليمي کمک ميکند.من افتخار ميکنم عضوي از اين جنبش بيش از دو ميليون نفري هستم که امسال گردهم آمدهاند تا از رهبران جهان بخواهند از منطقه قطب جنوب حفاظت کنند.اکثر اين افراد هرگز قطب جنوب را نخواهند ديد، اما شور و شوق آنها براي حفاظت از آن الهامبخش من است. مردم از سراسر جهان به سياستمداران خود نامه نوشتهاند، دوستان و خانواده خود را تشويق کردهاند که دست به اقدام بزنند، از خيابانهاي بوئنوسآيرس تا پکن لباس پنگوئن پوشيدند و روي يخ رقصيدند تا آگاهي عمومي را بالا ببرند و از ژوهانسبورگ تا سئول مجسمههاي پنگوئن را نصب کردهاند. اين يک جنبش جهاني براي منطقهاي متعلق به همه ماست.اکنون که دولتها براي ديدار در کميسيون اقيانوس قطب جنوب آماده ميشوند، ميليونها چشم به آنها دوخته شده است و از آنها ميخواهد اقدام کنند. از قطب جنوب براي نسلهاي آينده حفاظت کنند. به حيات وحش آن امکان فراواني و شکوفايي بدهند و بگذارند گونههاي مهاجر بين اقيانوسها رشد کنند. با کمک به ايجاد اقيانوس سالم، سبب امنيت غذايي جهان شوند. عملکرد اقيانوس قطب جنوب را بهعنوان يکي از بزرگترين ذخاير کربن جهان حفظ کنند؛ چون واقعيت اين است که آنچه در قطب جنوب اتفاق ميافتد، همه ما را تحت تأثير قرار خواهد داد منبع: گاردين
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.