چاره در احياي هفتههاي مد است
فرشته کياوش. هيئت علمي طراحي پارچه و لباس دانشگاه علم و فرهنگ
در پاسخ به پژوهش «شرق» درباره فلسفه اينکه چرا اخيرا مد شده است که همه درباره لباس اقوام ايراني تحرکاتي دارند و بهنوعي سعي ميکنند خود را طراح لباس اقوام ايراني معرفي کنند و اينکه اين تم دقيقا چه جايگاهي در مد ايران دارد، بايد گفت يکي از جديترين جايگاههاي تعيينکننده در بستر مد ايران، در اختيار لباس اقوام ايراني است؛ اما اينکه هدف از برگزاري برنامههاي کليشهاي فراوان و بيحاصل که در شهرهاي کوچک و بزرگ تحت عنوان جشنواره لباس اقوام ايراني برگزار ميشود، موضوع به محدوديتهايي بازميگردد که دست طراحان خلاق و ذاتا علاقهمند به موضوع مد را محدود کرده است.
تم لباس اقوام ايراني در بخش طراحي لباس فولکلور ايراني جايگاه جدي و مهمي دارد؛ اما معتقدم نحوه استفاده از آن، خوب جا نيفتاده است. بحث فعالان در اين حوزه به دو بخش تقسيم ميشود. بخشي که دولتي است و لباسهايي را براي جشنواره آماده ميکند و محدوديتها و اشلهايي دارد که طراح را محدود ميکند؛ در نتيجه طراح نميتواند آزادانه روي اين مفهوم کار کند و به نظرم اين بخش خيلي جاي مانور ندارد؛ اما آن بخشي که دارد زيرزميني کار ميکند و در اختيار بخش خصوصي است، جايگاه خود را دارد و خوب توانسته از تم لباس اقوام در طرحهاي خود استفاده کند. بسياري از لباسهايي که بر تن هنرمندان ميبينيد که جذاب هم هست، اقتباسي از لباس اقوام است که در همين شوهاي زيرزميني و خصوصي تهيه ميشود. به نظرم آنجا که کار خصوصي ميشود و از دست بخش دولتي خارج ميشود، نتيجه حاصل ميشود و فرايند طراحي براساس لباس اقوام ايراني ميتواند جايگاه خود را پيدا کند؛ اما بخشي که در جشنوارهها درگير ميشود، مبتلا به محدوديتهايي ميشود که عملا کار را در سطح متوقف ميكند و دست طراح را ميبندد. ضمن اينکه خلاقيت و جرئت طراحان لباس در ايران کم است و در نهايت ميبينيد که همه کارها تکراري و در يک کليشه کپيشده تکرار ميشود و شما به ناگاه ميبينيد که براي مثال در همه طرحها سرآستينها و مچها، يک شکل هستند. اين معضل در زمينه طراحي براساس لباس اقوام ايراني هم رخ داده و حتي طراحاني که ادعاي طراحي لباس اقوام ايراني را دارند؛ بهنوعي دچار تکثر و تکرار و نبود نوآوري و مدرنسازي شدهاند. افغانستان هم هفته مد دارد بارها از من پرسيده ميشود که چگونه ميتوان به بخش خصوصي اختيار عمل داد و هدايت کرد که خروجي بهتري گرفت و دست دخالتهاي بخش دولتي را کوتاه کرد؟ به نظرم بهترين حالت اين است که ما هم هفته مد داشته باشيم و شرايطي ايجاد کنيم که فعالان هر دو بخش دولتي و خصوصي در اين هفتهها شرکت کنند. انگيزهها را زياد کنيم. قاعدتا برگزاري هفتههاي مد هم قواعد و محدوديتهايي دارد و حتي نميتوان کتواک برگزار کرد! ولي بايد فکر کنيم که چطور ميشود هفته مد را ايجاد کنيم. بهترين حالت براي اثرگذاري اين بخش، احياي هفتههاي مد است. افغانستان هم هفته مد درست کرد؛ اما ما هنوز در اين بخش مانديم. با اينکه سنتها در افغانستان خيلي سرسختانهتر از ايران است؛ اما توانست هفته مد راهاندازي کند و يک گام پيش بيفتد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.