نتایج نظرسنجی مرکز افکارسنجی «ایسپا» نشان داد
تلگرام همچنان در اوج
گروه جامعه: آخرين نظرسنجي مرکز افکارسنجي دانشجويان ايران (ايسپا) درباره ميزان استفاده ايرانيان از شبکههاي اجتماعي منتشر شد. نتايج نشان ميدهد کاربران تلگرام از خرداد ماه تاکنون ثابت مانده و اين پيامرسان پرحاشيه همچنان و با فاصله، پرکاربردترين در ايران است. از آن سو، ديگر نتايج اين نظرسنجي هم حکايت از آن دارد كه کاربران اندک پيامرسانهاي داخلي به ميزاني چشمگير نزول کرده و بيشترين کاهش را هم پيامرسان سروش تجربه کرده، به گونهاي که تعداد کاربران آن که در نظرسنجي خرداد ماه همين مرکز ۱۳.۵ اعلام شده بود، با يک ريزش سهبرابري به ۴.۳ درصد رسيده است. محبوبيت و کاربرد فراوان تلگرام در شرايطي است که نزديک به پنج ماه از فيلترشدن اين پيامرسان ميگذرد، با اين حال هنوز ايرانيها به مدد فيلترشکن بيشترين استفاده را از آن ميبرند. در نظرسنجي خرداد ماه اين مرکز تعداد کاربران تلگرام ۴۷.۳ درصد از کل پاسخگويان بودهاند و جديدترين بررسيهاي صورتگرفته در مرکز افکارسنجي دانشجويان ايران (ايسپا) گوياي آن است که با وجود فيلترينگ، همچنان بيش از ۴۷ درصد کاربران از تلگرام استفاده ميکنند.آمار و نتايج جديدترين بررسيهاي ايسپا که در مهر ماه امسال (1397) انجام شده است، نشان ميدهد ۶۲.۵ درصد از پاسخگويان اعلام کردند قبل از فيلتر تلگرام از اين پيامرسان استفاده ميکردند. نکته جالب توجه اينکه در نظرسنجي خرداد ماه اين مرکز نيز ۶۲.۴ درصد پاسخگويان گفته بودند قبل از فيلتر از تلگرام استفاده ميکردند. بر اساس نتايج اين نظرسنجي در حال حاضر و با گذشت حدود پنج ماه از فيلتر تلگرام ۴۷.۳ درصد از کل پاسخگويان اعلام کردهاند همچنان از تلگرام استفاده ميکنند که اين عدد نسبت به خرداد ماه تقريبا ثابت مانده است. بر اساس نتايج اين نظرسنجي زنان و مردان تقريبا به يک ميزان از تلگرام استفاده ميکنند.به گزارش ايسنا همچنين نتايج نظرسنجي نشان ميدهد استفاده از واتساپ بعد از فيلتر تلگرام افزايش يافته، اين عدد بر اساس نظرسنجي ملي ايسپا در نيمه فروردين ماه سال جاري قبل از فيلتر تلگرام ۱۲ درصد بوده اما در خرداد و مهر ماه به ترتيب ۲۵ درصد و ۳۰.۱ درصد بوده است. ميزان استفاده از اينستاگرام بعد از فيلتر تلگرام رشد صعودي داشته و از ۱۷.۷ درصد در فروردين ماه سال جاري به ۳۲.۲ درصد در خردادماه رسيده بود اما اين عدد طبق نتايج اخير ايسپا از خرداد تا مهر نسبتا ثابت مانده است. سقوط داخليها از طرف ديگر ميزان استفاده از شبکههاي اجتماعي مجازي داخلي از خرداد تا مهر ماه کاهش يافته است؛ پيامرسان «سروش» که در فروردين ماه قبل از فيلتر تلگرام، حدود دو درصد عضو داشته است، در خرداد ماه و بر اساس نتايج نظرسنجي ملي ايسپا به ۱۳.۵ رسيده بود اما در مهرماه سال جاري اين مقدار به ۴.۳ درصد رسيده، «ايتا» از ۲.۹ درصد به ۰.۹ درصد، «آيگپ» و «بله» هرکدام از ۲.۵ و ۱.۸ درصد به ۰.۴ درصد، «گپ» از ۱.۴ درصد به ۰.۲ درصد، «بيسفون» و «ساينا» از ۰.۶ درصد هرکدام به ۰.۱ درصد رسيدهاند. همچنين ۳۶.۳ درصد پاسخگويان اظهار کردهاند در حال حاضر از هيچکدام از شبکههاي اجتماعي استفاده نميکنند. به عبارت ديگر در حال حاضر ۶۳.۷ درصد پاسخگويان اعلام کردهاند حداقل عضو يکي از شبکههاي اجتماعي مجازي هستند. طبق اعلام روابط عمومي ايسپا، طرح نظرسنجي «بررسي مسائل روز کشور از منظر افکار عمومي مردم ايران» در مهرماه ۱۳۹۷ با پرسشگري از هزارو 281 نفر از افراد بالاي ۱۸ سال به بالاي کشور به شيوه تلفني انجام شد و بخشي از طرح مذکور به ميزان استفاده مردم ايران از شبکههاي اجتماعي اختصاص داشته است. فرمان فيلتر بر اساس آمارهاي رسمي تا قبل از فيلترينگ تلگرام دستکم 40 ميليون نفر از ايرانيان در اين پيامرسان حساب کاربري داشتهاند. با اين حال دهم ارديبهشت امسال بود که خبرگزاري وابسته به قوه قضائيه خبري با اين تيتر منتشر کرد: «دستور قضائي درخصوص مسدودسازي پيامرسان تلگرام صادر شد». بر اين اساس دستور قضائي براي فيلترکردن پيامرسان تلگرام در ايران رسما صادر شد و از همان شب اين پيامرسان به صورت رسمي و براي هميشه -دستکم تا الان- فيلتر شد. فرمان فيلتر اين پيامرسان را بازپرس شعبه دوم دادسراي فرهنگ و رسانه تهران با اين دستور اعلام کرد: «کليه ارائهدهندگان خدمات دسترسي به اينترنت کشور خصوصا شرکت ارتباطات زيرساخت و اپراتورهاي تلفن و دارندگان پروانه ارائه خدمات ارتباطات ثابت مکلف هستند از تاريخ 10/02/97 نسبت به اعمال مسدودسازي کامل وبسايت و اپليکيشن شبکه اجتماعي تلگرام اقدام نمايند».اگرچه در بند پاياني اين دستور آمده بود: «متذکر ميگردد اعمال مسدودسازي بايد به نحوي اجرا شود که محتواي شبکه مذکور با هيچ نرمافزاري (اعم از فيلترشکن و نظاير آن) در کشور قابل دسترس نباشد تخلف از اجراي اين دستور مستوجب تعقيب کيفري خواهد بود». اما پژوهشها و گزارشهاي منتشرشده پس از آن نشان ميداد نه تنها چنين اتفاقي رخ نداد بلکه کاربرد فيلترشکن به شکل چشمگيري رونق گرفت.پيش از فيلترينگ تلگرام بود که دستوري مبني بر ممنوعيت فعاليت اشخاص، رسانهها و نهادهاي رسمي در تلگرام صادر شد. کمي بعد کوچ بزرگي از تلگرام آغاز شد و بسياري از اشخاص شناختهشده و مسئولان کشور بهعلاوه نهادهاي رسمي کانالهاي خود در اين پيامرسان را تعطيل کردند. هرچند بعد از مدتي برخي از اين کانالها با عناويني ديگر و برخي با همان کارکرد و اسم قبلي خود به عرصه فعاليت برگشتند. براساس بخشنامهاي که اوايل سال 97 به دستگاههاي اجرائي ابلاغ شد، استفاده از پيامرسانهاي خارجي براي تمامي نهادهاي دولتي و عمومي غيردولتي ممنوع شد. در متن بخشنامه آمده بود: «به استناد بند 7 مصوبه شوراي عالي فضاي مجازي با موضوع سياستها و اقدامات ساماندهي پيامرسانهاي اجتماعي، بايد کليه نهادها و مؤسسات دولتي و عمومي غيردولتي هرگونه تبليغات خود در محيط پيامرسانهاي اجتماعي را صرفا از طريق پيامرسانهاي اجتماعي داخلي که به صورت رسمي از سوي وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات اعلام ميشود، انجام دهند. بديهي است هرگونه استفاده از پيامرسانهاي اجتماعي خارجي براي مکاتبات اداري و ارائه خدمات اداري کماکان ممنوع است». بازگشت دولتيها به تلگرام ممنوع گويا هنوز اين ممنوعيت به قوت خود باقي است؛ چراکه همين روز گذشته رئيس پليس فتا در اظهارنظري در اين باره اعلام کرد: «فعاليت هر دستگاه و نهاد دولتي در تلگرام ممنوع است و آنها اجازه بازگشت به اين پيامرسان را ندارند». سردار کمال هاديانفر در گفتوگو با تسنيم در پاسخ به سؤالي که آيا بازگشت دستگاههاي رسمي به تلگرام ممنوع است، اينگونه پاسخ داد: «قطعا ممنوع است و بر اساس ابلاغ دولت، هيچ دستگاه و نهاد دولتي يا مجموعهاي که از بودجه بيتالمال استفاده ميکند، اجازه فعاليت در تلگرام را ندارد. اين ممنوعيت بهخصوص براي دستگاهها، سازمانها و نهادهايي که اسناد طبقهبنديشده دارند داراي اهميت خاصي است و هيچ دستگاهي حق فعاليت در پيامرسان تلگرام را ندارد». رئيس پليس فتا همچنين اعلام کرد: «حالا وضعيت پيامرسانهاي داخلي سروش و گپ بهتر از سايرين بوده و با وجود حمايتهاي يکسان از همه آنها، استقبال مردم از اين دو بيش از بقيه بوده است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.