هفته ملی کودک و میزبانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
مسئله پیچیده شده است
گروه هنر: معمولا هر سال همزمان با روز جهانی کودک، دستکم در حوزه سینما بحث بر سر میزان توجه به فیلمهای مناسب کودک و نوجوان و توجه به این بخش پررنگتر از باقی روزهای سال میشود، هرچند که در سالهای اخیر تلاشها برای بهبود شرایط سینمای کودک مطرح بوده و هست و بسیاری از فعالان این حوزه درباره چگونگی بهبود کیفی آثار برای مخاطب کودک نظراتشان را ارائه میدهند، اما به نظر میرسد آسیبشناسی این حوزه در سینمای ایران و به دنبال آن تلاش برای ساخت آثاری که کودکان و نوجوانان را ترغیب و تشویق به دیدن فیلم در سینماها کند، نیاز به کار بیشتری دارد. خبرگزاری ایسنا در گزارشی از چگونگی نامگذاری روز جهانی کودک در کشورهای مختلف نوشت. در بخشی از این گزارش آمده است: «بر اساس مصوبه جهانی سازمان ملل، کشورهای مختلف یک روز را به نام کودک انتخاب کرده و همهساله آن روز را با هدف توجهدادن جامعه به مسائل کودک جشن میگیرند. در ایران نیز جلسهای با حضور نمایندگان وزارت آموزشوپرورش، سازمان بهزیستی، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و برخی دیگر از نهادها تشکیل شد که در نهایت ابتدا منجر به انتخاب روز ۹ اکتبر بهعنوان روز جهانی کودک میشود که در ادامه این تاریخ، به هشت اکتبر برابر با ۱۶ مهرماه تغییر میکند. تصمیم این گروه به دفتر یونیسف در ایران اطلاع و بهعنوان روز جهانی کودک در ایران به رسمیت شناخته میشود. در ادامه نیز شورای فرهنگ عمومی این روز را تصویب میکند که به تقویم رسمی کشور اضافه میشود. مصوبه شورای فرهنگی عمومی نیز در تاریخ ۳۰ تیر ۱۳۷۶ و در جلسه ۴۰۴ شورایعالی انقلاب فرهنگی به تصویب این شورا رسید. بعد از برگزاری جلسههایی، مسئولیت دبیرخانه این ستاد از سال ۱۳۹۳ برعهده کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان گذاشته میشود. ویژهبرنامههای هفته ملی کودک از ۱۴ تا ۲۰ مهرماه در تهران به میزبانی مرکز آفرینشهای فرهنگی، هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در خیابان حجاب و همچنین مراکز فرهنگی، هنری سراسر کشور برگزار میشود». وقتی صحبت از ساخت فیلم در حوزه کودکان و نوجوانان به میان میآید، بسیاری از فیلمسازان به دورانی رجوع میکنند که بسیاری از آثار این حوزه توسط بزرگان سینمای ایران و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ساخته شد و به مرور این مسیر توسط سینماگرانی دیگر ادامه پیدا کرد و توانست مانند فیلمهای مجید مجیدی در سینمای دنیا نیز بدرخشد. ناصر تقوایی، از جمله فیلمسازان مطرح سینمای ایران، آثاری با محوریت کودکان و نوجوانان را در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان ساخت. آثار بهرام بیضایی در حوزه کودک و نوجوان نیز آثار قابلتأملی است که در سالهای اخیر به بهانههای متفاوت به اکران رسیدهاند، مانند فیلم «عموسیبیلو» که یکی از درخشانترین فیلمهای این حوزه لقب گرفته است. عباس کیارستمی از دیگر هنرمندانی بود که سالهای طولانی را در این حوزه مشغول به فعالیت بود و آثارش نهتنها در ایران، بلکه در دنیا شناخته و تحسین شدند. آثاری مانند «نان و کوچه»، «زنگ تفریح»، «مسافر» و... توجهات بسیاری را به آثارش و البته این حوزه جلب کرد. جعفر پناهی، ابراهیم فروزش، محمدعلی طالبی، محمدرضا هنرمند، کامبوزیا پرتوی و مرضیه برومند از جمله فیلمسازانی هستند که در سالهای گذشته در این عرصه تلاش کردند. میزان تولیدات سینمای کودک در سال به نسبت آثار دیگر بسیار کمرنگ و حداقلی است و همین حضور حداقلی گاه با اکرانهای نامناسب بهشدت به حاشیه رانده میشود و شاید همین شرایط کمتر رغبتی برای تولیدکنندگان این عرصه باقی بگذارد، اما باید این نکته را مدنظر داشت که سینمای کودک بیش از هر چیز دیگری به جذابیت متن و تصویرسازی برای مخاطب کودک و نوجوان بستگی دارد که در سالهای اخیر کمتر اثری به این مهم دست یافته است. ابراهیم فروزش مدتی قبل درباره کیفیت آثار سینمای کودک و نوجوان به «شرق» گفت: «به نظرم در سالهای اخیر فیلمهایی میبینیم که گاهی فکر میکنیم چطور در ایران ساخته شده است؟ واقعیت این است که بسیاری از این آثار با هزینه بسیار اندک تولید میشوند و با این شرایط مخاطب خودشان را جذب میکنند. آنچه مسلم است این است که ما در حال رقابت با محصولات خارجی هستیم و در این شرایط باید نیاز مخاطب کودک شناسایی و برای طیفی که این سینما را دنبال میکنند برنامهریزی شود. آموزشوپرورش از جمله مراکزی است که در این زمینه میتواند مؤثر باشد. واقعیت این است که مسئله سینمای کودک موضوع پیچیدهای شده است و نمیخواهم ناامید نگاه کنم و نیمه پر لیوان این است که جوانهای بسیار بااستعدادی به این زمینه ورود و آثار خوبی تولید کردهاند. سینمای کودک و نوجوان و تولید آثار باکیفیت نیاز به برنامهریزی دقیق و طولانیمدت دارد و باید بدانیم مطالبات کودکان و نوجوانان چیست؟ کودکی که این روزها با بازیهای رایانهای سرگرم است میتواند به این باور برسد که میتواند فیلم ایرانی هم ببیند و سرگرم شود. وقتی از جشنواره جهانی کودک و نوجوان حرف میزنیم نباید تنها به نامش تکیه کنیم. چرا فیلمهایی که در این جشنواره حضور دارند درست دیده نمیشوند و اکران گسترده ندارند؟» او درباره ساخت فصلهای بعدی فیلمها و برنامههای تلویزیونی پربیننده کودک و نوجوان که در سالهای گذشته بسیار پربیننده بودند نیز گفت: «بچهها نیاز به سرگرمی دارند. نمیدانم توجیه اقتصادی ساخت اینگونه فیلمها چطور بوده، چراکه از این موضوع خبر ندارم، اما وجه سرگرمی و آموزشی این نوع آثار را نباید فراموش کرد و به نظرم میتواند برای مخاطب کودک مؤثر باشد و اگر بهروز باشد به هدفش خواهد رسید. بههرحال سینمای ایران به تولید همهگونه فیلم نیاز دارد و سینمای کودک را نمیتوان از تولیدات سینمای ایران جدا کرد و باید به آن توجه ویژهای داشت».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.